8. kadencja, 67. posiedzenie, 2. dzień (19-07-2018)

29. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2019 Rokiem Unii Lubelskiej (druki nr 2516 i 2530).

Poseł Elżbieta Zielińska (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Kukiz'15 przedstawić stanowisko dotyczące ustanowienia roku 2019 Rokiem Unii Lubelskiej.

    Znaczenie Unii Lubelskiej jest nie tylko ważne dla polskiego i litewskiego narodu, ale dla tej części Europy, która jest pomiędzy Wschodem i Zachodem, z własną odrębną tożsamością i historią. Unia rozpoczęła okres potęgi Rzeczypospolitej Obojga Narodów i rozpoczęła nowy okres relacji polsko-litewskich. Podkreślało to także naszą przynależność do tradycji łacińskiej i przeciwstawienie się zagrożeniu ze Wschodu, co było ważne szczególnie dla Litwy. Bardzo ważne było jednak zawarte w dokumencie podejście do obydwu narodów, które opierało się na wzajemnej tolerancji i równości między sobą. Umożliwiło to stworzenie i trwanie organizmu wielokulturowego i wieloreligijnego, który w czasach prześladowań prezentował inną postawę.

    Istotnym skutkiem Unii Lubelskiej było upowszechnienie wiedzy na temat Rzeczypospolitej i kulturowe oddziaływanie na dalsze terytoria Europy. Lublin został wyróżniony Znakiem Dziedzictwa Europejskiego na pamiątkę tego wydarzenia, zaś kilkaset lat później podobne założenia legły u podstaw koncepcji Wspólnoty Europejskiej. Dzisiaj w Europie Środkowo-Wschodniej Unia Lubelska jest także ideą współpracy gospodarczo-politycznej, przeciwstawiającą się narzucanym ze Wschodu narracjom i zasadom.

    Unia polsko-litewska stała się wówczas mocarstwem, co zagrażało szczególnie Moskwie. Jej trwałość była wyjątkowa, zniszczyły ją dopiero zabory w II połowie XVIII w., poprzedzone licznymi wojnami z Imperium Osmańskim i Rosją. Pomimo to idea łącząca Polskę i Litwę, wyjątkowa w swej istocie, przetrwała jako symbol świadomie tworzonej wspólnoty politycznej przez dwa narody.

    Klub Kukiz'15 popiera projekt przedłożonej uchwały.

Przebieg posiedzenia