8. kadencja, 65. posiedzenie, 1. dzień (27-06-2018)
1. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie pilnego rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (druk nr 2663).
Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Michał Dworczyk:
Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Wszyscy tu obecni zdajemy sobie sprawę, z jaką siłą konsekwencje i pamięć II wojny światowej, tego straszliwego okresu męczeństwa i bohaterstwa Polaków, wciąż wpływają na życie nas i całego narodu. Są żywo dyskutowane, mają także znaczenie polityczne i konsekwencje międzynarodowe. Naród polski napadnięty w 1939 r., najpierw przez wojska niemieckie, a następnie sowieckie, nigdy się nie poddał, nigdy nie poszedł na kolaborację. Społeczeństwo polskie, cywilne i wojskowe struktury państwa podziemnego, rząd na wychodźstwie, wszystkie siły polityczne, elity kulturalne, jak mogły, czynem i słowem sprzeciwiały się zbrodniczym działaniom niemieckiego okupanta wobec obywateli polskich, w tym także straszliwej eksterminacji narodu żydowskiego. Doświadczenia tamtego pokolenia, naszych przodków są dla nas nieustającym zobowiązaniem do obrony prawdy o polskim losie w okresie II wojny światowej tu, w Polsce, ale i poza granicami naszego kraju.
Niestety prezentowane tam opinie są zbyt często krzywdzące i wycinkowe. Zmiana tego stanu rzeczy, obrona prawdy historycznej była, jest i pozostaje dla rządu Prawa i Sprawiedliwości oraz obecnej większości parlamentarnej jednym z podstawowych zadań, tym bardziej że obszar ten był przez wiele lat wcześniej zaniedbany. Co gorsza, zdarzało się, że promowano i finansowano wydarzenia oraz opinie powielające zniekształcony obraz przeszłości.
Przez ostatnie 2,5 roku nasz rząd podjął szereg działań, by tę sytuację naprawić. Powołaliśmy Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. rtm. Pileckiego oraz Instytut Solidarności i Męstwa, rozpoczęliśmy budowę Muzeum Historii Polski, doprowadziliśmy do likwidacji przekłamań w niektórych muzeach polskich, podjęliśmy aktywną walkę o obronę dobrego imienia Polski za granicą za pośrednictwem naszych placówek dyplomatycznych, wreszcie podjęliśmy próbę zahamowania fali nieprawd o polskim losie w czasie niemieckiej okupacji, próbę przeciwdziałania przypisywaniu Polakom odpowiedzialności za zbrodnie dokonane i przeprowadzone przez niemieckiego okupanta poprzez nowelizację ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. Jednak skuteczna polityka polega na ciągłym dostosowywaniu metod do najlepszej realizacji nadrzędnego celu.
Czyste intencje naszego rządu, w żadnym elemencie niezmierzające do ograniczenia wolności słowa czy wolności badań naukowych zostały zinterpretowane niewłaściwie, a czasem były cynicznie przekłamywane. W tej sytuacji podjęliśmy dialog mający na celu wyjaśnienie nieporozumień i wypracowanie lepszych rozwiązań. Dzięki rozmowom prowadzonym od stycznia tego roku udało się uświadomić wielu naszym zagranicznym partnerom, jak głęboko nieprawdziwe i krzywdzące dla Polski jest powielanie kłamstwa o odpowiedzialności lub współodpowiedzialności Polski i narodu polskiego za Holokaust przeprowadzony przez Niemców w czasie II wojny światowej. Zrobiliśmy wiele i nadal robimy, by pokazać sprzeciw społeczeństwa polskiego wobec zbrodni niemieckiego okupanta oraz pomoc udzielaną ofiarom przez liczne instytucje ówczesnego państwa podziemnego, przez znaczną część polskiego społeczeństwa.
Wysoka Izbo! Jeszcze raz chciałbym wyraźnie podkreślić: Odpowiedzialność karna nie była dla nas nigdy celem samym w sobie, miała być tylko instrumentem służącym do walki o prawdę historyczną. Dziś należy stwierdzić, że jej skuteczna ochrona jest możliwa także za pomocą innych środków i działań, które nasz rząd podjął na przestrzeni ostatnich miesięcy, o których przed chwilą informowałem Wysoką Izbę. Wierzymy, że te działania będą skutecznym narzędziem w walce o prawdę historyczną i dobre imię Polski oraz przyczynią się do oddania należnej czci wszystkim ofiarom tej najstraszliwszej z wojen.
Jednocześnie chciałbym bardzo wyraźnie podkreślić, że narzędzia cywilnoprawne, w jakie w styczniu tego roku został uzbrojony Instytut Pamięci Narodowej, mogą być, naszym zdaniem, biorąc pod uwagę ostatnie doświadczenia, skuteczniejsze niż ścieżka karnoprawna. Będzie o tym za chwilę mówił jeszcze prezes Rady Ministrów, występując w Wysokiej Izbie.
Wysoka Izbo! Biorąc powyższe pod uwagę, przedstawiam państwu projekt nowelizacji ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, który został przygotowany przez rząd, zakładający uchylenie art. 55a i art. 55b mówiących o odpowiedzialności karnej za publiczne przypisywanie narodowi polskiemu lub państwu polskiemu odpowiedzialności za zbrodnie nazistowskie popełnione przez III Rzeszę.
Wysoka Izbo! Jestem przekonany, że polska racja stanu jest dla nas wspólna. Jest dla nas zgromadzonych na tej sali, dla nas Polaków wartością bardzo wysoką. Wierzę, że walka o dobre imię Polski leży nam wszystkim na sercu.
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Dlatego proszę Wysoką Izbę o poparcie przedkładanego projektu ustawy i wsparcie rządu na tej trudnej drodze walki o prawdę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia