8. kadencja, 62. posiedzenie, 3. dzień (10-05-2018)
46. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Unii Europejskiej o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie przyszłego kształtu polityki spójności w Unii Europejskiej (druki nr 2427 i 2484).
Poseł Jacek Protasiewicz:
Dziękuję.
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Ja również zacznę od wyrażenia zdziwienia i słów krytyki nie tyle co do treści zaproponowanej przez komisję, ile co do trybu pracy i przygotowywania projektu uchwały. Otóż projekt wpłynął do Sejmu 22 marca. Był on wcześniej dyskutowany na posiedzeniu Komisji do Spraw Unii Europejskiej wbrew bardzo rozsądnym wówczas postulatom części posłów, zwłaszcza z opozycji, w tym również i moim. Było to na kilka dni przed przyjazdem do polskiego Sejmu komisarza Oettingera, czyli osoby odpowiedzialnej za nowe wieloletnie ramy finansowe. Przygotowywaliśmy to bez finalnej rozmowy z komisarzem odpowiedzialnym za to w Komisji Europejskiej i projekt kierowaliśmy do prac parlamentarnych na 5 tygodni przed terminem ogłoszenia projektu wieloletniego budżetu przez Komisję Europejską. Dlatego nie dziwi, że rzeczywiście, chociaż wprowadza się garść sensownych postulatów, de facto ustalenia te idą jakby obok tego, co dzisiaj jest głównym przedmiotem walki, negocjacji czy naszej troski, jeśli chodzi o kształt unijnego wieloletniego budżetu.
Zgadzam się z tym, co powiedział pan poseł Marek Sowa. Szalenie istotnym elementem uchwały, stanowiska Sejmu obok polityki spójności powinna być wspólna polityka rolna, powinny być dopłaty dla rolników, zwłaszcza że Prawo i Sprawiedliwość wielokrotnie w każdej niemal kampanii, w tym również w ostatniej, obiecywało zrównanie wysokości tych dopłat dla polskich rolników z wysokościami dopłat dla rolników z innych krajów Unii Europejskiej. Zapewne brak możliwości zrealizowania tego postulatu, który z definicji był postulatem niemądrym i nierealistycznym, sprawia, że jak święconej wody państwo z Prawa i Sprawiedliwości unikacie zajęcia stanowiska Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wspólnej polityki rolnej, uciekacie przed tematem.
Gdy patrzę na przygotowaną propozycję oraz na strategię negocjacyjną rządu, wydaje mi się, że cel, znakomity cel z czasów negocjacji aktualnych wieloletnich ram finansowych prowadzonych przez rząd Donalda Tuska dotyczący 77 mld euro dla Polski na politykę spójności jest nie do zrealizowania. Nie jest to wyłącznie efekt wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, ale również pogorszenia, zdecydowanego pogorszenia polskiej pozycji negocjacyjnej, zwłaszcza w świetle konfliktu z Komisją Europejską o stan praworządności w Polsce. Nic dziwnego zatem, że to kryterium praworządności jako nowe będzie pojawiać się przy wydatkowaniu funduszy europejskich. Prawdę mówiąc, ta uchwała bez zaproponowanej poprawki przez panią przewodniczącą Kloc w imieniu Prawa i Sprawiedliwości była dużo lepsza niż z tą poprawką. Pierwotnie klub Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów rozważał poparcie tej uchwały, jednak wobec zaproponowanej poprawki wydaje mi się, że to poparcie nie będzie możliwe. Będzie to przedmiotem odrębnego posiedzenia dotyczącego naszej wspólnej decyzji.
Natomiast do tekstu chciałbym również w imieniu klubu PSL-UED zaproponować poprawkę. Ona dotyczyłaby pkt 5, który mówi o tym, że należałoby przebudować model wieloszczeblowego zarządzania dzielonego, aby jego głównymi osiami były wzajemne zaufanie i zorientowanie na osiąganie rezultatów umożliwiające przekazywanie więcej kompetencji na szczebel krajowy i regionalny. Tak brzmi oryginał. My chcemy zaproponować drobną, ale istotną poprawkę: na szczebel krajowy, a przede wszystkim regionalny, ponieważ próba centralizacji dystrybucji zarządzania środkami funduszu spójności w Polsce, która dokonuje się pod rządami Prawa i Sprawiedliwości, jest zapowiadana w jeszcze większym stopniu. Jest ona bardzo niepokojąca, jest szkodliwa, jest wbrew postulatom, które w tej uchwale państwo proponujecie. Dlatego dla podkreślenia faktu, iż to regiony, samorządy powinny decydować o kierunku i wielkości poszczególnych wydatków, tę poprawkę proponujemy. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia