8. kadencja, 67. posiedzenie, 3. dzień (20-07-2018)

44. punkt porządku dziennego:

Informacja o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela w 2017 r. oraz o działalności rzecznika praw obywatelskich (druk nr 2602) wraz ze stanowiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (druk nr 2774).

Poseł Michał Szczerba:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku! Przede wszystkim jest nam bardzo przykro, że to sprawozdanie jest rozpatrywane przez Sejm wtedy, kiedy Polkom i Polakom odbiera się prawo do niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu. Jest nam również przykro, że nie mógł pan podczas posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka przedstawić swojego sprawozdania w pełni i odpowiedzieć na liczne pytania posłów komisji.

    Szanowni Państwo! Nam się wszystkim wydawało, że 21 lat temu zagwarantowano obywatelom prawa obywatelskie, że zostaną one zagwarantowane na zawsze i że nikt nie podniesie na nie ręki. Stało się inaczej. Stało się inaczej, również dzisiaj udowodniono, że może być inaczej.

    Adam Bodnar 3 lata temu rozpoczął swoją 5-letnią kadencję jako rzecznik praw obywatelskich. Był kandydatem niezwykłym, bo właśnie zgłoszonym przez środowiska obywatelskie, przez organizacje pozarządowe. Jest dowodem na to, że można mieć ważną pozycję ustrojową w kraju bez wystawiania politycznych weksli.

    Szanowni Państwo! Rzecznik Adam Bodnar również nie przypuszczał, że przyjdzie mu wykonywać swój urząd w tak ekstremalnym czasie, gdy po raz pierwszy od odzyskania wolności władza nie tylko kwestionuje wartości konstytucyjne, niszczy trójpodział władzy, ale też brutalnie rozpycha się, ogranicza obywatelskie prawa i walczy ze wszystkimi niezależnymi od niej instytucjami. Nie przypuszczał, że będzie wykonywać swój urząd w czasie, gdy władza zawłaszcza media, prowadzi ohydną propagandę, szczuje na siebie ludzi, sortuje ich, narusza prywatność, działa arbitralnie, wprowadza do języka polityki mowę nienawiści, afirmuje w przestrzeni publicznej nacjonalistów, a usuwa z ulic w sposób brutalny obywatelki i obywateli.

    Doktor Adam Bodnar jako rzecznik praw obywatelskich nie tylko stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela, ale jest również strażnikiem konstytucji, wtedy kiedy inni z tego obowiązku świadomie rezygnują. Żadne referendum konstytucyjne nie zwalnia prezydenta z codziennego przestrzegania konstytucji i stania na jej straży. (Oklaski)

    Rzecznik praw obywatelskich strzeże godności stanowiska, buduje autorytet społeczny, buduje obywatelskie zaufanie do urzędu. Potwierdza je, panie pośle, 52 tys. wniosków Polek i Polaków, którzy mają zaufanie do swojego rzecznika i którzy skierowali do niego swoje sprawy. (Oklaski) Upomina się o sprawy fundamentalne, takie jak niezależność sądów, niezawisłość sędziów, państwo prawa, ale co najważniejsze, i o tym chciałbym bardzo wyraźnie dzisiaj powiedzieć, dr Adam Bodnar jest rzecznikiem zwykłych ludzi, tych pozostawionych przez was (Oklaski), pokrzywdzonych, słabszych, wykluczonych, pozostawionych sobie obywatelek i obywateli, których prawa w Polsce są naruszane. Każdy i każda może się zwrócić do rzecznika bez żadnego trybu, bez wymogów formalnych, bez opłat.

    Tak jak przewiduje konstytucja, w swojej działalności jest niezawisły. Jest niezależny od innych władz organów państwowych. Jest rzecznikiem wręcz wzorcowo niezależnym od władzy, tej władzy, której tutaj dzisiaj nie ma, i tej władzy, która nie chce go słuchać. Podejmuje działania na rzecz osób starszych, niepełnosprawnych, bezdomnych, chorych na chorobę Alzheimera, pacjentów w zakładach psychiatrycznych, więźniów i osadzonych w aresztach śledczych. To na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka Patryk Jaki, dzisiaj także nieobecny, musiał przepraszać matkę, że jej córka zmarła w areszcie na warszawskim Grochowie przez nieprawidłowości, przez zaniedbania straży więziennej, na którą Jaki nie ma czasu. Ale rzecznik to skontrolował, wymuszono przeprosiny dla mamy. Nie przywróci się życia córce. Rzecznik interweniował w takich sprawach jak prawa dzieci w domach dziecka, prawa lokatorów.

    Dlaczego pan powiela te kłamstwa TVP? W zeszłym roku prezenter TVP powiedział na antenie: broni ubeków i czyścicieli kamienic. Adam Bodnar od 2017 r. co roku kieruje do rządu pytania, wnioski w tej sprawie. Nie ma żadnej waszej reakcji. (Oklaski)

    Nie ma tej posłanki, która haniebnie nazywała rzecznika praw obywatelskich rzecznikiem środowisk patologicznych. Za to, panie rzeczniku, też przepraszamy.

    Bardzo dziękujemy za to, że i pan, i pana fantastyczni współpracownicy z biura, dr Sylwia Spurek, Stanisław Trociuk, dr Hanna Machińska, w 2017 r. wykonywali swoje obowiązki wobec obywateli najlepiej, jak to sobie można wyobrazić. Dziękujemy bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia