8. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (12-09-2018)
8. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem nadzoru oraz ochrony inwestorów na rynku finansowym (druk nr 2812).
Poseł Paulina Hennig-Kloska:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! To, że nadzór bankowy w Polsce nie działa, to jest fakt. Mieliśmy aferę SKOK-ów, mieliśmy aferę Amber Gold, teraz mamy aferę GetBack. Wszystkie pieniądze zmarnowane, nieodzyskane, sprawy i przyczyny niewyjaśnione, przestępcy niezatrzymani, a pieniądze z kieszeni podatników systematycznie wypływają.
Czy ta ustawa coś zmieni w nadzorze finansowym? Niestety nie mam takiej pewności, bo zmiany, które proponujecie, kompletnie nie rozwiążą problemów, które mamy. Zaraz to pokażę na przykładzie tego, jak działają służby i jak działa nadzór w przypadku ostatniej afery, którą właśnie przeżywamy, w której pokrzywdzonych zostało 9 tys. Polek i Polaków, czyli aferze GetBack.
Zmiana stylu finansowania nic nie wniesie. Wszystkie kwestie dotyczące wyrzucania pracowników nic nie zmienią, bo wstawicie tam po prostu swoich, a nie niezależnych, profesjonalnie przygotowanych do pracy ludzi. Stworzenie Funduszu Edukacji Finansowej czy jest potrzebne, szanowni państwo? Nie. To, czego dzisiaj potrzebujemy, to lekcje, edukacja od I klasy szkoły podstawowej. Zamiast dwóch lekcji religii potrzebujemy przynajmniej jednej lekcji finansowanej z budżetu państwa, przynajmniej jednej lekcji ekonomii, która będzie edukowała od małego Polki i Polaków o tym, jakie jest ryzyko inwestowania w poszczególne instrumenty, z czego zbudowany jest budżet państwa, co to jest dochód, co to jest przychód, idąc od podstaw, bo jeśli chodzi o małe dzieci, oczywiście zaczniemy od tych podstawowych kwestii, a nie tworzenia kolejnych funduszy na szczeblu centralnym. To nic nie zmieni. A czego potrzebuje nadzór? To, co powiedział pan poseł: sprawnego działania, ale w wymiarze nie zmiany nazwy, nie zmiany źródła finansowania, bo z tego nic nie będzie wynikać.
Śledząc ostatnie 1,5 roku, błędy w nadzorze, jakie mieliśmy, jakie miały miejsce - dzisiaj w ogóle nie ma nikogo z Komisji Nadzoru Finansowego, kto by się wypowiedział na temat tego projektu, to rzecz skandaliczna - widać, że nadzór nie działa, rząd próbuje wdrożyć jakieś zmiany, a tu nawet nikt nie przyszedł.
Akceptacja prospektu emisyjnego w czasie bardzo dużej akcji, oferty na rynku prywatnym, gdzie nadzór najprawdopodobniej wiedział, że idą olbrzymie ilości obligacji pchanych w prywatne portfele Polaków, akceptuje na małą kwotę prospekt emisyjny, nie uwzględniając tak naprawdę prawdziwego ryzyka, umywa dzisiaj ręce od odpowiedzialności za ten fakt.
Następna rzecz: akceptacja prospektu emisyjnego w trakcie zmian prawa o przedawnieniu wierzytelności, która jako kluczowa zmiana wisiała nad spółką i mogła doprowadzić do tego, że ryzyko podejmowanych obligacji, kupowanych obligacji drastycznie się zwiększa. Oczywiście wpisali, ale tak naprawdę to powinna być podstawa do niezaakceptowania prospektu emisyjnego. Dziś nadzór mówi: ale my nie mamy takich kompetencji, my nie możemy takich rzeczy oceniać.
Anonimy, które na koniec 2017 r. wpływają do KNF-u, mówią o tym, że GetBack być może jest piramidą finansową i że dochodzi tam do nieprawidłowości. Nic z tym nie zrobili, a kluczowa fala sprzedaży obligacji przypada na I kwartał 2018 r., czyli można było uchronić polskich obywateli przed ich zakupem, przynajmniej część, i skala nadużyć byłaby mniejsza.
Dzisiaj oczywiście słyszymy: przecież na anonimy nadzór nie może reagować. Dzisiaj mamy śledztwo i w gruncie rzeczy w sprawnym państwie służby dawno zajęłyby firmie GetBack komputery, przejęłyby nadzorowanie nad majątkiem, bo nikt nie ufa tamtejszemu zarządowi, i wprowadziłyby po prostu zarząd komisaryczny. A co my dzisiaj mamy? My dzisiaj mamy taką sytuację, że w państwie PiS obligatariusze mają problem uzyskać podstawowe informacje, które dawałyby im nadzieję na odzyskanie swoich pieniędzy. Mają w ogóle problem z ustaleniem listy obligatariuszy, którzy nabyli te instrumenty, mają problem z ustaleniem skali wielkości firmy i uzyskaniem podstawowych informacji, czy ze sprzedaży tego majątku są w stanie odzyskać swoje pieniądze. Są największym wierzycielem firmy (Dzwonek), a nie mają wpływu na jej zarządzanie, bo tak działa nasze państwo.
I to, co my musimy zmienić, to przede wszystkim jakość nadzoru, jego podejście do pełnionych przez siebie obowiązków, a potem jakość ścigania złodziei i sprawność działania służb, które dzisiaj, wydaje się, robią rzeczy pozorne, które nie doprowadzą obywateli do momentu, w którym będą w stanie odzyskać swoje pieniądze.
Dlatego niestety uważam, że wprowadzona przez was dzisiaj ustawa, choć niby kluczowa z punktu widzenia nadzoru, nie zabezpiecza obywateli przed tego typu kolejnymi aferami. I to jest największy minus tej ustawy: niewiele zmieni. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia