8. kadencja, 68. posiedzenie, 2. dzień (13-09-2018)

20. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia pamięci ks. Zdzisława Peszkowskiego w 100. rocznicę urodzin (druki nr 2803 i 2821).

Poseł Piotr Uruski:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość pragnę przedstawić stanowisko w sprawie uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej uczczenia pamięci ks. Zdzisława Peszkowskiego w 100. rocznicę urodzin, druki nr 2803 i 2821.

    Zdzisław Aleksander Peszkowski urodził się 23 sierpnia 1918 r. w Sanoku. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. Od października 1939 r. do maja 1940 r. przebywał w obozie w Kozielsku. Stamtąd ostatnim transportem został przewieziony do obozu w Pawliszczewie Borze i dalej do Griazowca, dzięki czemu nie podzielił losu 20 tys. polskich oficerów i funkcjonariuszy służb zamordowanych przez NKWD. Po utworzeniu w Związku Sowieckim polskiej armii objął dowodzenie nad kompanią 1. Pułku Ułanów Krechowieckich w II Korpusie Wojska Polskiego. Po ewakuacji polskiej armii na Bliski Wschód został odkomenderowany do pracy harcerskiej. W Indiach przygotowywał do życia na obczyźnie polskie dzieci uratowane ze Związku Sowieckiego oraz młodzież.

    Po powrocie do Europy rozpoczął studia w Oxfordzie, a następnie wstąpił do polskiego seminarium w USA. 5 czerwca 1954 r. przyjął święcenia kapłańskie. Studiował również na uniwersytetach w Wisconsin i w Detroit oraz na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie, zdobywając doktorat z filozofii i magisterium z teologii.

    W roku jubileuszu 1000-lecia chrztu Polski ks. prof. dr Zdzisław Peszkowski wybrany został prezesem Polish American Historical Association. Od roku 1983 aż do śmierci pełnił funkcję naczelnego kapelana ZHP działającego poza krajem, a więc w Europie, USA, Kanadzie, Argentynie i Australii.

    Aktywnie działał na rzecz polskiej kultury. Opublikował ponad 100 pozycji z zakresu teologii, historii Polski, literatury i filozofii. Był autorem podręczników do nauki języka polskiego i kultury, podręczników wychowawczych, dydaktycznych, a także modlitewników i antologii.

    Jednak w pamięci Polaków zapisał się głównie jako głosiciel prawdy o zbrodni katyńskiej. Wielokrotnie powtarzał: Ocalałem, by dać świadectwo prawdzie. W tym celu założył Fundację Golgota Wschodu, prowadził badania naukowe, uczestniczył w ekshumacjach w Katyniu, Charkowie, Miednoje, opracował kilkanaście pozycji książkowych o tematyce katyńskiej, organizował konferencje i uroczystości. Od 1993 r. aż do końca swoich dni był kapelanem rodzin katyńskich i rodzin pomordowanych w Wschodzie.

    Ks. Zdzisław Peszkowski otrzymał liczne odznaczenia krajowe i zagraniczne, m.in. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski oraz Złoty Medal ˝Zasłużony Kulturze Gloria Artis˝. Przez lata pracując na rzecz polskiej kultury i nauki oraz wskazując drogę prawdy, przypominającą światu o zbrodni katyńskiej, dobrze zasłużył się Polsce. (Dzwonek)

    Uczczenie 100. rocznicy urodzin tego wielkiego Polaka specjalną uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej będzie docenieniem jego zasług i oddaniem należnego hołdu. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia