8. kadencja, 7. posiedzenie, 1. dzień (29-12-2015)

6. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2016 (druk nr 146).

Poseł Gabriela Masłowska:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia stanowiska w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość dotyczącego części rolnictwa szeroko rozumianego, a więc rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych. Analiza dochodów i wydatków budżetu państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi zaplanowanych na 2016 r. pozwala na stwierdzenie, że wielkość i struktura tych wydatków budżetowych zapewnią sprawną realizację zadań, które należą do kompetencji i obowiązków ministra rolnictwa. Do pilnych zadań ministra rolnictwa należy poprawa sytuacji dochodowej w rolnictwie oraz poprawa stabilności dochodowej w produkcji rolnej. Dotychczas mamy bowiem zbyt niskie dochody w rolnictwie. Rolnicy są tą grupą społeczną, która uzyskuje najniższe dochody poza emerytami i rencistami. Potrzeba pilnych działań w tym zakresie, potrzeba działania, które podniesie jakość życia w rodzinach rolniczych, także na obszarach wiejskich, ponieważ w tym zakresie mamy do czynienia ze zbyt dużymi różnicami.

    Bolącą sprawą jest także brak stabilizacji na rynkach rolnych, szczególnie ostatnio na rynku wieprzowiny i rynku mleka. Poprzednia koalicja nie potrafiła zaradzić tej niestabilności rynków, która dotyczy znacznej części gospodarstw rodzinnych, znacznej części produkcji rolnej. Takim pilnym zadaniem jest także usprawnienie funkcjonowania agencji obsługujących rolników i mieszkańców obszarów wiejskich, także w zakresie wykorzystania środków w ramach wsparcia bezpośredniego i Funduszu Spójności. Ostatnio mieliśmy do czynienia z opóźnieniami w zakresie dopłat bezpośrednich zarówno za rok 2015, jak też prawdopodobnie za rok 2016.

    Problemem jest także podjęcie działań dla wyrównania warunków konkurencji naszego rolnictwa z jednolitym rynkiem europejskim. Potrzebne jest właściwe działanie, funkcjonowanie doradztwa rolniczego, które zostało w ostatnich latach poważnie zniszczone. Potrzebna jest odbudowa szkolnictwa zawodowego, podtrzymanie promocji polskiej żywności na rynkach zagranicznych, ale także potrzeba działań, które by spowodowały, że ogromny popyt wewnętrzny blisko 40-milionowego narodu powinien być zaspokajany głównie poprzez żywność krajową, która jest wysokiej jakości, zamiast żywności zagranicznej.

    W moim przekonaniu przyjęty projekt budżetu w części dotyczącej rolnictwa umożliwi także realizację programu Prawa i Sprawiedliwości, który został zaakceptowany jednoznacznie przez polską wieś, umożliwi realizację tego programu przez resort rolnictwa we współpracy z innymi resortami. Wysoka Izbo, mam także przekonanie, że budżet zabezpiecza środki na potrzeby zwiększenia aktywności polskiego rządu na arenie międzynarodowej, zarówno w kontaktach z Unią Europejską, WHO, Stanami Zjednoczonymi, aby zabezpieczyć interes polskiego rolnictwa, polskiej wsi wobec przewagi, wobec pazerności oligarchii finansowej, korporacji międzynarodowych, a także rządów innych państw, które z wielką pieczołowitością strzegą własnych interesów. W tym obszarze aktywność kierownictwa poprzedniego resortu była w moim przekonaniu niedostateczna.

    Kilka zdań o szczegółach budżetu. Projekt budżetu państwa dotyczący rolnictwa zawiera się w trzech częściach, których dysponentem jest minister rolnictwa i rozwoju wsi. To jest cześć 32: Rolnictwo, 33: Rozwój wsi i 35: Rynki rolne. W tych trzech częściach łącznie z wydatkami przewidzianymi w rezerwach celowych zaplanowano kwotę 8402 mln zł. Poza tymi wydatkami zaplanowano wydatki dla KRUS w kwocie 18 mld zł, co razem stanowi 27 mld zł, to jest 7,23% ogółu wydatków budżetowych. Ponadto zaplanowano środki Unii Europejskiej w wysokości 26 600 mln zł oraz środki na pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego dla jednostek samorządu terytorialnego w kwocie ok. 400 mln zł. Po uwzględnieniu wyżej wymienionych pozycji wydatków przewiduje się, że kwota wydatków na rolnictwo wyniesie blisko 54 mld zł.

    Wysoka Izbo! Jeśli chodzi o drugą stronę budżetu, czyli stronę dochodową, to trzeba zauważyć przede wszystkim, że jest ona ponad 50-krotnie mniejsza. Dochody stanowią zaledwie ok. 900 mln zł. Planuje się oczywiście wzrost w stosunku do roku 2015, i to nawet o 48%, ale tu główną pozycją, prawie jedyną pozycją zwiększającą ten dochód są planowane wpływy ze środków uzyskanych z gospodarowania zasobem własności Skarbu Państwa, pomniejszonych o środki wydatkowane na realizację tych zadań obciążających mienie. Przewiduje się także 9-procentowy wzrost niektórych opłat, np. za zezwolenia udzielane przez ministerstwo rolnictwa, za wprowadzanie środków ochrony roślin do obrotu, czy innych opłat pobieranych przez ministerstwo rolnictwa.

    Wracając do kwestii wydatków, trzeba podkreślić, że najpoważniejszą pozycją wydatków ogółem, będących w dyspozycji ministra rolnictwa, są wydatki w części 33: Rozwój wsi, które stanowią aż blisko 72% ogółu wydatków.

    Drugą pozycję stanowią wydatki części 32: Rolnictwo, to jest ok. 18%, i 10% będą to wydatki w części: Rynki rolne. Jeśli chodzi o tę część 33: Rozwój wsi, która stanowi, przesądza o 72% wszystkich wydatków przeznaczonych na rolnictwo, są to środki, które będą płynęły na działalność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na działalność statutową, na realizację projektów z udziałem środków Unii Europejskiej, głównie na współfinansowanie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w kwocie ponad 1 mld zł.

    Z wydatków na rolnictwo w części 32, która stanowi drugą pozycję w kolejności pod względem wagi wśród ogółu wydatków na rolnictwo, będą stanowiły pieniądze przeznaczone na finansowanie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej, roślinnej, na dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, na finansowanie szkół rolniczych, internatów i na zadania edukacyjne.

    Jeśli chodzi o wydatki w części 35, ta najmniejsza kwota będzie służyła finansowaniu działalności Agencji Rynku Rolnego w zakresie działań interwencyjnych na rynkach rolnych, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych itd.

    Wiemy, że poza budżetem zaplanowano także wydatki na rolnictwo w budżetach wojewodów, a także w rezerwach celowych w kwocie ponad 2900 mln zł, które będą mogły być użyte na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt, na badania monitorujące różne pozostałości chemiczne w produkcji, w produktach zwierzęcych i w żywności, a także w paszach, dofinansowanie Inspekcji Weterynaryjnej i oczywiście dopłaty do paliwa rolniczego w kwocie 860 mln zł, które zwiększono w stosunku do poprzedniego roku o 60 mln zł. Uważam, że tu należy się wielkie uznanie ministerstwu rolnictwa, że mimo tak trudnej sytuacji budżetowej kierownictwo ministerstwa rolnictwa potrafiło wygospodarować środki na zwiększenie dopłat, na podniesienie stawki, a także w ten sposób dotrzymujemy obietnic wobec rolników, ponieważ akcentowaliśmy kwestie potrzeby takiej zmiany w trakcie kampanii wyborczej. Jest to spora kwota i jest to pierwszy krok w dobrym kierunku.

    Jak zwykle w takich sytuacjach, kiedy oceniamy budżet, rodzi się pytanie: Jak plan budżetu, w tym wypadku rolnictwa na 2016 r., ma się do budżetu za rok poprzedzający? Jeśli chodzi o dynamikę wydatków budżetowych, to wzrost ma miejsce o 3%, w części 35: Rynki rolne. Dotyczy to wzrostu wydatków na Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych o 9% i świadczy o determinacji resortu rolnictwa w zakresie działań zabezpieczających polską żywność pod względem jakości, pod względem bezpieczeństwa dla konsumentów.

    Wydatki części: Rolnictwo zaplanowane są również na poziomie wyższym niż w 2015 r. - o 2,2%, a także wyżej ponad inflację zaplanowaną, która jest zaplanowana na poziomie 1,7%. I tutaj mamy wzrost wydatków na szkolnictwo zawodowe i opiekę, edukację, opiekę wychowawczą, a także na dofinansowanie Centralnego Ośrodka Badań Odmian Roślin Uprawnych, na graniczne inspektoraty weterynaryjne, natomiast inne pozostają na zbliżonym poziomie.

    Wydatki na rozwój wsi w części 33 są niższe w roku 2015 o 5%. Stanowią 95% kwoty z 2015 r. Zadziałała tutaj przyczyna obiektywna. W związku z uzyskaniem mniejszych w trakcie negocjacji środków na Program Rozwoju Obszarów Wiejskich i w związku z ograniczeniem środków europejskich na PROW na lata 2015-2020 agencja restrukturyzacji będzie wymagała mniejszych środków na współfinansowanie.

    Szanowni Państwo! Szczegółowo przeanalizowałam tenże budżet zadaniowy w tej części dotyczącej rolnictwa i trzeba wyraźnie stwierdzić, że wydaje się, że realne wskaźniki, które świadczą o stopniu realizacji, które są miernikami stopnia realizacji zadań, są dodatnie, są pozytywne. W większości wykazują wzrost w stosunku do poprzedniego roku.

    Mimo tej szczegółowej analizy chciałabym jednocześnie podkreślić, że istnieje nadal potrzeba zwiększenia dopłat do ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Na ten cel potrzebna jest kwota ok. 168 mln zł. Umożliwiłoby to ubezpieczenie 4,5 mln ha upraw rolnych z dopłatą z budżetu państwa w wysokości 65% do składki ubezpieczeniowej w miejsce planowanych 2,9 mln ha. To jest naszym zamiarem, to jest naszym celem, do którego będziemy zmierzać, i w miarę możliwości będziemy o to się ubiegać i poszukiwać środków na te zadania.

    Chodzi także o zwiększone wydatki na dopłaty do kwalifikowanego materiału siewnego, na dotacje na ochronę roślin, na urządzenia, na utrzymanie urządzeń melioracji wodnych. Tu także potrzeba zwiększenia środków.

    Natomiast przede wszystkim brakuje środków na nowe inwestycje dotyczące melioracji na obszarach wiejskich, a to z tego powodu, że choć w poprzednim roku zapewniano nas, że będą te środki z Funduszu Spójności, okazuje się, że nie ma podstaw prawnych, żeby z Funduszu Spójności można było wykorzystać środki na ten cel, na inwestycje melioracyjne. Dlatego analiza wspólnej polityki rolnej w połowie roku daje nadzieję, że w wyniku tej dyskusji, starań polskiego resortu znajdzie się źródło sfinansowania także tego rodzaju inwestycji.

    Pragnę wyrazić po prostu uznanie dla kierownictwa resortu rolnictwa za ogrom pracy, za przejrzystość, jasność celów działania i za skrupulatne, solidne przygotowanie projektu budżetu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia