8. kadencja, 66. posiedzenie, 2. dzień (04-07-2018)

15., 16. i 17. punkt porządku dziennego:

   15. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. wraz z przedstawioną przez Najwyższą Izbę Kontroli analizą wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2017 r. oraz komisyjnym projektem uchwały w przedmiocie absolutorium (druki nr 2559, 2620 i 2656).
   16. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o przedstawionej przez prezesa Rady Ministrów ˝Informacji o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2017 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝ (druki nr 2525 i 2634).
   17. Sprawozdanie z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2017 roku (druk nr 2599) wraz ze stanowiskiem Komisji Finansów Publicznych (druk nr 2657).

Poseł Sprawozdawca Andrzej Szlachta:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie Premierze! Państwo Ministrowie! Panie Prezesie Najwyższej Izby Kontroli! Panie Prezesie Narodowego Banku Polskiego! Szanowni Goście! Wysoki Sejmie!

    Mam honor przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. wraz z wnioskiem w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów za ten okres.

    Budżet państwa na 2017 r. był pierwszym autorskim budżetem rządu Prawa i Sprawiedliwości tej kadencji Sejmu, przygotowanym pod kierunkiem pani premier Beaty Szydło i wicepremiera, ministra finansów Mateusza Morawieckiego. Mam osobistą satysfakcję, że przedmiotowe sprawozdanie dotyczy bardzo dobrze opracowanego i wykonanego budżetu, który dobrze przysłużył się Polakom i Polsce w minionym roku. (Oklaski)

    To był budżet przełomowy pod wieloma względami. W 2017 r. produkt krajowy brutto w cenach stałych wyniósł 4,6% wobec planowanego w wysokości 3,6%. Był on zarazem o 2,2 punktu procentowego wyższy niż w Unii Europejskiej, gdzie wynosił tylko 2,4%. Był również wyższy od światowego wzrostu PKB wynoszącego 3,8%. Ten wzrost nie był wzrostem jednego roku, polski budżet, polski PKB ma tendencję wzrostową. W I kwartale tego roku wzrósł najbardziej w całej Unii Europejskiej, licząc kwartał do kwartału według danych Eurostatu. W stosunku do IV kwartału 2017 r. polski PKB wzrósł o 1,6%.

    Według statystyk unijnych nasza gospodarka wzrosła w I kwartale 2018 r. do poziomu 5,2%. Dług Skarbu Państwa obniżył się z poziomu 50% w roku 2016 do 46,8% PKB na koniec 2017 r. Produkt krajowy brutto w 2017 r. wyniósł 1 982 100 mln zł.

    W tym roku trzy największe agencje ratingowe podniosły perspektywę oceny wiarygodności kredytowej Polski. Pozytywna perspektywa odzwierciedla solidne wyniki gospodarcze i fiskalne Polski i wskazuje na zwiększone prawdopodobieństwo podniesienia ratingu Polski w następnych miesiącach. Państwowy dług publiczny obniżył się do poziomu 48,5% PKB z 51,9% PKB w 2016 r. Deficyt sektora finansów publicznych, liczony według metodyki krajowej, zmniejszył się z poziomu 2,5% PKB w 2016 r. do jedynie 0,7% PKB w 2017 r.

    Obniżeniu uległ także deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych, liczony według metodyki unijnej ESA 2010. W 2017 r. wyniósł on 33 mld zł i stanowił 1,7% PKB. Zjawisko to jest o tyle warte podkreślenia, że deficyt tego sektora miał miejsce w warunkach realizacji szerokich programów polityki społecznej, w tym programu 500+ czy reformy emerytalnej.

    Do dobrej sytuacji w Polsce przyczyniła się przede wszystkim znakomita koniunktura na rynku wewnętrznym, na którym utrzymywał się boom konsumpcyjny. Poza tym dobra była sytuacja zewnętrzna, a zwłaszcza stabilny wzrost w strefie euro. Stojąca za wzrostem struktura popytu sprzyjała realizacji budżetu. Bardzo wysoki okazał się przede wszystkim wzrost spożycia gospodarstw domowych - ten wzrost wynosił 4,7% i był najwyższy od czasów wybuchu globalnego kryzysu finansowego w 2008 r. - oraz wzrost o 8,7% importu, a więc kategorii popytu finalnego, co wiązało się z najwyższymi dochodami podatkowymi. Rekordowy od dekady wzrost spożycia był wynikiem rosnących dochodów i płac.

    W 2017 r., po ponad ćwierćwieczu transformacji, praktycznie zniknęło w Polsce bezrobocie. Choć stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła w końcu tamtego roku i wynosi nadal 6,6%, to mierzona według bardziej prawidłowej z ekonomicznego punktu widzenia metodologii BAEL, badań ankietowych na losowo wybranej próbie osób, spadła rzeczywiście do 4,4%. Biorąc pod uwagę znaczący komponent tzw. bezrobocia strukturalnego - np. osoby pozbawione jakichkolwiek kwalifikacji zawodowych, stanowiące według Głównego Urzędu Statystycznego ok. 1/3 zarejestrowanych bezrobotnych - należy stwierdzić, że z punktu widzenia pracodawców bezrobocie jako zjawisko zniknęło. Oznacza to także rosnące kłopoty ze znalezieniem chętnych do podjęcia pracy, ale w ślad za tym idzie stała presja na wzrost płac nominalnych, które w 2017 r wzrosły o 5,4% z cokwartalną tendencją zwyżkową.

    Nominalny wzrost płac, wspomagany również przez inne czynniki, w tym szczególnie wzrost świadczeń społecznych, stanowiących po części efekt prowadzonej przez rząd polityki, przy jednoczesnym stosunkowo niewielkim wzroście cen, stanowił w roku 2017 główne źródło szybkiego wzrostu spożycia, dobrej koniunktury na rynku, a w ślad za tym wyjątkowo korzystnych warunków makroekonomicznych realizacji budżetu państwa.

    Należy stwierdzić, że wyniki gospodarcze Polski w 2017 r. okazały się zaskakująco dobre, a tempo wzrostu wyższe od oczekiwań analityków zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Oczywiście sprzyjało to realizacji budżetu w tym właśnie roku, zwłaszcza wobec przyjętych dość ostrożnych założeń makroekonomicznych.

    Mniejszy od zakładanego był wzrost inwestycji, który wyniósł 3,4%. Mimo przyspieszającego z kwartału na kwartał wzrostu inwestycji, nakładów brutto na środki trwałe, relacja inwestycji do produktu krajowego brutto w ciągu całego roku obniżyła się. W planie premiera Mateusza Morawieckiego wskazano, że potrzebna jest stopa inwestycji rzędu 25%. Temu ma służyć tzw. konstytucja biznesu - pakiet 5 ustaw, które mają ułatwić życie przedsiębiorcom. Odnotowane w końcu 2017 r. przyspieszenie tempa inwestowania wiązało się głównie z większymi inwestycjami publicznymi, zwłaszcza współfinansowanymi z funduszy Unii Europejskiej. Natomiast kluczowe znaczenie dla możliwości utrzymania wzrostu mają inwestycje firm, które w poprzednich latach pozostawały w stagnacji. Tegoroczne prognozy są optymistyczne, o czym świadczą wskaźniki wyprzedzające PMI za I półrocze 2018 r.

    Wskaźnik ten za czerwiec wyniósł 54 punkty w obszarze produkcji w sferze przemysłowej. Oznacza to według analityków, że wzrostowa tendencja w przemyśle wydłuży się do rekordowych 45 miesięcy z rzędu. Rosnące odczyty PMA powyżej 50 punktów sygnalizują szybkie tempo wzrostu aktywności gospodarczej.

    Oceniając realizację dochodów budżetu państwa w 2017 r., można stwierdzić: zrealizowane dochody wyniosły 350,4 mld zł i były wyższe w stosunku do prognozy z ustawy o 25 mld zł, tj. o 7,7%, a w stosunku do dochodów z roku 2016 były to dochody wyższe o 35,7 mld zł, tj. o ponad 11%. Dochody podatkowe były wyższe niż w roku poprzednim o 15,4%. Osiągnięty wyraźny wzrost dochodów podatkowych był efektem dobrej sytuacji w gospodarce, poprawy skuteczności poboru podatków oraz przesunięcia zwrotu podatku VAT ze stycznia 2017 r. na grudzień 2016 r.

    Dochody niepodatkowe, stanowiące 9,6% dochodów budżetu państwa, zmniejszyły się w porównaniu z dochodami z roku ubiegłego o 6,5 mld zł, tj. o ponad 16%. Przekroczyły one prognozę zakładaną w ustawie budżetowej o ponad 11,2 mld, tj. o 49,8%, co było związane z wyższą od planowanej o 8,1 mld zł wpłatą z zysku Narodowego Banku Polskiego oraz wyższymi dochodami.

    W 2017 r. dochody z podatku od towarów i usług wyniosły 156,8 mld zł i były wyższe o ponad 13 mld od kwoty zaprognozowanej w ustawie budżetowej. Oznacza to wykonanie prognozy dochodów z podatku VAT zawartej w ustawie budżetowej na 2017 r. na poziomie 109,3%. W porównaniu z dochodami z 2016 r. dochody z podatku VAT były wyższe o prawie 24%. Jedną z ważniejszych przyczyn ukształtowania się tak korzystnych wpływów była zdecydowana walka z oszustami podatkowymi.

    W 2017 r. dochody z tytułu podatku akcyzowego wyniosły 68,3 mld zł i stanowiły blisko 99% prognozy z ustawy budżetowej. W porównaniu z dochodami z 2016 r. dochody z podatku akcyzowego wzrosły o 2,5 mld zł, tj. o 3,6%.

    Wzrost dochodów w stosunku dochodów z roku 2016 odnotowano we wszystkich ważniejszych pozycjach, obejmujących wyroby energetyczne, tytoniowe, alkoholowe i samochody osobowe, a wynikał on m.in. z wdrożonych w 2017 r. regulacji prawnych, działań służb kontrolnych nakierowanych na walkę z szarą strefą oraz ze zwiększonego popytu konsumpcyjnego.

    W 2017 r. nie udało się zrealizować w pełni planowanych w ustawie budżetowej dochodów z tytułu podatku od gier. Plan wykonano w 96%, niemniej jednak uzyskane dochody były wyższe od dochodów z roku 2016 o 16,6%. Najwyższy wzrost odnotowano w segmencie zakładów wzajemnych i wiąże się go bezpośrednio z ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, której celem było zmniejszenie szarej strefy na tym rynku.

    Wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych zostały zrealizowane w kwocie 52,7 mld zł i były wyższe od zaplanowanych o 3,3%, a w stosunku do wpływów z 2016 r. były wyższe o 9,2%. Jednocześnie dochody z podatku dochodowego od osób prawnych zostały zrealizowane (Dzwonek) w kwocie prawie 29,8 mld, co stanowiło 99,8% planu na 2017 r. i 112,8% dochodów zrealizowanych w 2016 r.

    W roku 2017...

    Wicemarszałek Małgorzata Kidawa-Błońska:

    Bardzo proszę zbliżać się do końca, panie pośle, bo czas pana posła minął.

    Poseł Sprawozdawca Andrzej Szlachta:

    Szanowni Państwo! Komisja Finansów Publicznych na swoich posiedzeniach w dniach 13, 15, 19, 20 i 21 czerwca 2018 r. z udziałem przedstawicieli komisji sejmowych przyjęła sprawozdanie z wykonania budżetu państwa wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli oraz wnioskami komisji i wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt uchwały.

    Jestem przekonany, że większość państwa posłów wzniesie się na taki poziom obiektywizmu, że zgodnie z własnym sumieniem, dobrze życząc Polsce, przyjmie przedmiotowy projekt uchwały. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia