8. kadencja, 70. posiedzenie, 2. dzień (24-10-2018)

20. punkt porządku dziennego:

Informacja bieżąca.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska Małgorzata Golińska:

    Pani Marszałek! Państwo Posłowie! Jest duże zainteresowanie dzisiejszym tematem i to bardzo dobrze. Dużo pytań merytorycznych, co też cieszy. Natomiast niestety mam wrażenie, że wielu posłów opozycji wykorzystało dzisiejszą debatę do tego, żeby znowu straszyć Polaków. Nie wiem, czy naprawdę wyniki ostatnich wyborów nie uświadomiły państwu, że to już nie działa? Naprawdę, to już nie działa. ˝Pieniędzy nie ma i nie będzie˝ się nie sprawdziło. Myślę też, że warto jednak uświadomić sobie, że rządzi Prawo i Sprawiedliwość, które już pokazało, że wykreślamy ze słownika takie słowa jak ˝nie da się˝. Da się. I jeżelibyście państwo zrobili to, co my teraz robimy, wtedy kiedy mieliście okazję rządzić, to dzisiaj rozwiązywalibyśmy zupełnie inne problemy, a tak niestety jesteśmy dopiero na początku drogi, kiedy rozwiązujemy podstawowe problemy Polaków. Jak powiedziałam, ok. 45 tys. osób rocznie umiera ze względu na choroby spowodowane niską jakością powietrza. Czy naprawdę to nie jest wystarczające do tego, żebyśmy zaczęli dyskutować merytorycznie?

    Teraz przechodzę do odpowiedzi na bardzo szczegółowe pytania. Myślę, że skorzystam z ulotki, którą pewnie wszyscy ci, którzy brali udział w spotkaniach, również otrzymali. To jest kompendium podstawowych informacji dotyczących tego, jak skorzystać, na co skorzystać, jak osiągnąć dofinansowanie i na jakim poziomie. Takie ulotki są kolportowane w trakcie wszystkich spotkań, które się odbyły i dalej się odbywają na terenie naszego kraju, i warto również z nich korzystać.

    I teraz, jeśli chodzi o finansowanie, o które było najwięcej pytań, i o promocję: Na przyszły rok, w 2019 r. planowane jest udzielenie dotacji w łącznej wysokości ponad 1 mld zł, z czego narodowy fundusz na dotacje przeznaczy 880 mln zł, a wojewódzkie fundusze łącznie kwotę ponad 380 mln zł. To jest sam rok 2019. Jeśli chodzi o to, żeby informacja o programie dotarła do jak najszerszej liczby mieszkańców, to oczywiście założenie jest takie, że spotkania odbywały się w każdej gminie naszego kraju i wciąż się odbywają. Są również powtarzane spotkania w gminach, gdzie była niska frekwencja, dlatego że najczęściej na samym początku programu, kiedy ta informacja nie dotarła jeszcze do wszystkich, to zainteresowanie nie było wystarczające. Chcemy tam powtórzyć te spotkania, by dać szansę również tym, którzy do tej pory nie mogli w takich spotkaniach wziąć udziału. A mało tego: rozważamy również kampanię medialną, która mogłaby również ruszyć po zakończeniu tych wszystkich spotkań szkoleniowych. Chcemy, aby te spotkania trwały jeszcze do końca października, dokładnie chyba do 26 października.

    Padło pytanie o firmę, która przygotowywała spotkania w gminach. Pytał o to pan poseł Gawłowski. Jest to firma Berm. Ona była odpowiedzialna wyłącznie za kwestie organizacyjne, czyli za znalezienie miejsca, określenie godziny i przekazanie informacji. Natomiast jeśli chodzi o wszystkie kwestie eksperckie, to był współudział wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, wojewódzkiej inspekcji ochrony środowiska, oczywiście Ministerstwa Środowiska, a w wielu przypadkach również włączali się w to, tak jak mówiłam, samorządowcy.

    Było pytanie szczegółowe, ile wniosków w poszczególnych województwach zostało złożonych. Pytanie dotyczyło Białegostoku. Panie pośle Kołakowski, złożono 576 wniosków. W województwie mazowieckim złożono do tej pory, to jest stan na 19 października, 996 wniosków. Oczywiście najwięcej złożono w województwie śląskim - 1125 wniosków. I było pytanie o Wrocław. Do tej pory złożono tam 746 wniosków.

    I teraz kolejne pytania. Kto może być beneficjentem? Beneficjentami mogą być osoby fizyczne posiadające prawo własności lub współwłasności do jednorodzinnego budynku istniejącego lub, jeśli chodzi o budynki nowo budowane, osoby posiadające zgodę na rozpoczęcie budowy. Minimalna wartość kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia wynosi 7 tys. zł, natomiast maksymalna kwota kosztów kwalifikowanych, od których jest liczona wysokość dotacji, to jest 53 tys. zł. Cały budżet wynosi 103 mld zł w formie bezzwrotnej, czyli dotacyjnie to jest ponad 60 mld zł i w formie pożyczkowej blisko 40 mld zł.

    Jeśli chodzi o rodzaje przedsięwzięć, oczywiście podstawą jest, od tego należy zaczynać, wymiana źródła ciepła na takie, które spełnia warunki programu. I kolejny temat na zakup to montaż tego źródła z przyłączami. W dalszej kolejności można docieplić przegrody zewnętrzne i wewnętrzne budynku, dokonać wymiany stolarki zewnętrznej, można zakupić i zamontować instalacje odnawialnych źródeł energii, kolektory słoneczne czy mikroinstalacje fotowoltaiczne, przy czym warto podkreślić, że akurat na kolektory i na fotowoltaikę można się starać wyłącznie o pożyczki.

    W trakcie tej dyskusji padało również wiele zarzutów o to, że działania są spóźnione, że właściwie nic się nie robi, więc myślę, że warto jednak wskazać, tak jak powiedziałam, że priorytetem obecnego rządu jest ograniczenie zjawiska niskiej emisji. Potwierdzeniem tego jest fakt, że w marcu tego roku zarządzeniem prezesa Rady Ministrów powołano pełnomocnika prezesa Rady Ministrów do spraw programu ˝Czyste powietrze˝. Do zadań tego pełnomocnika należy monitorowanie i analizowanie sposobu realizacji działań wynikających z rekomendacji Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów, których podjęcie jest niezbędne w związku z występowaniem na znacznym obszarze kraju wysokich stężeń zanieczyszczeń w powietrzu, czyli tzw. programu ˝Czyste powietrze˝, oraz proponowanie działań optymalizujących jego realizację.

    Myślę, że warto też podkreślić, że w ramach posiadanych przez ministerstwo kompetencji inicjujemy liczne działania legislacyjne, techniczne, finansowe, które mają na celu poprawę jakości powietrza. W celu zwiększenia dokładności przeprowadzenia oceny jakości, czyli tzw. diagnozy skali problemu i identyfikacji obszarów, na których występują przekroczenia norm, resort prowadzi działania mające na celu wzmocnienie systemu pomiarów jakości powietrza m.in. poprzez zakup urządzeń do pomiarów jakości powietrza i tworzenie nowych stacji i stanowisk pomiarowych. Jeśli dobrze pamiętam, dopytywał o to pan poseł Paweł Bańkowski, o ile dobrze zapisałam.

    Główny Inspektorat Ochrony Środowiska od 2016 r. w ramach Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ prowadzi zakupy aparatury pomiarowej i badawczej dla sieci monitoringu jakości powietrza należących do WIOŚ. Do chwili obecnej monitoring jakości powietrza w Polsce wzmocniono o 83 sztuki tych urządzeń pomiarowych. W trakcie dostaw są kolejne 32 sztuki, w tym 16 stacji mobilnych. Koszt zakupionych dotychczas urządzeń wyniósł blisko 20 mln zł.

    Widzę, że kończy mi się czas. Jest jeszcze dużo rzeczy, które chciałabym powiedzieć. Na wszystkie pytania, na które nie dałam rady teraz udzielić odpowiedzi, oczywiście udzielimy odpowiedzi na piśmie. Myślę też, że warto jednak podkreślić, że wiele działań, które podjęliśmy, chociażby zmiana ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, zmiana ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazuje, że (Dzwonek) znaleźliśmy się w sytuacji, z której wynika, że poprzedni rząd doprowadził do wielu zaniedbań, do wielu opóźnień w działaniu, co zresztą skutkuje również tym, że mamy niekorzystny wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I te wszystkie opóźnienia w ciągu tych ostatnich 3 lat staraliśmy się nadrobić. Zaczynamy od tego, co jest dla nas najpilniejsze, czyli zmieniamy prawo, jednocześnie kładąc większy nacisk na przestrzeganie norm. Dajemy odpowiednim organom narzędzia do lepszej kontroli i dajemy wsparcie finansowe tak, żeby przede wszystkim te osoby o najniższych dochodach, z grona tzw. ubóstwa energetycznego, mogły korzystać z niego w pierwszej kolejności i żeby mogły korzystać z bezzwrotnych dotacji nawet do 90% poniesionych kosztów kwalifikowanych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia