8. kadencja, 72. posiedzenie, 1. dzień (21-11-2018)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (druki nr 2902 i 3005).

Poseł Michał Szczerba:

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chciałbym jako przedstawiciel klubu Platforma Obywatelska wyjść naprzeciw zaistniałej sytuacji, która ma miejsce. Chodzi mianowicie o to, że projekt rządowy jest na innym poziomie zaawansowania, jeśli chodzi o prace legislacyjne. Chciałbym Wysokiej Izbie, panu ministrowi zaproponować bardzo konstruktywne rozwiązanie, licząc, że zostanie ono przyjęte. Mianowicie niniejszym składamy jako klub Platforma Obywatelska poprawki do sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość, które zawierają w sobie wszystkie propozycje, które zostały przedstawione w ramach komisyjnego projektu, na rzecz którego działał Związek Powstańców Warszawskich, jak również fundacja.

    Chcielibyśmy, żeby propozycja rządowa, która idzie w dobrym kierunku, została rozszerzona o te wszystkie kwestie, które zmierzają do zapewnienia godnej pamięci i ochrony miejsc spoczynku osób zasłużonych w walkach o niepodległość i suwerenność państwa polskiego. Przede wszystkim w ramach tych poprawek, które zaraz pani marszałek wręczę, chcielibyśmy przyznać prezesowi IPN kompetencje do wydania decyzji administracyjnej o zakazie likwidacji grobu bohatera narodowego. Decyzja taka będzie mogła zostać wydana z urzędu lub na uzasadniony wniosek wojewody, innych organizacji. Koszty utrzymania grobu, którego likwidacja została zakazana, poniesie co do zasady budżet państwa. Prezes IPN będzie mógł również porozumieć się z władzami samorządowymi, fundacjami czy stowarzyszeniami, których celem jest zachowanie godnej pamięci o bohaterach narodowych, i powierzyć im zadania z tym związane.

    Chciałbym również w tych poprawkach zaproponować rozwiązanie, zgodnie z którym do ewidencji grobów zostaną włączone wszystkie osoby, które za życia miały status kombatanta czy też zaliczono ich aktywność do działalności kombatanckiej. Chcielibyśmy, żeby do tej grupy należały te wszystkie osoby, które prowadziły w czasie wojny działalność, o której mowa w ustawie o kombatantach i osobach represjonowanych, także Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, także bohaterowie powstania w getcie warszawskim. Chcielibyśmy, żeby ten katalog był pełny.

    Kolejna sprawa to kwestia ochrony grobów bohaterów narodowych, a mianowicie nie ma zgody na znieważanie grobów bohaterów narodowych, na okazywanie pogardy nie tylko osobie pochowanej, ale też rodzinie pochowanego. Dlatego proponujemy zwiększenie kary za znieważanie grobu takiej osoby.

    Te wszystkie poprawki, o których mowa, są naturalnym uzupełnieniem projektu rządowego. Chcielibyśmy, żeby w roku jubileuszowym, w roku 100-lecia polskiej niepodległości z Sejmu wyszedł kompleksowy projekt, który dotyczy tych kwestii. On w żaden sposób nie narusza tych zapisów, które zostały zaproponowane przez rząd, te poprawki wyłącznie uzupełniają projekt rządowy o wszystkie kwestie, które zostały zgłoszone przez wnioskodawców.

    Chciałbym bardzo wyraźnie podkreślić, że dobrą tradycją tej Izby jest uchwalanie ustaw czy też podejmowanie uchwał w drodze ponadpartyjnej. Mieliśmy taką sytuację - chciałbym o niej bardzo wyraźnie Wysokiej Izbie przypomnieć - we wrześniu 2015 r., wtedy kiedy Sejm podjął uchwałę o ustanowieniu 2 października Dniem Pamięci o Ludności Cywilnej Powstańczej Warszawy. Wówczas Wysoka Izba jednogłośnie przyjęła ten projekt uchwały. Chcielibyśmy również, żeby na tym posiedzeniu został przyjęty pełen projekt, który będzie również wyrazem szacunku dla wnioskodawców, będzie uwzględniał te wszystkie postulaty dotyczące godnej pamięci oraz ochrony miejsc spoczynku osób zasłużonych (Dzwonek) w walkach o niepodległość. Bardzo dziękuję i na ręce pani marszałek składam poprawki, o których była mowa. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia