8. kadencja, 63. posiedzenie, 1. dzień (05-06-2018)
10. punkt porządku dziennego:
Sprawozdania z działalności generalnego inspektora ochrony danych osobowych w roku 2016 i w roku 2017 (druki nr 2170 i 2416) wraz ze stanowiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (druk nr 2544).
Poseł Krzysztof Paszyk:
Bardzo dziękuję.
Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panie Pośle! Pani Prezes! Chciałbym w imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów przedstawić stanowisko wobec sprawozdania z działalności generalnego inspektora ochrony danych osobowych w roku 2016 i w roku 2017 wraz ze stanowiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, druki sejmowe nr 2170, 2416 i 2544.
Generalny inspektor danych osobowych kontrolował zgodność przetwarzania danych osobowych z przepisami ustawy, wydawał decyzje administracyjne i rozpatrywał skargi w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, prowadził rejestr zbiorów danych, opiniował akty prawne dotyczące ochrony danych osobowych, inicjował i podejmował przedsięwzięcia w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych. Uczestniczył ponadto w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych.
10 maja 2018 r. Sejm uchwalił nową ustawę o ochronie danych osobowych, która zastąpiła ustawę z 1997 r. i przewidywała likwidację organu oraz ustanowienie nowego organu właściwego w sprawie ochrony danych osobowych, czyli prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Dziś Wysoka Izba rozpatrzy więc ostatnie sprawozdanie generalnego inspektora danych osobowych za lata 2016 i 2017.
Inspektorzy GIODO przeprowadzili w 2016 r. 147 kontroli, zaś w 2017 r. było to 145 kontroli. Skierowano również 67 wystąpień po dokonaniu sprawdzeń. GIODO przeprowadził też w minionym dwuleciu kontrole sektorowe obejmujące Policję, starostwa powiatowe, kancelarie prawnicze, izby i urzędy celne, wydziały konsularne ambasad Rzeczypospolitej oraz Straż Graniczną. Należy podkreślić, że tak szeroką działalność prowadziła instytucja o nader szczupłych zasobach kadrowych: w roku 2016 zatrudniała ona 17 inspektorów, rok później ta liczba wzrosła do zaledwie 19.
Urząd zajmował się też rejestracją administratorów bezpieczeństwa informacji oraz zbiorów danych osobowych. W 2016 r. administratorzy danych zgłosili do rejestracji blisko 35 tys. zbiorów, zaś rok później - 26,5 tys. zbiorów. W 2016 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęło ponad 8 tys. wniosków o rejestrację administratorów bezpieczeństwa informacji. Większość, bo ok. 1 tys., wniosków została rozpatrzona. Rok później, w roku 2017 do Biura GIODO wpłynęły 6153 zgłoszenia, a zarejestrowano ponad 5 tys. Na koniec 2017 r. ogólna liczba wszystkich zarejestrowanych administratorów bezpieczeństwa informacji przekroczyła liczbę 26 tys. Również w tym wypadku rzuca się w oczy, że tak dużą liczbę spraw obsługiwało ledwie 12 pracowników merytorycznych Departamentu Rejestracji Administratorów Bezpieczeństwa Informacji i Zbiorów Danych Osobowych.
Generalny inspektor danych osobowych zajmował się też rozpatrywaniem skarg. W 2017 r. wpłynęło do GIODO blisko 3 tys. skarg dotyczących naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych. Rok wcześniej wpłynęło o 340 skarg mniej, co oznacza, że obserwujemy wzrost liczby skarg rok do roku o kilkanaście procent. Jest to stała tendencja. Należy oczekiwać, że pełne stosowanie przepisów RODO znacznie zwiększy liczbę skarg wpływających do nowej już instytucji, która w ostatnim czasie zastąpiła GIODO.
W minionych 2 latach biuro generalnego inspektora odpowiadało też na pytania prawne. W 2016 r. łącznie rozpatrzono 3320 pism tego rodzaju, a w 2017 r. - 2339. Pytania dotyczyły głównie administracji i sądownictwa oraz szkolnictwa, jak również służby zdrowia, prawa pracy oraz mieszkalnictwa.
Generalny inspektor podejmował też liczne wystąpienia. W 2016 r. łączna liczba wystąpień w sygnalizacji wniosków wystosowanych przez GIODO wyniosła 109, zaś w 2017 r. były to 104 wnioski. Wnioski dotyczyły głównie wskazania luk prawnych w dziedzinie ochrony prywatności, respektowania prawa podmiotu danych do ochrony jego danych osobowych, jak również niedokładności w istniejących i nowo tworzonych regulacjach prawnych. Główne tematy wystąpień to: udostępnienie danych osobowych osobom nieupoważnionym, pozyskiwanie kopii dokumentów tożsamości oraz niezgodne z prawem stosowanie klauzul zgody na przetwarzanie danych osobowych.
W 2016 r. organ skierował 36 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a rok później - 31. Najczęściej przedmiotem zawiadomień były podejrzenia popełnienia przestępstwa w związku z celami marketingowymi poza zgodą oraz udostępniania danych osobowych bez podstawy prawnej.
GIODO podejmował też szeroko zakrojoną współpracę międzynarodową oraz działalność edukacyjną. To też warto podkreślić. Liczne szkolenia, wywiady, publikacje, poradniki na stronie internetowej po współpracę z podmiotami bez wątpienia przyczyniły się do popularyzacji wiedzy na temat ochrony danych osobowych. Urząd w ciągu 2 lat sprawozdawczych zawarł 12 porozumień ze szkołami wyższymi w zakresie współpracy przy ochronie danych. We współpracy z rzecznikiem praw dziecka i ministrem edukacji narodowej GIODO realizował na terenie szkół ogólnopolski program edukacyjny ˝Twoje zdanie, twoja sprawa˝.
Wysoka Izbo! Relacjonując ogrom zadań, które wykonuje generalny inspektor danych osobowych, nie można nie zapytać, dlaczego tak ważna instytucja mieści się w wynajmowanych pomieszczeniach - i to wynajmowanych po niemałej cenie. Podobnie jak inne państwowe instytucje, Urząd Ochrony Danych Osobowych powinien mieć swoją stałą siedzibę. Myślę, że dzisiaj też warto zaapelować przy tej okazji do Wysokiej Izby, a przede wszystkim do ław, w których zasiadają przedstawiciele większości sejmowej, o zrozumienie w tej kwestii i znalezienie trwałego rozwiązania sytuacji lokalowej urzędu.
Ważnym aspektem przedstawionych sprawozdań jest też finansowanie GIODO. W związku z wprowadzeniem RODO oraz rosnącą rolą ochrony danych osobowych, jak również rynku danych osobowych, rola organu kontrolnego w tym zakresie również będzie rosnąć. Kontynuator GIODO, czyli UODO, otrzyma wprawdzie 30 mln zł z rezerwy budżetowej, należy jednak monitorować pieczołowicie, czy urząd będzie w stanie na należytym poziomie wywiązywać się z nowych obowiązków. Jak dotąd była to niestety instytucja mocno niedofinansowana. Myślę, że ta zmiana jest dobrym momentem, by dotknąć tego problemu refleksją i w sposób należyty dofinansować ten organ, zważywszy na jego rosnącą rolę.
Ja przyłączę się do życzeń, które zostały w stronę pani prezes wypowiedziane przez panią poseł Elżbietę Stępień, i pozwolę sobie zakończyć deklaracją, po pierwsze, o tym, że klub Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów jak najbardziej to sprawozdanie przyjmuje i da temu wyraz, a po drugie, o tym, że również życzymy pani prezes jak najlepszych efektów pracy, której się pani podjęła. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia