8. kadencja, 66. posiedzenie, 3. dzień (05-07-2018)

42. punkt porządku dziennego:

Informacja o działalności rzecznika praw dziecka za rok 2017 wraz z uwagami o stanie przestrzegania praw dziecka (druk nr 2422) wraz ze stanowiskiem Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druk nr 2573).

Poseł Alicja Chybicka:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nie zgadzam się z ani jednym słowem, które powiedział mój przedmówca, mówię nie tylko we własnym imieniu, ale także w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej. (Oklaski) Chciałabym z tego miejsca powiedzieć, że my bardzo gorąco dziękujemy panu rzecznikowi, prawdziwemu rzecznikowi praw dziecka (Oklaski), który zawsze dziecko uważał za najważniejsze, odkąd go znam, jeszcze z czasów Orderu Uśmiechu, każdego dziecka bronił i robił to przez całe te 10 lat.

    Proszę państwa, w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie informacji o działalności rzecznika praw dziecka za rok 2017 wraz z uwagami o stanie przestrzegania praw dziecka, druk nr 2422, wraz ze stanowiskiem Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, druk nr 2573.

    I jeszcze raz, z uwagi na kończące się 10 lat ciężkiej pracy, chcę gorąco podziękować za pracę na rzecz dziecka. (Oklaski) W rozumieniu ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka dzieckiem jest każda istota ludzka, od poczęcia do osiągnięcia pełnoletniości. Rzecznik działa na rzecz ochrony praw dziecka, w szczególności prawa do życia i ochrony zdrowia, prawa do wychowania w rodzinie, prawa do godziwych warunków socjalnych, prawa do nauki, prawa do ochrony przed przemocą i okrucieństwem, wyzyskiem, demoralizacją, zaniedbaniem oraz innym złym traktowaniem. Wszystkie podejmowane przez rzecznika działania mają na celu zapewnienie pełnego, harmonijnego rozwoju dziecka oraz powinny być prowadzone z poszanowaniem jego godności i podmiotowości. Szczególną troską rzecznik otaczał dzieci z niepełnosprawnością. I to Marek Michalak, ten rzecznik praw dziecka, nauczył nas, dorosłych, że dziecko nie jest własnością swoich rodziców, że rodzice nie mają prawa do tego, aby używać przemocy wobec dziecka. Bo to jest, proszę państwa, tak, jeżeli uważamy, że dziecku można dać klapsa, to ja zapraszam tu Mariusza Pudzianowskiego z prośbą o danie klapsa temu, kto tak właśnie myśli. (Oklaski)

    (Głos z sali: A jeszcze siedzi.)

    Rzecznik praw dziecka wykonywał i wykonuje swoje zadania przy pomocy biura, które składa się z następujących jednostek organizacyjnych.

    Zespół Dziecięcego Telefonu Zaufania i Przyjęć Interesantów. Dzieci uwielbiają ten telefon i bardzo często z niego korzystają. Do zadań tego zespołu należy udzielanie informacji i wsparcia zgłaszającym oraz prowadzenie doraźnych interwencji.

    Drugi zespół to Zespół ds. Edukacji i Wychowania, do którego zadań należy m.in. monitorowanie stanu przestrzegania praw dziecka i podejmowanie interwencji w sprawach związanych z respektowaniem prawa do nauki, opieką i wychowaniem, dostępem do dóbr kultury, rozrywki, wypoczynku, w tym także w sprawach związanych z działalnością sportową, artystyczną, rozwojem uzdolnień i zainteresowań. Wielokrotnie rzecznik praw dziecka w takich imprezach artystycznych, sportowych bierze udział osobiście, robiąc tym dzieciom wielką frajdę. Dzieci lubią z nim przebywać i lubią słuchać tego, co ma im do powiedzenia.

    Kolejny zespół to Zespół Spraw Międzynarodowych i Konstytucyjnych, do którego zadań należą m.in.: badanie prawa polskiego pod kątem jego zgodności ze zobowiązaniami międzynarodowymi, w szczególności z Konwencją o prawach dziecka oraz konwencjami i rekomendacjami uchwalonymi w ramach Rady Europy, sporządzanie opinii o projektach aktów prawnych w zakresie ich zgodności z wymienionymi dokumentami prawa międzynarodowego, analizowanie nowych instrumentów prawa międzynarodowego, analizowanie rządowych sprawozdań dla międzynarodowych organów kontroli, sporządzanie opinii i wniosków w zakresie zgodności ustaw z Konstytucją RP i umowami międzynarodowymi i udzielanie pomocy polskim dzieciom przebywającym za granicą oraz dzieciom cudzoziemskim przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

    Kolejny zespół to Zespół Spraw Rodzinnych i Nieletnich, do którego zadań należy m.in. monitorowanie stanu przestrzegania praw dziecka i podejmowanie interwencji w sprawach związanych z wykonywaniem i przestrzeganiem prawa do wychowania w rodzinie, pobytem w rodzinie zastępczej lub całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej oraz ochroną dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem, demoralizacją, zaniedbaniem i innym złym traktowaniem.

    Kolejny zespół to Zespół Spraw Społecznych i Prawa Administracyjnego, do którego zadań należy m.in. monitorowanie stanu przestrzegania praw dziecka i podejmowanie interwencji w sprawach związanych z przestrzeganiem prawa do godziwych warunków socjalnych i prawa do życia oraz ochrony zdrowia.

    Jest też Gabinet Rzecznika Praw Dziecka, do którego zadań należy merytoryczne i organizacyjne wspieranie zadań realizowanych przez rzecznika praw dziecka, a także Zespół Administracyjny, do którego zadań należy obsługa organizacyjno-administracyjna i finansowa Biura Rzecznika Praw Dziecka, oraz wiele zespołów tematycznych powołanych na przestrzeni lat.

    Informacja o działalności rzecznika praw dziecka jest obszerną, powiedziałabym, gigantyczną pozycją, która zawiera ponad 700 stron. Porusza ona dziesiątki zagadnień, setki problemów, w których opisie zawarto tysiące indywidualnych przypadków. Gdyby chcieć tak naprawdę przedstawić te osiągnięcia, to nie wystarczyłaby pewnie cała doba, a co dopiero 10 minut. Czy rzeczywiście osoba rzecznika może być rozliczana z każdej krzywdy, jakiej doświadcza polskie dziecko, z każdej niezakończonej czy niewszczętej sprawy? Odpowiedź jest oczywista. Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka nadała mu uprawnienia o charakterze ostrzegawczym, sygnalizacyjnym oraz inicjatywnym i przyznała kompetencję do przedstawiania właściwym organom władzy publicznej, organizacjom i instytutom ocen i wniosków zmierzających do skutecznej ochrony praw i dobra dziecka. Rzecznik może również występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych. O liczbach spraw, jakie załatwiał rzecznik praw dziecka, nie zdążę już powiedzieć, ale słyszeli państwo w jego wystąpieniu, jak wielkie były to liczby.

    Mnie jako posła, ale również - a może przede wszystkim - lekarza pediatrę najbardziej interesuje działalność rzecznika praw dziecka w zakresie zdrowia najmłodszych. W tej kwestii pan minister od lat z należytą starannością apeluje do wszystkich środowisk o poprawę leczenia dzieci w Polsce. Rzecznik zwracał się do organów i instytucji, zresztą skutecznie, o podjęcie działań dotyczących: zmian w podstawowej opiece zdrowotnej, dostępu do pediatrów, braku lekarzy na dyżurach w związku z wypowiadaniem klauzuli opt-out, opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą, opieki stomatologicznej, leczenia dzieci z chorobami rzadkimi, niskiej wyceny świadczeń zdrowotnych dla dzieci, likwidacji standardów okołoporodowych, w tym systemu monitorowania losów dziecka, standardów opieki pediatrycznej, szczepień ochronnych, ochrony zdrowia i życia dziecka nienarodzonego, wzrostu ceny leków stosowanych u dzieci po przeszczepieniu organu, limitów na wyroby medyczne, postępowania podstawowych zespołów ratownictwa medycznego, rozszerzenia koszyka świadczeń gwarantowanych, zakażeń szpitalnych wielolekooporną bakterią, możliwego celowego wydłużania czasu hospitalizacji dzieci, zdrowia dzieci w wieku szkolnym, praw małoletnich pacjentów, świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stosowania procedur medycznych i standardów postępowania przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, funkcjonowania podmiotów leczniczych, jakości opieki pielęgnacyjnej, pobytu rodziców przy dziecku w trakcie jego hospitalizacji, przeciwdziałania sprzedaży tzw. dopalaczy, przeciwdziałania e-uzależnieniom u dzieci, zanieczyszczonego powietrza, korzystania z solariów przez dzieci i bezpieczeństwa dzieci na placach zabaw.

    Dzisiaj odnosimy się do całokształtu działalności rzecznika praw dziecka. Jestem świadoma, że my, posłowie, ale także przedstawiciele podmiotów instytucjonalnych, stowarzyszeń, środowisk lokalnych czy zwyczajnie osoby prywatne indywidualizujemy tę ocenę w zależności od sposobu załatwienia konkretnej sprawy.

    Zdecydowana większość osób, które znam, stowarzyszeń wyraża podziękowanie i jak największe uznanie za tę 10-letnią działalność.

    Pan rzecznik wielokrotnie wskazywał też na kwestię ograniczenia skutków reformy edukacji, która szczególnie dotkliwie dotyka siódmoklasistów. Podkreślił też konieczność ratyfikacji III Protokołu do Konwencji o prawach dziecka, którego inicjatorem na forum międzynarodowym był właśnie polski rzecznik praw dziecka, po raz pierwszy w historii. Przypomniał również o kierowanym kilkukrotnie do rządu apelu o przygotowanie i wdrożenie przez rząd narodowej strategii walki z przemocą wobec dzieci, co rekomenduje ONZ.

    Biorąc pod uwagę, z jaką wyjątkową starannością i zaangażowaniem pan minister Michalak (Dzwonek) wykonuje swoją misję, w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej rekomenduję przyjęcie informacji o działalności rzecznika praw dziecka za rok 2017. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia