8. kadencja, 63. posiedzenie, 2. dzień (06-06-2018)
15. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2504 i 2562).
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Piotr Naimski:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Odniosę się najpierw do tych uwag, które były przedmiotem wystąpień przedstawicieli państwa klubów. Może zacznijmy od terminu realizacji inwestycji. Termin jest oczywiście związany z realizacją harmonogramu, harmonogramu przede wszystkim budowy Baltic Pipe.
Baltic Pipe to jest projekt, który jest skomplikowanym projektem, bo zaczyna się na szelfie norweskim, jest odcinek duński, podmorski pod Bałtykiem, a także cały duży fragment i tłocznie do zbudowania na terenie Polski. Mogę powiedzieć, że ten skomplikowany projekt jest w tej chwili realizowany dokładnie według harmonogramu. W tej chwili jesteśmy na etapie zbierania danych do raportu oddziaływania na środowisko, danych geotechnicznych, geofizycznych. Wszystkie pozwolenia w tej materii, w tym zakresie zostały wydane w krajach, które musiały te pozwolenia wydawać, czyli w Szwecji, Danii, Niemczech i Polsce. W tym miesiącu będziemy mieli ostatecznie wybraną trasę odcinka podmorskiego gazociągu na podstawie analiz z zebranych właśnie w ten sposób materiałów. Budowa przewidziana jest w tym harmonogramie, który realizujemy. Budowa odcinka podmorskiego, bo to jest najciekawsze medialnie, rozpocznie się wiosną 2020 r. i w harmonogramie przewidziana jest na 24 miesiące. Tak że w tej chwili realizujemy wszystko zgodnie z planem.
To jest jedno z pytań, które tutaj padło, inwestorem po stronie polskiej jest operator systemu przesyłowego Gaz-System, spółka, która jest w 100% spółką Skarbu Państwa i taką jako jedyny operator narodowy ma pozostać. Gaz-System buduje odcinek podmorski od plaży duńskiej, można powiedzieć, do Polski, a także oczywiście rozbudowuje system na terenie naszego kraju.
Odniosę się od razu tutaj do uwag, które były skierowane w stronę komercjalizacji tej inwestycji. Otóż to jest pewne nieporozumienie. Infrastruktura przesyłowa jest własnością i pozostanie własnością, także nowa infrastruktura przesyłowa, operatora narodowego, czyli Gaz-Systemu. Robimy to, postępujemy zgodnie z prawem Unii Europejskiej w tej materii. To m.in. dlatego Gaz-System jest inwestorem na odcinku podmorskim.
Natomiast jeżeli chodzi o komercjalizację, to to pytanie, owszem, ono jest zasadne, ale w zupełnie innym kontekście. To jest kontekst liberalizacji, uwolnienia rynku gazu w Polsce. Inwestycje, które prowadzimy, są również podstawą do tego, żeby po ich zrealizowaniu można było mówić o realnej konkurencji na rynku gazu w Polsce, konkurencji między wszystkimi dostępnymi, a będzie ich dużo, producentami LNG, skroplonego gazu przyjmowanego przez gazoport w Świnoujściu, i producentami na szelfie norweskim, bardzo różnymi zresztą, którzy będą ten gaz sprzedawali do Polski. Dopiero ta sytuacja umożliwi prawdziwą rynkową konkurencję, a nie konkurencję z administracyjno-rosyjską ceną dyktowaną przez Gazprom. Jeżeli mówimy o kosztach dla odbiorców w Polsce, to warto się zastanowić, jaki jest koszt braku dywersyfikacji, bo koszt braku dywersyfikacji to jest właśnie ten koszt nakładany przez monopolistyczny Gazprom, który nam dyktuje wysoką cenę. Oczywiście to też jest do wzięcia pod uwagę.
W taryfie przesyłowej, bo trzeba mówić, prawda, jak to wygląda, Gaz-Systemu, ale nie mówimy o taryfie dla odbiorców gazu, tylko o taryfie przesyłowej, co oczywiście jest jednym z elementów kosztowych, będzie wzrost. To jest jasne. Będzie musiało tak być.
Teraz dalej, jeżeli chodzi o - przepraszam, taka uwaga, notowałem po prostu, tak jak państwo tutaj się wypowiadali - bezpieczeństwo, to nie jest niecodzienność. Bezpieczeństwo to jest codzienność. Jeżeli ktoś myśli, że bezpieczeństwo państwa to jest niecodzienność, to jest nieodpowiedzialny.
Jeżeli chodzi o bardziej szczegółowe kwestie, pan poseł Sitarski o to pytał, czy w tej specjalnej ustawie, nad którą tutaj procedujemy, umożliwi się wprowadzenie ułatwień dla inwestycji związanych z eksploatacją metanu z pokładów węgla, geometanu. Nie. Tutaj w tej specjalnej ustawie bezpośrednio tego nie ma, bo tutaj są enumeratywnie wymienione inwestycje, które są objęte specjalną ustawą. Natomiast Gaz-System jako operator oczywiście bierze pod uwagę tę możliwość uzyskania w zasadzie zupełnie nowego źródła gazu w Polsce, jeżeli to będzie realne, a PGNiG w tej chwili planuje inwestycje w tym zakresie, to oczywiście z punktu widzenia systemu przesyłowego gazu ta rozbudowa będzie konieczna tam, gdzie będzie to potrzebne. To jest oczywiste.
Jeżeli chodzi o - przepraszam, tutaj się też do tego odniosę - open season, druga faza, nie, to wszystko już jest za nami. To jest po prostu za nami. Procedura open season w tym projekcie jest dawno zakończona. Ona zakończyła się podpisaniem wiążących kontraktów, które już są podpisane między PGNiG a operatorami, czyli duńskim Energinetem i Gaz-Systemem. To są 15-letnie kontrakty z dostawami od roku 2022 do roku 2037. Tutaj nie ma żadnych wątpliwości.
Jeżeli chodzi o - przepraszam, tak patrzę na moje notatki z tej debaty - wykaz nieruchomości, które miałyby być tym objęte, to nie możemy tego wykazu nieruchomości załączyć do ustawy, dlatego że nie mamy decyzji lokalizacyjnych. To jest po prostu taka sytuacja, tego się nie da zrobić. To jest ustawa kierunkowa, to jest ustawa, która nam daje narzędzia do przyspieszania w stosunku do ogólnie obowiązujących zasad, przyspieszania wydawania decyzji, skraca też czas dotyczący niektórych odwołań. Chciałem uspokoić posła, który bardzo się niepokoił brakiem odwołań sądowych. Otóż w tej ustawie owszem jest możliwość odwołania się przy braku zgody na wycenę odszkodowania do sądu administracyjnego. Radzę czytać ustawę uważnie.
Jeżeli chodzi o skalę, pan poseł Suchoń o to pytał, tych ewentualnych wywłaszczeń, oczywiście z odszkodowaniem itd., to znowu to jest tak, że to zależy ostatecznie od przebiegu tych liniowych inwestycji. Staramy się zawsze, inwestor stara się oczywiście, żeby tych ingerencji było jak najmniej. To jest jasne. Łatwiej jest oczywiście, kiedy te inwestycje liniowe przechodzą przez grunty, które znajdują się w domenie Skarbu Państwa, bo tak też często się zdarza, np. lasy.
I w zasadzie to jest...
(Poseł Krzysztof Gadowski: Elektrownie.)
Elektrownie, tak, już. Tak, to jest całe pytanie i ja na nie odpowiadam podobnie, naprawdę staram się, żebyśmy rozmawiali racjonalnie. Przewidujemy w polityce energetycznej, na długi czas w przód przewidujemy udział pewnej ilości energetyki opartej na gazie. To będzie skala, powiedzmy, 1,5 GW mniej więcej, to oczywiście jest elastyczne, to będzie jeszcze elastyczne. Ale dlaczego ograniczamy w pewnym sensie ilość energetyki przestawianej na gaz czy budowanej w oparciu o surowiec gazowy? Otóż dlatego, że w naszej strategii w dalszym ciągu oczywiście jest troska o to, żeby w perspektywie 30 lat, no bo o takiej perspektywie musimy mówić, węgiel był utrzymany jako najważniejszy w Polsce surowiec dla energetyki. Bloki gazowe są ważne z powodów regulacyjnych, tzn. jeżeli decydujemy się na to, a decydujemy się, że będziemy wspierali budowę farm wiatrowych na morzu, to musimy mieć pewne możliwości regulacyjne w krajowym systemie energetycznym, a to dadzą nam bloki gazowe. Budowa takich bloków gazowych - jednego lub dwóch - przewidziana jest na dolnej Odrze. Dlaczego na dolnej Odrze? Dlatego, że to jest blisko źródeł zaopatrzenia, to jest oczywiście racjonalne. W sprawie lokalizacji jednego czy ewentualnie dwóch nowych przewidywanych bloków nie ma jeszcze w tej chwili ostatecznej decyzji.
To w zasadzie chyba byłoby wszystko. Bardzo dziękuję. Chciałbym podziękować wszystkim państwu posłom za zrozumienie wagi tego problemu i generalnie rzecz biorąc, za poparcie tej nowelizacji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia