8. kadencja, 64. posiedzenie, 1. dzień (14-06-2018)
6. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (druki nr 2281 i 2572).
Poseł Janusz Śniadek:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego.
Manuel Barroso, pierwszy przewodniczący Komisji Europejskiej, na początku swojej kadencji w 2004 r., kiedy spotykał się na uroczystościach inaugurujących jego kadencję m.in. z Europejską Konfederacją Wolnych Związków Zawodowych, powiedział, że dialog społeczny to jest fundament, na którym wzniesiono cały gmach Unii Europejskiej. Cytuję te słowa, bo one pokazują zasadniczą różnicę między tym, jak traktowany jest dialog społeczny w Europie, i jak to się ma - niestety inaczej -w Polsce.
Komisja Trójstronna - dialog społeczny w tej uregulowanej formule wywodzi swoje początki w Polsce z ˝Paktu o przedsiębiorstwie państwowym˝ z 1993 r. W Polsce zresztą pojęcie dialogu społecznego w ogóle często mylone jest i stosowane zamiennie z dialogiem obywatelskim. To są dwa zupełnie różne pojęcia. Jeśli chodzi o dialog społeczny, to tutaj stronami są związki zawodowe, organizacje pracodawców i, często, strona rządowa.
Do roku 2001, do lipca, ten dialog społeczny w Komisji Trójstronnej funkcjonował w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Rady Ministrów. Dopiero w lipcu 2001 r. pojawiła się ustawa o Komisji Trójstronnej. Ona też była bardzo kulawa, funkcjonowała różnie. W zasadzie takim bardzo kryzysowym momentem był grudzień 2008 r., kiedy premier Donald Tusk na posiedzeniu Prezydium Komisji Trójstronnej w obliczu kryzysu szalejącego w Europie, w Ameryce na pytania zadawane głównie przez pracodawców, co robimy w Polsce, miał odpowiedzieć... nie miał odpowiedzieć, tylko odpowiedział, słyszałem to na własne uszy: Jak nie wiadomo, co robić, to najlepiej nic nie robić. Zdesperowani pracodawcy zwrócili się do nas, do związków, o przystąpienie do negocjacji dwustronnych. Efektem był tzw. pakiet antykryzysowy, co do którego rząd, premier Tusk zobowiązał się wobec pracodawców, że bierze wszystko albo nic. Takie deklaracje złożył publicznie przed centrum dialogu. Niestety nie dotrzymano tego, już wkrótce zaczęto to łamać. To pokazywało, jak kruche i niedobre to było, pokazywało, że do dialogu potrzeba nie tylko regulacji, ale przede wszystkim dobrej woli stron. Myślę, że takim zupełnym załamaniem dialogu społecznego w Polsce było przeforsowanie podniesienia wieku emerytalnego wbrew postawie związków zawodowych, wbrew protestom społecznym. Tamta sytuacja doprowadziła praktycznie do uwiądu dialogu społecznego i do zaniechania, zaprzestania działalności przez Trójstronną Komisję do Spraw Społeczno-Gospodarczych. Przez prawie 2 lata mieliśmy sytuację, kiedy ona faktycznie nie funkcjonowała, ale nie był to czas zmarnowany, bo w tamtym czasie z inicjatywy ˝Solidarności˝ partnerzy społeczni - reprezentatywne organizacje związkowe i pracodawcy - wypracowali wspólnie, wynegocjowali nowy projekt ustawy o Radzie Dialogu Społecznego i ten projekt - jeszcze w poprzedniej kadencji, bo w lipcu 2015 r., 24 lipca - został przyjęty i uchwalony. Faktyczne podjęcie i wznowienie prac w Radzie Dialogu Społecznego miało miejsce już w tej kadencji. Dzisiaj rzeczywiście możemy powiedzieć, że dialog społeczny w Polsce został wskrzeszony.
Takie najistotniejsze cechy, zapisy tej nowej ustawy to: rotacyjne przewodnictwo w radzie - w tej chwili nie tylko minister pracy, ewentualnie premier, ale także, rotacyjnie, poszczególni partnerzy społeczni mają zapisane to prowadzenie; zespoły problemowe - funkcjonuje kilkanaście zespołów problemowych; lepsze umocowanie i sprawniejsze funkcjonowanie wojewódzkich rad dialogu społecznego. W treści ustawy przewidziano również, że w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o Radzie Dialogu Społecznego partnerzy dokonają przeglądu przepisów ustawy i, oceniając jej funkcjonowanie, zaproponują poprawki. Tak się stało. Partnerzy społeczni zwrócili się do pana prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, aby był niejako ojcem tej ustawy. Projekt zmian w ustawie w oparciu o propozycje zgłaszane ze strony Rady Dialogu Społecznego przygotowała Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Prawo i Sprawiedliwość w zupełności popiera projekt tej ustawy (Dzwonek) i będzie głosowało za jego przyjęciem. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia