8. kadencja, 64. posiedzenie, 1. dzień (14-06-2018)
2. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2610).
Poseł Andrzej Matusiewicz:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach przedstawiam komisyjny projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw.
Projekt ustawy ma na celu realizację postulatów zgłaszanych przez Państwową Komisję Wyborczą m.in. w zakresie skrócenia procedury sądowo-administracyjnej w sprawach skarg na uchwały Państwowej Komisji Wyborczej dotyczących podziału na okręgi wyborcze... (Gwar na sali)
Wicemarszałek Beata Mazurek:
Przepraszam, panie pośle.
Proszę państwa, proszę przenieść rozmowy do kuluarów, bo nic nie słychać.
Poseł Andrzej Matusiewicz:
...postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozpatrywania skarg na te uchwały tylko przez Naczelny Sąd Administracyjny, nowelizacji przepisów Kodeksu wyborczego w zakresie transmisji i nagrywania przebiegu prac obwodowych komisji wyborczych, a także powoływania urzędników wyborczych.
Niniejsza nowelizacja zakłada, że sprawy z zakresu rozpatrywania skarg na postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej dotyczących podziału na okręgi wyborcze będą rozpatrywane wyłącznie przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie trzech sędziów. Wprowadzona ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych procedura podziału na okręgi wyborcze zakładała, że na postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej przysługiwała skarga do sądu administracyjnego, z kolei na orzeczenie tego ostatniego - prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana ta ma na celu przeciwdziałanie ewentualnym problemom w szybkim zakończeniu postępowań przed sądami w powyższych sprawach.
Zmiana przepisów Kodeksu wyborczego w zakresie uchylenia przepisów o transmisji i nagrywaniu przebiegu prac obwodowych komisji wyborczych wynika z wprowadzenia do polskiego porządku prawnego przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
Projekt rozszerza krąg osób, które mogą pełnić funkcję urzędnika wyborczego. Zgodnie z zaproponowaną zmianą art. 191c Kodeksu wyborczego na urzędników wyborczych będą mogły być powołane poza pracownikami urzędów obsługujących organy administracji rządowej, samorządowej lub jednostek im podległych lub przez nie nadzorowanych także inne osoby mające co najmniej 5-letni staż pracy w tych urzędach lub ich jednostkach.
Proponuje się także, aby szef Krajowego Biura Wyborczego w przypadku zagrożenia wykonywania zadań, o których mowa w art. 191e § 1 Kodeksu wyborczego, mógł powierzyć, nie dłużej niż na czas danych wyborów, wykonywanie funkcji urzędnika wyborczego osobie niespełniającej wymagań w zakresie miejsca zamieszkania i miejsca pracy, o którym mowa w art. 191b § 1 zdanie drugie lub § 2 tego artykułu Kodeksu wyborczego. Chodzi tutaj, Wysoka Izbo, o miejsce zamieszkania i miejsce pracy w innej gminie niż ta, w której zamieszkuje dany kandydat na urzędnika wyborczego.
Projekt wprowadza przepis jednoznacznie wskazujący, że zapewnienie przez wójta obsługi i warunków pracy umożliwiających prawidłowe wykonywanie zadań przez urzędników wyborczych jest zadaniem zleconym gminy, czyli gminy będą otrzymywać na to środki z budżetu państwa.
Nowelizacja nakłada na Państwową Komisję Wyborczą nowe zadania polegające na prowadzeniu wykazu osób, wobec których sąd prawomocnie orzekł o utracie biernego prawa wyborczego w związku ze złożeniem niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, oraz udostępnianiu danych o tych osobach właściwym komisjom wyborczym dokonującym rejestracji kandydatów w wyborach, czyli chodzi o tzw. kłamców lustracyjnych. Prezes sądu będzie zobowiązany do niezwłocznego przesłania Państwowej Komisji Wyborczej prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Realizacja tych zadań przyczyni się do prawidłowego i sprawnego prowadzenia procedury rejestracji kandydatów w wyborach.
Proponuje się również przepis zakładający nieprzeprowadzanie w czasie, w którym przeprowadzane są wybory o charakterze ogólnym, wyborów do organów jednostek pomocniczych gmin i wyborów do organów jednostek niższego rzędu, a także referendów lokalnych. Wyjątkiem od powyższej zasady będą wybory do rad dzielnic m.st. Warszawy. Jak wiemy, tam jest odrębna procedura wyborcza, jeżeli chodzi o m.st. Warszawę. Ponadto dopuszczalne będzie przeprowadzenie tych wyborów łącznie z wyborami uzupełniającymi do Senatu, wyborami do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego: przedterminowymi, uzupełniającymi, ponownymi i do nowej rady lub wyborami przedterminowymi wójta.
Jeśli chodzi o skutki projektowanej ustawy, to projekt na pewno wywoła pozytywne skutki społeczno-gospodarcze. Projekt nie wywołuje skutków finansowych dla budżetów jednostek samorządów terytorialnych. Jednocześnie spowoduje korzyści dla budżetu państwa w związku z m.in. odstąpieniem od konieczności poniesienia kosztów na wyposażenie lokali wyborczych w sprzęt rejestrujący obraz i dźwięk oraz skróceniem procedury sądowo-administracyjnej w sprawach skarg na uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w zakresie podziału na okręgi wyborcze. Przypomnę, że tutaj termin dla osoby zainteresowanej, skarżącej jest 3-dniowy i sąd ma również 5 dni na rozpoznanie tej sprawy po wpłynięciu takiej skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
(Głos z sali: Gdzie tu legislacja?)
Proponuje się, aby ustawa weszła w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem zmian dotyczących art. 420 Kodeksu wyborczego, które mają w zamyśle wnioskodawców wejść w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. Wyznaczenie krótszego niż 14 dni vacatio legis wynika z potrzeby zapewnienia jak najszybszego rozpoczęcia obowiązywania przepisów dotyczących skróconej procedury rozpatrywania skarg na uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w sprawach podziału na okręgi wyborcze. Wiąże się to z koniecznością zapewnienia sprawnego trybu rozstrzygania toczących się postępowań przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z uwagi na to, że zaproponowane zmiany nie stoją w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego, a potrzeba wprowadzenia przedmiotowych zmian jest niezwykle pilna, proponuje się, aby ustawa weszła w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
Przedmiotowe przepisy nie są objęte prawem Unii Europejskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia