8. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (12-09-2018)
10. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2017 roku (druk nr 2726) wraz z opinią Komisji do Spraw Kontroli Państwowej (druk nr 2813).
Poseł Ryszard Wilczyński:
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Nie sposób nie odnieść się do tego, co powiedział pan poseł Szarama. W zasadzie należy docenić, że powiedział jasno, że ta ocena jest stricte oceną polityczną.
(Poseł Wojciech Szarama: Tak nie powiedziałem.)
Ale tak jest, dlatego że obowiązuje nas wszystkich stara prawda - co ma piernik do wiatraka. Nie jesteście w stanie państwo dowieść, że osobista sytuacja prezesa Kwiatkowskiego w jakikolwiek sposób rzutowała na pracę Najwyższej Izby Kontroli w roku 2017, co wynika wprost z tego, co mówił poseł Dziuba. Szkoda, że nie zadbaliście o spójność swoich wystąpień, tylko robicie slalom gigant pomiędzy źle rozstawionymi bramkami, żeby udowodnić tezę, której udowodnić się po prostu nie da.
Panowie! My rozmawiamy o tym, o funkcjonowaniu NIK spisanym na 475 stronach. Gdybyśmy tu ustawili sprawozdania NIK i informacje, które były przedłożone parlamentowi, które zostały opracowane, mnie nie byłoby za tym stosem widać, choć jestem wysoki. W związku z powyższym, jeżeli mamy być rzetelni jako komisja sejmowa, jeżeli mamy pełnić rzetelnie funkcję organu, który nadzoruje pracę NIK, nie możemy robić, wprowadzać sobie i ludziom chaosu w głowach.
NIK to jest instytucja. NIK to nie jest prezes. NIK to jest naczelny organ kontroli państwowej, któremu musi ufać cały kraj - cały kraj...
(Poseł Wojciech Szarama: No właśnie, panie pośle.)
...że jego robota jest wykonywana rzetelnie. A jest wykonywana rzetelnie, o czym świadczą tysięczne przykłady, również opinia publiczna o tym mówi. Gdyby było inaczej, czy NIK byłby zaproszony 652 razy na posiedzenia komisji sejmowych i 55 razy na posiedzenia komisji senackich? NIK uczestniczył w 392 posiedzeniach komisji i 39 posiedzeniach Senatu. Gdyby tak było, czy komisje sejmowe... Gdyby było inaczej, nie byłoby oceny tej rzetelności i wiarygodności. Czy tak skwapliwie Sejm formułowałby wnioski o kontrole? 70% tych wniosków zostało zaakceptowanych. Byłoby więcej zaakceptowanych, gdyby parlamentarzyści i komisje sejmowe przyłożyli się do tego, aby te tematy ująć precyzyjniej i bardziej sparametryzować swoje oczekiwania.
A więc mieliśmy sytuacje, kiedy wszystkie komisje sejmowe zaopiniowały sprawozdanie NIK i proszę nie opowiadać, że zrobiły to w zakresie swojej działalności, bo to jest sofistyka. To jest sofistyka. Wie pan, że jeżeli złożymy części, to złoży się z tego 100%.
(Poseł Wojciech Szarama: No, to jest...)
No tak, 100%. I wtedy mamy całościową ocenę - to jest 100%. Wszystkie komisje po kolei i mamy 100% oceny, a wy na to nakładacie polityczny upgrade. Cieszę się, że był pan rzetelny na tyle, że pan to powiedział de facto. NIK to nie prezes, to jest potężna instytucja 150 kontrolerów, 1500 osób, 110 sprawozdań, jeszcze większa liczba kontroli planowanych, podobna liczba kontroli doraźnych, to jest rozpatrzenie kilku tysięcy uwag, wniosków, spostrzeżeń obywateli.
A więc, szanowni państwo, dlaczego tak jest, że my dzisiaj musimy mówić o funkcjonowaniu jednej z najważniejszych instytucji w państwie, której konstytucja poświęca siedem artykułów w kontekście tego, co się wydarzyło na komisji kontroli państwowej? Tak żenującego wystąpienia koreferenta nie było. Wszyscy jak jeden mąż i żona, łącznie z wami, mieliście na twarzy wyraz zażenowania i zaskoczenia.
(Poseł Jerzy Meysztowicz: I kaca moralnego.)
Wszyscy. Ale udało wam się pokonać ten dysonans poznawczy: osobista wysoka ocena sprawozdania funkcjonowania NIK versus partyjny przykaz - głosować przeciw. Chcę wam powiedzieć jednoznacznie: wpisujecie się w bajkę, że nikt was nie przekona, że białe jest białe, a czarne jest czarne. Tu jesteście dramatycznie konsekwentni i szukacie wykrętów, jakichś projekcji posła Tadeusza Dziuby, który sobie wymyślił jakiś obraz wewnętrzny funkcjonowania NIK. Niech pan pokaże te pisma, które do pana wpływają. Czemu pan się tam nie udał w oparciu o art. 19 ust. 1 ustawy o sprawowaniu mandatu posła i senatora, żeby się dowiedzieć, jak jest? Miał pan prawo. Nie skorzystał pan z tego prawa, ale za to te swoje enuncjacje pan przedstawia jako prawdę objawioną komisji. To nawet audytor by się wstydził tego typu prac.
Jest tak dlatego, że PiS postanowił wziąć na celownik Najwyższą Izbę Kontroli, bo to w tej chwili jest przedostatnia niezależna instytucja w państwie. Jeszcze został rzecznik praw obywatelskich. W związku z powyższym, że już 3 lata rządzicie i za każdym razem wychodzi indolencja, prywata, nepotyzm, funkcjonowanie na poziomie, który budzi grozę - od stadniny koni zaczynając, a na Wodach Polskich, melioracji, suszy kończąc - to zaczynacie się bać, bo NIK zaczyna wreszcie oceniać waszą pracę. Tak jak mieliśmy w kwestii smogu - ocena waszej działalności w kwestii smogu za 3 lata była miażdżąca, jest miażdżąca, i NIK zaczyna to mówić. I tak będzie dalej, że będzie mówił, jak pracujecie, jak fatalnie zarządzacie państwem. W związku z powyższym, co trzeba zrobić? Najlepiej podważyć zaufanie do tej Izby, powiedzieć, że to nie jest tak, że ten obraz, który widzimy w wynikach kontroli, to tak nie do końca jest prawdziwy. Niestety, wpisujecie się... Ten wasz atak na prezesa NIK, wasz atak na Najwyższą Izbę Kontroli niestety jest atakiem na państwo prawa. Tak to trzeba widzieć.
Fundamentem w państwie prawa jest zaufanie do instytucji, a w szczególności musi być to zaufanie do Najwyższej Izby Kontroli. Trzeba rozdzielić: prezes Kwiatkowski, funkcjonowanie instytucji, to sprawozdanie - 2/3 tego materiału mówi o funkcjonowaniu państwa, poszczególnych dziedzin w świetle kontroli NIK. Kopalnia wiedzy, wniosków, informacji.
I chcę powiedzieć na końcu, że to, co jest zasadniczym problemem, to to, że rząd polski nie zajmuje się wnioskami de lege ferenda, co podnoszę na posiedzeniu komisji za każdym razem, czego dzisiaj dowiedzieliśmy się w wystąpieniu prezesa NIK. 10% to wskaźnik zajęcia się wnioskami de lege ferenda, 30% - wskaźnik po 4 latach - to jest żenada. Może trzeba zmienić ustawę o NIK i nakazać rządowi rozpatrywanie tych wniosków, składanie informacji o tym, jak rząd przy okazji tego sprawozdania rozpatrzył te wnioski. Trzeba również uderzyć się we własne piersi, Wysoka Izbo. Te wnioski przeciekają nam przez palce. Dlaczego tak jest? Jak pracuje Prezydium Sejmu? Dlaczego te wnioski przeciekają nam przez palce? Dlaczego praca NIK jest marnotrawiona?
I powiem zupełnie złośliwie, szanowny panie prezesie: piszcie do komisji petycji, bo przynajmniej w komisji petycji wnioski są rozpatrywane. No, ale to już PiS będzie odpowiadał za ten poziom, za obniżenie rangi Izby do tego stopnia, że naczelny organ kontroli państwowej musi pisać do komisji petycji, żeby jego wnioski zostały rozpatrzone. Ale nie ma rady. Jest pan wiceprzewodniczącym partii, niech pan się tym zajmie, panie pośle, wyjaśni, dlaczego tak jest.
Oczywiście Klub Parlamentarny Platforma Obywatelskiej będzie (Dzwonek) głosował za przyjęciem tego sprawozdania.
Dziękuję wszystkim inspektorom i pracownikom NIK za to, że dobrze wykonują swoją pracę, pracę dla państwa. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia