8. kadencja, 64. posiedzenie, 1. dzień (14-06-2018)

11. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (druki nr 2550 i 2635).

Minister Środowiska Henryk Kowalczyk:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dyskusja o tej ustawie jest trochę dziwna, ponieważ Platforma Obywatelska złożyła zestaw poprawek, które tak naprawdę likwidują tę ustawę. Cieszę się bardzo z deklaracji pani poseł Skowrońskiej, która mówi, że ta ustawa będzie poparta, tylko mam nadzieję, że zostaną odrzucone wszystkie poprawki, które złożyła Platforma. Jeśli przyjęlibyśmy poprawkę 1., w której likwiduje się nowelizację art. 211 poprzez dopisanie możliwości zastosowania monitoringu ciągłego, to właściwie ustawa w tym zakresie nie miałaby sensu, bo w niej proponuje się dwa rozwiązania. Umożliwienie zastosowania monitoringu ciągłego to jest jedno rozwiązanie z tej ustawy, a drugie to bardzo jasne i precyzyjne określenie procedury uznania i rozdzielenia odpadu i produktu ubocznego.

    Jeśli chodzi o monitoring ciągły - tutaj będę równocześnie odpowiadał na te pytania - to oczywiście jest tak, że on do tej pory nie był stosowany, bo dyrektywa BAT mówi o okresowych monitoringach czy kontrolach. Marszałek Ortyl, marszałek województwa podkarpackiego, w swoim pozwoleniu zintegrowanym nałożył obowiązek monitoringu ciągłego i jego decyzja została uchylona ze względu na to, że tego nie przewidywało polskie prawo. Marszałek chciał to uporządkować, rozwiązać problem, a nie mógł, bo prawo mu na to nie zezwalało, stąd m.in. to rozwiązanie, które jest bardzo oczekiwane przez środowisko Mielca, ale nie tylko. Ono pozwoli na zastosowanie monitoringu ciągłego, chociaż nie nakłada takiego obowiązku, bo też trzeba ważyć utrudnienia dla przedsiębiorców w zależności od sytuacji, w jakiej występują. A więc ten monitoring ciągły będzie zastosowany tylko ze szczególnych względów, jeśli chodzi o ochronę środowiska.

    Kolejną rzeczą jest uznanie czy określenie sposobu definiowania produktu ubocznego i odpadu. Tutaj precyzyjnie określamy te warunki - nie tak jak dotychczas, na zasadzie milczącej zgody. Poprawki dotyczące tego rozwiązania oczywiście też powodują, że właściwie ta ustawa i ta zmiana nie miałyby żadnego sensu. Trzeba to sobie jasno powiedzieć. Tutaj zwracam się do pani poseł Lieder z Nowoczesnej. Rozumiem, że coś się może nie podobać, ale pani w pierwszym zdaniu powiedziała, że to idzie w dobrym kierunku, a później wszystko pani skrytykowała, powiedziała, że to się do niczego nie nadaje i ma dużo błędów. O żadnym błędzie nie usłyszałem. Zdecydujmy się. Jeśli...

    (Głos z sali: Były bardzo konkretne rzeczy.)

    (Poseł Krystyna Skowrońska: Nie no, była dwuinstancyjność.)

    Właśnie już to wyjaśniam. Dwuinstancyjność, proszę bardzo. Jeśli pani uważnie przeczytałaby tę ustawę, to wiedziałaby pani, że nie ma odwołania od postanowienia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Od postanowienia odwołania nie ma. Postanowienie dotyczy tak naprawdę wyników badań, więc od czego się odwoływać? Od tego, że wynik badań jest taki czy inny? To nie jest dyskusyjne. Natomiast decyzja marszałka dotycząca pozwolenia zintegrowanego podlega procedurze odwołania i instytucją odwoławczą w przypadku decyzji marszałka jest minister środowiska. A więc wszystko jest w porządku. Na czym polega ten błąd? Nie rozumiem. Nie ma decyzji WIOŚ-u, od której odwołania nie ma, faktycznie, ale to nie jest decyzja, to jest postanowienie.

    Kolejna rzecz to jest mówienie o tym, że jest tak dużo pozwoleń zintegrowanych i w pół roku to jest absolutnie niemożliwe do zrealizowania. Ja tylko przypomnę, że w tej chwili funkcjonuje 1188 pozwoleń, które rzeczywiście w ciągu pół roku utracą... Znaczy pozwoleń. Decyzji dotyczących produktu ubocznego, które rzeczywiście utracą ten swój status.

    Weźmy pod uwagę, że jest 16 województw. Jeśli troszczymy się o Inspekcję Ochrony Środowiska, która tak naprawdę funkcjonuje trochę w starych strukturach wojewódzkich, bo są tzw. delegatury wojewódzkich inspekcji ochrony środowiska, jest ok. 40 takich delegatur, które mają laboratoria, to tak naprawdę jest po 30 na jedno. Czy wszystkie będą badane? Nie, dlatego że niektóre nie budzą żadnych wątpliwości. To będzie prawie z automatu, ale jednocześnie będzie wymagane postanowienie Inspekcji Ochrony Środowiska. Marszałek nie będzie wydawał żadnej decyzji, będzie to milcząca zgoda. Tych badań na pewno będzie mniej, spokojnie. Jeśli będzie 30 badań na pół roku, to każdy wojewódzki inspektor ochrony środowiska sobie z tym doskonale poradzi. A więc nie jest to nadmierna regulacja ani nadmierna uciążliwość dla przedsiębiorców. Oczywiście przedsiębiorcy będą musieli zweryfikować, ale nie ma innej możliwości. Jeśli chcemy otworzyć nową kartę, to musimy wyznaczyć czas, do którego funkcjonuje, a później weryfikujemy. Uczciwy przedsiębiorca, jeszcze raz podkreślam, naprawdę nie ma się czego obawiać, nawet jeśli będzie poddany badaniu przez Inspekcję Ochrony Środowiska jego produkt uboczny czy odpad. Jeśli jest w porządku, to będzie czysta formalność. Jeśli nie jest w porządku, jeśli mówił, że jest to produkt uboczny, a on nie był produktem ubocznym, tylko odpadem, może zawierającym jeszcze wiele szkodliwych substancji, to rzeczywiście lepiej niech tego produktu nie nazywa produktem ubocznym. To jest to wyjaśnienie.

    Teraz jeszcze kilka odpowiedzi na pytania, które padły. Co do decyzji mam nadzieję, że wyjaśniłem. Konsultacje społeczne. Oczywiście projekt poselski, zgodnie zresztą... Pani poseł Skowrońska również była obecna na sesji Rady Miejskiej w Mielcu. Wtedy obydwoje składaliśmy deklaracje. Ja mówiłem, że do końca lipca to wprowadzimy, chociaż poprawki bardzo istotnie przeszkadzają. Gdyby nie było poprawek, to jutro byłoby głosowanie. Komisja musi się zebrać albo wcześnie rano, albo w nocy, żeby te poprawki zaopiniować. Jutrzejsze głosowanie jest zagrożone. Rzeczywiście ten lipiec nie jest zagrożony, ale ustawa mogłaby być już gotowa w czerwcu. A tak przez działania i poprawki Platformy Obywatelskiej być może ustawa będzie miesiąc później. Ale zgodnie z moją deklaracją będzie to spełnione. Oczywiście nie jest to projekt rządowy, bo w przypadku projektu rządowego nie byłoby to spełnione, zdaję sobie z tego w pełni sprawę.

    Natomiast jeśli chodzi o konsultacje społeczne, były one bardzo dogłębnie przeprowadzone - zarówno konsultacje z przedsiębiorcami, jak i konsultacje społeczne, konsultacje ze społeczeństwem. Osobiście byłem w Mielcu, tak jak pani poseł, osobiście byłem w Szczecinku, a więc tam, gdzie były największe problemy z czystością powietrza, z emisją, jak twierdzą mieszkańcy, szkodliwych substancji. To, czy one są szkodliwe, monitoring ciągły i badania środowiskowe pokażą. Wtedy będziemy mogli mieć pewność, że albo będzie naprawa, albo rzeczywiście będzie można mieszkańców uspokoić i powiedzieć: tak, badania pokazały, że te substancje i ta emisja nie są szkodliwe.

    Tutaj nie rozumiem za bardzo, że my sięgamy jako rząd po jakieś nowe źródła finansowania. Naprawdę ta ustawa nigdzie po żadne źródła finansowania nie sięga. My nie chcemy brać pieniędzy za to, że ktoś będzie przekraczał emisję. My chcemy, żeby tych emisji nie przekraczał. Żadnych pieniędzy. Mało tego, będzie jeszcze wydatek, dlatego że rzeczywiście Inspekcja Ochrony Środowiska będzie potrzebowała więcej kadr, więcej laboratoriów, żeby to sprawdzać. I tutaj już uspokajam - nie w tej ustawie, ale w projekcie rządowym proponujemy zreformować Inspekcję Ochrony Środowiska. Były próby, co prawda. Przypomnę, że rok temu było to bardzo wyśmiewane, że to policja ekologiczna, zielona policja itd. Gdyby nie było tego ośmieszania, tego ataku, pewnie mielibyśmy już znacznie większy porządek. A dzisiaj czytam w ˝Gazecie Wyborczej˝, że pomysł z policją ekologiczną, zieloną jest bardzo dobry. Ale wtedy przeszkadzało. Dzisiaj atmosfera jest taka, że rzeczywiście już to nie przeszkadza. Proponujemy rzeczywiście wzmocnienie kadrowe, zwiększenie liczby inspektorów o 50%, doprowadzenie do 24-godzinnej pracy inspektorów ochrony środowiska, również znaczne zwiększenie środków finansowych na Inspekcję Ochrony Środowiska, co jest naturalne. Chodzi także o wyposażenie laboratoriów itd. Oczywiście oprócz tego są jeszcze narzędzia do prowadzenia kontroli, narzędzia do prowadzenia postępowań itd. Ale nie chcę wchodzić w szczegóły. Naprawdę kompleksowe rozwiązanie. To już jest w projekcie rządowym. Mam nadzieję, że rząd przyjmie tę ustawę w najbliższych kilkunastu dniach i jeszcze w lipcu, mam taką nadzieję, za dwa posiedzenia Sejmu zdoła przyjąć te ustawy parlament.

    Pan poseł Maciejewski pytał, czy wyeliminuje się wszystkie dzikie wysypiska śmieci. Pewnie nie wszystkie, bo zawsze ktoś może w każdym momencie ciężarówkę ze śmieciami gdzieś wyrzucić, ale mamy nadzieję, że liczba tych dzikich wysypisk działających nielegalnie zostanie bardzo, bardzo ograniczona. To jest tak jak z wyłudzaniem podatku. Czy całkowicie mamy pewność, że wszystkie podatki zostały uszczelnione i wszystkie wyłudzenia zostały zlikwidowane? Nie, ale jak pokazuje efekt finansowy, znakomita większość wyłudzeń została ograniczona. Tak pewnie będzie z wysypiskami odpadów.

    Pan poseł Stefan Romecki mówił o tym, żeby normy środowiskowe były takie jak w Unii Europejskiej. Tak, generalnie takie są, one nie są nigdy niższe. Niektóre kraje stosują wyższe normy u siebie, ale my stosujemy to, co jest obowiązkiem w Unii Europejskiej. Faktycznie one są czasami niższe niż w innych krajach.

    Również ten zapis o monitoringu ciągłym nie jest wymogiem prawa europejskiego, bo wymogiem są kontrole okresowe. Ale każdy kraj ma prawo zastosować ostrzejsze środki - m.in. umożliwienie monitoringu ciągłego jest akurat w tym przypadku tym ostrzejszym środkiem.

    Mam nadzieję, że ten projekt pozwoli rozwiązać niezwykle nabrzmiałe problemy, szczególnie te, które się uwydatniły w Mielcu, w Szczecinku i w innych miastach, ale też da pewność i takie przeświadczenie o posiadaniu czystego sumienia tym przedsiębiorcom, którzy zachowują się na rynku uczciwie, którzy naprawdę nie mają się czegoś obawiać. Bo nie chodzi o to, żeby ograniczać jakąkolwiek działalność gospodarczą, ale żeby ta działalność gospodarcza była prowadzona w warunkach uczciwej konkurencji, a równocześnie, żeby działalność gospodarcza nie powodowała szkód, jeśli chodzi o zdrowie człowieka. I to jest najważniejsze. Bo jeśli myślimy o ochronie środowiska, o środowisku, to pamiętajmy, że najważniejszym elementem środowiska jest człowiek, i troska o niego jest najważniejsza. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia