8. kadencja, 70. posiedzenie, 1. dzień (23-10-2018)
12. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2019 (druk nr 2915).
Poseł Paulina Hennig-Kloska:
Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Wiele ciekawych rzeczy można wyczytać z tej ustawy okołobudżetowej, ale jedna jest kompletnie niezrozumiała. Sposób zarządzania przez rząd Prawa i Sprawiedliwości funduszami, przeznaczanie często środków na inne cele niż te, do których zostały one powołane, sprawiają, że cała polityka gospodarowania środkami różnych funduszy coraz bardziej zastanawia. Przykładem jest właśnie ta ustawa okołobudżetowa.
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych to, przypomnijmy, fundusz celowy, z którego pieniądze powinny być przeznaczane na utratę wynagrodzeń przez pracowników będącą następstwem niewypłacalności pracodawcy. Środki tego funduszu są zagospodarowywane głównie w okresach dekoniunktury gospodarczej, w przypadku gdy firmy borykają się z różnymi problemami wynikającymi z kryzysów. Natomiast to, co wy zrobiliście z tym funduszem, jeśli chodzi o ten rok i rok następny, to jest po prostu kompletne wydrenowanie kasy tego funduszu na zupełnie inny cel.
Przykład: zaplanowane z tego funduszu wydatki na ten rok, oczywiście niezgodne z celem i przeznaczeniem, to kwota 2700 mln zł, podczas gdy tegoroczne przychody funduszu to 476 mln zł. I teraz jest kluczowe pytanie, jak po rządach Prawa i Sprawiedliwości będzie wyglądała kasa tego funduszu, bo z różnych moich obliczeń wynika, że po roku 2019 w kasie funduszu zostanie 0,5 mld zł i sytuacja... Na co przeznaczą... Oczywiście są cele ważne i ważniejsze. Przychody, przepraszam, rozchody zaplanowane w tym roku w funduszu mają być przeznaczone na staże podyplomowe i specjalizacje lekarzy, pielęgniarek i położnych oraz wynagrodzenie i składki dla młodocianych pracowników. W zeszłym roku zostały przeznaczone na sfinansowanie zasiłków i świadczeń przedemerytalnych. Wiemy, jakie są cele - wymieniłam je na starcie - i to są cele ważne, ale tego typu problemy powinniśmy rozwiązywać systemowo, a nie incydentalnie wyciągać pieniądze, które mają zupełnie inne przeznaczenie.
Zastanawiam się też, co dalej, bo jeżeli Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zostanie opróżniony, to w przyszłym roku pozostaną do realizacji te same cele, a pieniędzy w tym funduszu już nie będzie. Mało tego, nie będzie pieniędzy na wypadek kryzysu na te cele, które fundusz faktycznie powinien realizować.
Tak samo jest w wielu innych przypadkach. Doszło do tego, że w przypadku Funduszu Pracy musieliście sztywno zapisać w ustawie, że bez zgody ministra finansów nie można dowolnie przesuwać wydatków przewidzianych w planie finansowym funduszu, ale w ramach wydatkowania środków z Unii Europejskiej... To pokazuje, jakie macie problemy wewnętrzne: przychodzi minister i nieważne, jaki jest cel funduszu, zapisuje sobie, na co będzie przeznaczał te pieniądze. Do tego stopnia, że musicie blokować, żeby pozostały jakieś środki przeznaczone na te cele, które są finansowane w ramach środków Unii Europejskiej, po prostu po to, żebyście mieli na wkład własny przewidziany w ramach realizowania pewnego zadania.
Zresztą tak samo mieliśmy tego przykład na przestrzeni ostatniego roku: dotyczy to środków, które przechodzą przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i nowo powołany Fundusz Dróg Samorządowych. Najpierw miały być pieniądze na ochronę przed smogiem, potem okazało się, że jednak nie pójdą na smog, pójdą na budowę dróg. W tym momencie tak naprawdę zastanawiam się, po co nam te fundusze, bo skoro w ramach tych wszystkich funduszy, które zostały powołane w sposób celowy do realizacji konkretnych zadań, realizujemy zupełnie inne zadania, to może polikwidować te niepotrzebne stanowiska pracy i zarządy i po prostu przeprowadzić te wszystkie pieniądze w sposób jednoznaczny i celowy przez budżet państwa. Wtedy faktycznie rząd i tak będzie miał dobrowolność wydatkowania tych środków. A wy tak naprawdę gospodarujecie środkami z poszczególnych funduszy w sposób niezrozumiały.
Oczywiście problem zamrożenia funduszu świadczeń socjalnych na poziomie obowiązującym z roku 2014, poruszony tutaj przez panią poseł, jest kompletnie niezrozumiały. (Dzwonek) W czasach koniunktury projektowana zmiana spowoduje ograniczanie wydatków z budżetu państwa na świadczenia socjalne dla emerytów i rencistów pobierających świadczenia emerytalno-rentowe z systemu emerytalnego. Też chciałabym wiedzieć - pani poseł już o to pytała - co więcej rząd może powiedzieć, jaka to będzie kwota zamrożenia i jakie są prawdziwe powody tego zamrożenia. Rzecz dotyczy byłych żołnierzy i funkcjonariuszy Policji, straży pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej. Dzisiaj wiemy, że emerytom nie żyje się najlepiej, w związku z rosnącym koszykiem cen za energię, prąd, wodę, gaz i kosztami życia jest to jedna z grup dotkniętych ubożeniem się. Panie ministrze, wobec tego proszę o parę słów wyjaśnienia więcej w tej kwestii. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia