8. kadencja, 70. posiedzenie, 1. dzień (23-10-2018)

16. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (druk nr 2914).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jan Krzysztof Ardanowski:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam wielką przyjemność przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, zawarty w druku nr 2914.

    Jest to realizacja jednej z zapowiedzi planu dla wsi - pomocy rządu Prawa i Sprawiedliwości dla polskich rolników. Przypomnę państwu, że pomoc w obniżaniu kosztów paliwa rolniczego, które mają przecież wielki wpływ na konkurencyjność polskiego rolnictwa, wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość w czasie swoich pierwszych rządów, w 2006 r. Ten mechanizm się sprawdził, w opinii rolników jest silnym elementem wsparcia. Pomagamy rolnikom w obniżeniu ceny faktycznie zakupionego paliwa przeznaczonego do produkcji rolnej w gospodarstwie w sposób najbardziej prosty: poprzez zwrot dokonywany w urzędach gmin ze środków, które na tę okoliczność przeznacza minister finansów.

    Analizujemy od wielu lat, co w zakresie zużycia oleju napędowego dzieje się w gospodarstwach rolnych. Przecież gołym okiem widać zmiany, jakie zachodzą, takie jak zwiększenie zużycia energii w gospodarstwach, zarówno tej do napędu pojazdów, jak i tej do napędu maszyn stacjonarnych. Generalnie rolnictwo staje się mocno zależne od energii, która jest zużywana do produkcji rolniczej. Dlatego po analizie, jak również konsultacjach z organizacjami rolniczymi i po analizie w instytutach naukowych, które mają rozbieżne opinie na temat ilości paliwa zużywanego w polskim rolnictwie - jest to szacowane od 80 do nawet ok. 130 l/ha - wprowadzamy rozwiązanie, które jest jakimś wyliczeniem kompromisowym, które może w kolejnych latach, w miarę możliwości budżetowych, być oczywiście rozszerzane. Zwiększamy limit zużywanego oleju napędowego na 1 ha upraw rolnych, do którego należy się zwrot podatku akcyzowego - z 86 do 100 l/ha użytków rolnych. To ma pomóc tym wszystkim rolnikom, którzy są użytkownikami upraw, gruntów rolnych, użytków rolnych, i dociera to do praktycznie każdego gospodarstwa.

    Ale analiza i głosy rolników wskazują, że jest taki obszar działalności rolniczej, gdzie zużycie paliwa jest większe niż w przypadku tylko uprawiania swoich hektarów. Jest to produkcja bydła, a szerzej: produkcja również owiec i kóz. Choć jest to pewnego rodzaju uproszczenie - ten mechanizm, który zastosowaliśmy w tym roku - i są pojedyncze gospodarstwa zajmujące się innymi przeżuwaczami, to w tym roku, by nie komplikować tego mechanizmu, proponujemy uwzględnienie tylko bydła, nie zapominając, proszę mi wierzyć, o hodowcach owiec i kóz.

    Natomiast od tego roku wprowadzamy mechanizm bardzo ważny, oczekiwany przez rolników, przez producentów bydła, mianowicie zwrot akcyzy zawartej w cenie oleju napędowego w odniesieniu do bydła, do każdej dużej jednostki przeliczeniowej bydła. Przypomnę - rolnicy zapewne je znają, a jeżeli nie, to są w stanie to szybko opanować - specjalne przeliczniki, które pozwalają każdą sztukę w zależności od wieku przeliczyć na takie standardowe, duże jednostki przeliczeniowe. Chodzi o odpowiedni przelicznik dla starszych buhajów, dla małych cielaków, dla jałówek w odpowiednim wieku i dla krów. Wprowadzamy zasadę, że producentom bydła będziemy zwracali akcyzę z 30 l na każdą dużą jednostkę przeliczeniową. To jest naprawdę wydarzenie historyczne. Otwiera pewien mechanizm, który będziemy realizowali, który ma pomóc tym, którzy nie tylko uprawiają pola, ale również prowadzą energochłonne kierunki produkcji, przede wszystkim w zakresie transportu wewnątrz gospodarstwa, transportu kiszonek, sianokiszonek, ściołów, odchodów zwierzęcych - tego wszystkiego, co w tym gospodarstwie wymaga transportu również zimą, w czasie, kiedy w typowym gospodarstwie rolnym nieprowadzącym produkcji zwierzęcej ciągnik stoi w garażu.

    Ten wzrost zwrotu akcyzy generuje istotne koszty budżetowe. Na pokrycie kosztów tego zwrotu akcyzy w ustawie budżetowej na 2019 r. zarezerwowaliśmy 1180 mln zł. Przypomnę, że w roku mijającym w budżecie jest na to - i to jest wystarczające - 911 mln zł. To grubo ponad 300 mln, dodatkowo, w porównaniu do tego mechanizmu, który wprowadziliśmy wiele lat temu, który się sprawdził.

    Ustawa nie budzi jakichś szczególnych, jak sądzę, kontrowersji, ale również nie wymaga szczególnej wiedzy, żeby określić, w jaki sposób rolnik będzie wyliczał wielkość zwrotu. Chodzi o hektary, które są w ewidencji gruntów, 100 l i o ustalany raz do roku, do końca grudnia współczynnik zwrotu. Jest to mechanizm trochę bardziej skomplikowany, ale obiektywny. Musi być on zastosowany, by nie okazało się, że nastąpi jakieś nadużywanie mechanizmu zwrotu, jeżeli chodzi o bydło. Jest to ustalenie średniorocznego stanu dużych jednostek przeliczeniowych w gospodarstwie. Tu nie powinno również być jakichś szczególnych problemów, ponieważ system ewidencji zwierząt prowadzony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest obiektywnym źródłem danych, które rolnik w każdej chwili może z biura powiatowego agencji restrukturyzacji pozyskać. Odbywać to się będzie poprzez złożenie wniosku przez rolnika i wydanie odpowiedniego dokumentu przez kierownika biura powiatowego, który określi tę uprawnioną do zwrotu akcyzy ilość dużych jednostek przeliczeniowych w sposób bardzo prosty. Mianowicie chodzi o ilość dużych jednostek przeliczeniowych na ostatni dzień każdego miesiąca w ciągu roku. Chodzi też o to, by nie skrzywdzić nikogo, bo przecież następują również przemieszczenia stada, następuje sprzedaż, rodzą się nowe cielęta, rolnicy zakupują bydło w trakcie roku. W związku z tym jest to proces dynamiczny i trzeba to uwzględnić.

    Więc zasada będzie taka: określenie na podstawie sztuk rzeczywistych razy współczynniki stanu dużych jednostek przeliczeniowych na ostatni dzień każdego miesiąca; sumę z tych 12 miesięcy trzeba podzielić przez 12 i wyjdzie średnioroczny stan dużych jednostek przeliczeniowych, w odniesieniu do których będzie obowiązywał ten 30-litrowy zwrot. To było konsultowane również z organizacjami rolniczymi, jest to dobrze przyjmowane. Niektórzy twierdzą, że może w kolejnych latach trzeba by spróbować podnieść ilość litrów. To nie jest proces zamknięty.

    Natomiast jestem przekonany - i chcę to moje zadowolenie, moją radość również z państwem dzielić - że jest to bardzo dobry krok w dobrym kierunku. Proszę Wysoką Izbę o przyjęcie projektu ustawy o zmianie ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, zawartego w druku nr 2914. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia