8. kadencja, 68. posiedzenie, 2. dzień (13-09-2018)
15. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (druk nr 2786).
Poseł Wojciech Buczak:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Celem projektowanych rozwiązań jest uproszczenie systemu kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej, a także stworzenie warunków i struktur organizacyjnych funkcjonujących w czasie pokoju maksymalnie zbliżonych do tych z czasu wojny. Zapewnią one jednolity podział kompetencji i zadań oraz klarowne rozgraniczenie poziomów dowodzenia w Wojsku Polskim. Proponowane zmiany ustaw dostosują również obowiązujący system dowodzenia Siłami Zbrojnymi do rozwiązań przyjętych w NATO.
W ostatnich latach w środowisku międzynarodowym nastąpiły zmiany, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej. Przyczyniło się to m.in. do znacznego zwiększenia wydatków na nasze Siły Zbrojne i modernizację wyposażenia. Niemniej jednak, aby nowoczesne Siły Zbrojne funkcjonowały sprawnie, konieczne jest skonstruowanie struktury dowodzenia w sposób gwarantujący jasne określenie ról poszczególnych poziomów i szczebli dowodzenia.
Analiza obowiązującego systemu kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi prowadzi do wniosku, że obecne rozwiązania w zakresie systemu dowodzenia, np. połączenie poziomów: strategicznego i operacyjnego w łańcuchu dowodzenia narodowego, nie są kompatybilne z przyjętymi w NATO i w większości państw Sojuszu. W ramach NATO zasadą jest jasne rozdzielenie tych poziomów. W systemie polskich Sił Zbrojnych powinno się stosować tożsame rozwiązania. Zapewni to sprawne i skuteczne współdziałanie ze strukturą dowodzenia NATO oraz siłami sojuszniczymi.
Ostatnia zmiana systemu kierowania i dowodzenia, która weszła w życie w styczniu 2014 r., zasadniczo przemodelowała strukturę i zadania organów kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP. Dotychczasowe doświadczenia, analizy i ćwiczenia wskazują, że jest wiele niedomagań w zakresie obowiązującego systemu. Wnioski, które z tego wynikają, wskazują na potrzebę wzmocnienia kompetencji strategicznych szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, zgodnie zresztą z modelem dowodzenia obowiązującym w NATO. Zgodnie z proponowanymi rozwiązaniami szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, będąc najwyższym w służbie czynnej żołnierzem oraz kandydatem na naczelnego dowódcę Sił Zbrojnych, będzie posiadał skuteczne instrumenty do reprezentowania Sił Zbrojnych RP oraz będzie mógł na bieżąco uzgadniać wszelkie kwestie dotyczące spójności planowania operacyjnego w wymiarze narodowym i sojuszniczym. Jednocześnie szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, będąc najwyższym pod względem pełnionej funkcji żołnierzem w czynnej służbie wojskowej, będzie dowodził całymi Siłami Zbrojnymi.
Do czasu osiągnięcia przez Wojska Obrony Terytorialnej pełnej zdolności do działania dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej będzie podlegał bezpośrednio ministrowi obrony narodowej, z tym że po zakończeniu tego procesu WOT, tak jak pozostałe rodzaje Sił Zbrojnych, zostaną podporządkowane szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Takie rozwiązanie pozwoli na niezakłócony proces formowania tego niezwykle istotnego dla bezpieczeństwa państwa rodzaju Sił Zbrojnych. Rozwiązanie to nie zwalnia jednak szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z prowadzenia prac planistycznych związanych z użyciem tego rodzaju Sił Zbrojnych na wypadek kryzysu lub wojny.
W ogóle w celu zapewnienia ciągłości dowodzenia w nadzwyczajnych okolicznościach, w których może znaleźć się państwo, takich jak stan wojny czy stan wojenny, do czasu przejęcia dowodzenia przez naczelnego dowódcę Sił Zbrojnych funkcję tę będzie realizował szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wobec wszystkich dowódców rodzajów Sił Zbrojnych. Jednocześnie nowe brzmienie art. 7a przesądzi, że szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego jest najwyższym pod względem pełnionej funkcji żołnierzem w czynnej służbie wojskowej.
Generalnie konsekwencje wprowadzenia tą ustawą proponowanych zmian to (Dzwonek) wprowadzenie jednoosobowej odpowiedzialności za dowodzenie całością Sił Zbrojnych, etapowa reforma systemu kierowania...
Wicemarszałek Małgorzata Kidawa-Błońska:
Dziękuję bardzo, panie pośle.
Poseł Wojciech Buczak:
...możliwość niezakłóconego podjęcia działań w razie wystąpienia zagrożenia zewnętrznego...
Wicemarszałek Małgorzata Kidawa-Błońska:
Dziękuję bardzo.
Poseł Wojciech Buczak:
...i dostosowanie systemu dowodzenia Sił Zbrojnych do struktur dowodzenia NATO.
W imieniu klubu parlamentarnego wnoszę o prowadzenie prac nad tą ustawą w komisjach. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia