8. kadencja, 63. posiedzenie, 3. dzień (07-06-2018)

34. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w 2017 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (druk nr 2432) wraz ze stanowiskiem Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych (druk nr 2482).

Poseł Jerzy Meysztowicz:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Panie ministrze, jeżeli pan nie widzi związku między jedną ustawą a drugą, to przepraszam bardzo, ale coś tu jest nie tak. Nie wiem, czy pan zanalizował to, czemu miały służyć obie ustawy, bo i jedna, i druga miała wprowadzić pewne ograniczenia, żeby nie dochodziło do niekontrolowanej sprzedaży polskiej ziemi. Różnica polega na tym, że w wyniku przygotowania tego sprawozdania okazuje się, że tylko ta druga ustawa powoduje ograniczenia, i to ograniczenia rzeczywiście Polakom, że nie mogą nabywać ziemi. Chciałbym więc pana poinformować, że jest związek przyczynowo-skutkowy i że również należy to brać pod uwagę. Jeżeli dochodzi do sytuacji, w której okazuje się, że cel nie został osiągnięty, to trzeba się zastanowić, w której ustawie należy wprowadzić jakieś poprawki, żeby to uzupełnić.

    Ale wracam do sedna. Mam przyjemność przedstawić opinię klubu Nowoczesna wobec druku nr 2432, czyli sprawozdania ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w 2017 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

    Ustawa z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, zwana dalej ustawą, została znowelizowana w 2017 r. Jest ona aktem prawnym regulującym nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców w Polsce, wprowadza bowiem generalną zasadę, że nabywanie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia, które jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Ustawa ta reguluje również kwestię nabywania przez cudzoziemców udziałów lub akcji w spółkach prawa handlowego z siedzibą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości.

    Jeśli miałbym się odnieść do tego, to można powiedzieć tylko tyle, że oczywiście zmieniła się sytuacja po wejściu Polski do Unii Europejskiej, w związku z tym nie wszyscy cudzoziemcy muszą udokumentować nabycie nieruchomości odpowiednim zezwoleniem. Ale chciałbym też zwrócić uwagę na jedną rzecz. Za 2 lata minie 100 lat od wprowadzenia tej ustawy i dobrze by było, żeby czasami Prawo i Sprawiedliwość zadbało o to, żeby tworzonej przez nie ustawy nie trzeba było po 2 tygodniach, 3 tygodniach czy 2 miesiącach od razu przerabiać i wprowadzać jej nowelizacji, dlatego że można przygotować dobre prawo, które przez 100 lat może dobrze służyć Polsce.

    Chodzi o dane, które państwo tutaj zamieściliście w tym sprawozdaniu. Nie będę ukrywał, że sprawozdania za lata 2015, 2016 były sprawozdaniami, które były, wydaje się, bardziej wiarygodne, a to wynika z tego, że państwo wprowadziliście nowelizację tej ustawy, która nakłada na notariuszy dodatkowy obowiązek, tak żeby dokumenty spływały w większej ilości. Sami przyznaliście państwo w tym sprawozdaniu, że o 57% wzrosła ilość tych dokumentów, które zostały przesłane, i zachodzi pewna wątpliwość, czy rzeczywiście te dane zostały odpowiednio zweryfikowane i czy te dane, które państwo tutaj umieściliście, są odpowiednie do tego i czy rzeczywiście są wiarygodne. Przyznam się szczerze, że budzą pewne wątpliwości i dlatego też sprawozdanie za rok 2017 budzi nasze największe zastrzeżenia, jeśli chodzi o rzetelność i wiarygodność.

    Ale wrócę jeszcze do kilku danych. Na 419 decyzji w 2017 r. były tylko trzy skargi. To jest bardzo dobry wynik, w związku z tym zakładamy, że rzeczywiście jeżeli te decyzje zostały już wydane, to one nie budziły wątpliwości i te skargi są na bardzo niskim poziomie.

    Jeżeli jeszcze można, to tutaj wrócę do tego wzrostu ilości tych dokumentów. Rzeczywiście do ministra spraw wewnętrznych i administracji wpłynęło aż 26 355 dokumentów podlegających analizie, dokonano 11 849 wpisów oraz 91 wpisów dotyczących nabycia lub objęcia przez cudzoziemca udziałów i akcji w spółkach będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości rolnej.

    Jeśli chodzi o nieruchomości gruntowe, to na podstawie 5464 transakcji nieruchomości gruntowe zostały sprzedane o łącznej powierzchni 4483 ha, natomiast jeśli chodzi o nieruchomości mieszkalne, to na podstawie 6385 transakcji zostały sprzedane lokale o łącznej powierzchni 754 998 m². Specjalnie te statystyki nie różnią się od tych, które były zamieszczone w poprzednich sprawozdaniach. Można powiedzieć, że rzeczywiście - to pan poseł Józwiak podkreślał - następuje jednak przesunięcie i coraz więcej osób, które zabiegają o zakup nieruchomości w Polsce, to są osoby ze Wschodu, czyli z krajów zza wschodniej granicy, coraz mniej osób jest ze strony zachodniej. Niemniej jednak ilościowo jeszcze Niemcy stanowili największą populację tych, którzy kupili nieruchomości o łącznej powierzchni 547 ha, na drugim miejscu są obywatele Austrii, na trzecim - Belgii, Holandii, ale już na piątym miejscu -mieszkańcy Ukrainy. Było już tu podane, że najwięcej nieruchomości gruntowych cudzoziemcy nabyli na terenie województwa mazowieckiego, później pomorskiego, dolnośląskiego, wielkopolskiego i śląskiego.

    W 2017 r. odnotowano 129 transakcji zawartych z naruszeniem przepisów ustawy. Wśród tych spraw w 72 przypadkach wskutek działań podjętych przez ministra strony transakcji same doprowadziły do stanu zgodnego z przepisami ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, składając oświadczenia, iż zawarta przez nie umowa jest nieważna, natomiast w pozostałych 59 sprawach minister skierował do sądów pozwy o stwierdzenie nieważności tych transakcji z mocy prawa. Tak więc można powiedzieć, że ta kontrola przebiegała dosyć sprawnie i na podstawie tych wpisów, rejestru dokonano częściowej analizy, podkreślam częściowej, bo nie wszystkie te dokumenty zostały zanalizowane.

    Biorąc to wszystko pod uwagę, przyznam się szczerze, że mamy pewien dylemat, jak się odnieść do tego sprawozdania. Ono budzi pewne wątpliwości, budzi pewne zastrzeżenia. Klub Nowoczesna podejmie w ostatniej chwili decyzję, czy poprzeć to sprawozdanie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia