8. kadencja, 71. posiedzenie, 2. dzień (08-11-2018)
29. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (druk nr 2902).
Poseł Kornelia Wróblewska (tekst niewygłoszony):
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie pierwszego czytania rządowego projektu ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, druk nr 2902, pkt 29, oraz pierwszego czytania komisyjnego projektu ustawy o zapewnieniu godnej pamięci i należytej ochrony miejscom spoczynku Bohaterów Powstania Warszawskiego oraz innych osób zasłużonych w walkach o niepodległość i suwerenność Państwa Polskiego, druk nr 2920, pkt 30.
˝My, Naród Polski - wszyscy obywatele Rzeczypospolitej (...) wdzięczni naszym przodkom za ich pracę, za walkę o niepodległość okupioną ogromnymi ofiarami, (...) pomni gorzkich doświadczeń z czasów, gdy podstawowe wolności i prawa człowieka były w naszej Ojczyźnie łamane˝ - tak zapisano w preambule Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Z jej art. 5 natomiast wyraźnie wynika, że strzeżenie dziedzictwa narodowego jest jednym z najważniejszych zadań Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich organów władzy publicznej.
Ale nie tylko konstytucja z szacunkiem odnosi się do bohaterów narodowych. Szereg ustaw, w tym ta o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, głosi zgodnie, że obowiązkiem władz publicznych jest ˝zachowanie pamięci o ogromie ofiar, strat i szkód poniesionych przez Naród Polski w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu˝ oraz kultywowanie ˝patriotycznych tradycji zmagań Narodu Polskiego z okupantami, nazizmem i komunizmem˝.
Zachowanie pamięci o bohaterach narodowych jest niezbędnym elementem każdej wspólnoty narodowej, zaś jedną z form zachowania tej pamięci jest zapewnienie odpowiedniej opieki nad miejscami pochówku osób, które brały udział w walkach o obronę niepodległości Polski. Zadaniem państwa i wszystkich jego organów jest zagwarantowanie, aby groby bohaterów narodowych były utrzymywane w godnym stanie, a także aby nie podlegały likwidacji, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma możliwości sprawowania bieżącej pieczy nad miejscem spoczynku przez członków rodziny zmarłego. I tego właśnie dotyczą dwa procedowane dziś projekty ustaw zawarte w drukach nr 2902 i 2920.
Listopad jest miesiącem szczególnej pamięci o zmarłych, świętych zachowanych w naszej pamięci, o bohaterach, dzięki którym żyjemy dziś w wolnej i niepodległej Polsce. Dlatego z tego miejsca, z serca polskiej wolności i demokratyzmu, jakim jest parlament, składam serdeczne podziękowania wszystkim, którzy przyczynili się do przygotowania i złożenia tych projektów w Sejmie. Wymagają one doprecyzowania i ujednolicenia, co widać na przykładzie wyliczenia przedstawionego w uzasadnieniu ustawy, jakoby 7000 zł miało wystarczyć na remont bądź wymianę jednego pomnika, co wydaje się wartością zdecydowanie za małą, wręcz nierealną. Konieczne byłoby dokonanie ewaluacji tej kwestii po roku obowiązywania ustawy.
Mam również nadzieję na rozszerzenie ostatecznej wersji ustawy m.in. o tzw. miejsca pamięci, których w całej Polsce są tysiące. Często są to niestety miejsca zapomniane, niszczejące, o które nikt nie dba. Na remont takich miejsc również powinny być przeznaczane środki. W samej Warszawie jest ponad 160 tzw. tablic pamiątkowych Tchorka, które upamiętniają miejsca zbrodni hitlerowskich. Ponadto mamy wiele innych miejsc i tablic pamiątkowych, które wymagają odpowiedniej opieki. Dlatego w dalszych pracach nad ustawą będziemy składać poprawki poszerzające zakres opieki, jaką ma sprawować IPN, także o wspomniane miejsca pamięci.
Będzie to piękny prezent z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości dla wszystkich naszych narodowych bohaterów. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia