8. kadencja, 67. posiedzenie, 2. dzień (19-07-2018)

31. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2019 Rokiem Powstań Śląskich (druki nr 2515 i 2532).

Poseł Wojciech Król:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska wyraża pozytywne stanowisko w sprawie ustanowienia roku 2019 Rokiem Powstań Śląskich.

    Dokładnie 100 lat temu, w roku 1918, rozpoczęło odradzać się państwo polskie. Już niedługo będziemy świętować rocznicę utworzenia II Rzeczypospolitej. Należy pamiętać, że w granicach nowo powstałego wtedy państwa nie było jeszcze Górnego Śląska. Zgodnie z zapisami układu pokojowego kończącego I wojnę światową, podpisanego 28 czerwca 1919 r., o przynależności państwowej Górnego Śląska, stanowiącego wówczas teren wielonarodowościowy, miał zdecydować plebiscyt. Jednak o ostatecznym kształcie granic II Rzeczypospolitej przesądziły trzy zrywy powstańcze, a w szczególności trzecie powstanie śląskie, które wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 r. To powstanie okazało się zwycięskie dla Polski. Jego bezpośrednim skutkiem był korzystniejszy dla naszej ojczyzny podział ziemi górnośląskiej mimo przegranego w dniu 20 marca 1921 r. plebiscytu.

    Niekwestionowana pozostaje rola polskich działaczy narodowych z Wojciechem Korfantym na czele w tych ważnych dla Rzeczypospolitej wydarzeniach. Dziś, u progu setnych rocznic: trzech powstań śląskich, nadania przez Sejm Ustawodawczy nieistniejącemu jeszcze wtedy województwu śląskiemu statutu organicznego, który wprowadzał szeroką autonomię Górnego Śląska, plebiscytu, i w końcu połączenia w dniu 20 czerwca 1922 r. wschodniej części Śląska z młodych państwem polskim, winniśmy cześć i chwałę tym, dzięki którym to wszystko było możliwe, dzięki którym Rzeczpospolita miała szansę stać się państwem silnym i nowoczesnym. Dzięki tym wszystkim wydarzeniom o doniosłym charakterze Górny Śląsk i jego mieszkańcy wnieśli do Polski takie wartości jak śląski patriotyzm, umiłowanie tradycji i etos pracy.

    Czcząc pamięć o polskich powstaniach śląskich i ich bohaterach, nie możemy jednak zapominać o tym, że dla wielu górnośląskich rodzin był to też czas trudnych decyzji i osobistych dramatów, po drugiej stronie bowiem także walczyli Ślązacy, często członkowie tych samych rodzin, lub zostali, żyjący dotychczas w zgodzie, sąsiedzi. Również im i ich potomnym bez względu na ówczesne wybory narodowościowe i państwowe należy się dziś szacunek, w duchu pojednania wszystkich obywateli obecnej Rzeczypospolitej Polskiej.

    Wierzymy, że ustanowienie roku 2019 Rokiem Powstań Śląskich przyczyni się do lepszego poznania tego fragmentu historii, że będzie to też czas refleksji nad trudnymi dziejami Śląska. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia