8. kadencja, 72. posiedzenie, 1. dzień (21-11-2018)

2. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druk nr 2587).

Poseł Mieczysław Kasprzak:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Otóż w imieniu wnioskodawców, klubu parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego i Unii Europejskiej Demokratów, mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, czyli treściowo zbliżony po części do poprzedniego punktu.

    Otóż jest to bardzo krótki, przejrzysty, jasny i czytelny projekt. Jego treść zawarta jest na jednej stronie. Rzadko spotykamy takie projekty: dwa artykuły, jeden zasadniczy, drugi wprowadzający ustawę w życie. Otóż proponujemy, aby w załączniku nr 3: wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 8%, bo miało być 7% i ma być 7%, wracając do wcześniejszej dyskusji, wprowadzić pozycję nr 188 o następującej treści. Dotyczy to, wyjaśnię, załącznik nr 3 dotyczy stosowania obniżonej stawki podatku VAT, w tym przypadku, na dzień dzisiejszy, jest to 8%, podstawowa stawka to 23%, bez względu na symbol PKWiU, na usługi związane z instalacją mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii. Jakie to są mikroinstalacje? Są to tzw. prosumenckie instalacje do 50 kW, w ustawie jest zapisane, i to też wymaga wyjaśnienia, 40 kW, ale w tym czasie zmieniliśmy ustawę i jest zapis, że mikroinstalacja jest do 50 kW mocy zainstalowanej. O co chodzi, to w kwestii wyjaśnienia dla tych, którzy nas słuchają.

    Obniżona stawka podatku VAT na instalacje energii odnawialnej, w wysokości 8%, obowiązuje wszystkich, którzy robią to na budynkach mieszkalnych czy w budynkach mieszkalnych. Ale jeżeli jest to obok budynku, 1 m czy 2 m, pomimo że instalacja jest podpięta do urządzenia pomiarowego w tym budynku, ale nie ma warunków do zamontowania ogniw fotowoltaicznych czy solarów na dachu, bo taka jest konstrukcja dachu i ktoś chce sobie obok budynku to postawić, to musi zapłacić 23% podatku VAT. Jest to niezrozumiałe, niejasne i nieczytelne. 15% więcej za całą instalację, która nie jest tania, bo to są urządzenia, które kosztują kilkanaście, a czasami nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.

    Wielu obywateli, wielu mieszkańców zainstalowałoby to sobie, bo to jest dobre, potrzebne, wygodne, to jest w sumie nawet tanie, jeżeli popatrzymy, bo jest taka zasada, jest nawet takie przysłowie, że to, co jest drogie, to jest w sumie później tanie. A ta taniość później mogłaby się przełożyć na wiele innych rzeczy. Przecież mamy dzisiaj przeogromny problem, dyskutowany tutaj przed chwilą, z ceną energii elektrycznej, ale w tym wszystkim mamy uzasadnienie, że to wynika z cen uprawnień do emisji. To likwidujmy tę emisję. Dzisiaj, jak przejeżdżamy, czy to zimą, czy latem, przez wiele miejscowości, a nawet i miast, to widzimy dymiące kominy.

    To jest właśnie ta emisja, ta niska emisja. Jest 47 tys. naszych obywateli, którzy umierają w ciągu roku ze względu na zły stan powietrza. Z kolei dzisiaj prawo jest tak niejasne i tak nieczytelne, że zamiast zwiększać ilość energii, darmowej, niewyczerpywalnej energii, energii pozyskiwanej ze słońca, z wiatru, z wody, mało robimy w tym zakresie. Ostatnio nawet zrobiliśmy wiele złego, żeby zmniejszyć ilość produkowanej energii ze źródeł odnawialnych. Do 2020 r. mamy mieć 15% tej energii, a od 3 lat ten wskaźnik nam się nie zwiększył nawet o procent. Jesteśmy na poziomie 12%, tj. dzisiaj mamy 12% energii ze źródeł odnawialnych. Jak wszystkie źródła podają, fachowcy, eksperci, nie jesteśmy już w stanie tego zrealizować, bo jesteśmy w przededniu praktycznie... A więc co? Pojawia się informacja, że trzeba będzie zapłacić 8 mld za zakupioną energię odnawialną. Inni potrafią, my nie potrafimy. Moglibyśmy to zrobić, więc trzeba stosować te zachęty. Myślę, że byłoby jasne i czytelne, gdyby w tym fragmencie... Oczywiście to nie spowoduje jakiegoś bumu, ale jeżeli pokażemy, jeżeli zmniejszymy o 15%, to już będzie coś.

    Dzisiaj problem mają też samorządy, które podjęły się realizacji tych programów parasolowych w wielu województwach. Chcą te działania wspierać ze środków regionalnych dotyczących programów operacyjnych. Trzeba będzie zapłacić dodatkowo 15% więcej. Mało tego, VAT jest po stronie użytkownika w tym przypadku. VAT nie jest po stronie gminy, samorządu, tylko po stronie użytkownika. Same korzyści, bo możemy to postawić na garażu, który jest czasami prawie integralną częścią tego budynku. Możemy postawić obok budynku. Nie niszczymy struktury poszycia dachowego. Mamy możliwość skonstruowania tego tak, że ta instalacja w sumie wychodzi taniej, bo nie trzeba wspinać się po dachu, przeprowadzać tych instalacji, przewodów, nie trzeba niszczyć budynku, tylko można to postawić obok. Nie, 15% więcej trzeba zapłacić. Wiem, że ustawa VAT-owska jest ustawą związaną z prawem europejskim, tylko że my już od 3 lat mówimy, żeby się zająć tym tematem, że trzeba tę ustawę uzgodnić z Komisją Europejską. W tym zakresie nic się nie stało. Wielokrotnie zwracałem się do ministra energii i do ministra finansów, że jest to pewien problem. Jest to niezrozumiałe. Jest taka potrzeba. Do tej pory w tym zakresie nic nie zostało zrobione. W opinii rząd przyznaje rację, mówi, że tak jest, tylko że my nie jesteśmy w stanie dzisiaj tego zrobić. Jesteśmy w stanie w Unii Europejskiej wyinterpretować naszą konstytucję, jesteśmy w stanie postawić na swoim, jeżeli chodzi o nasz system prawny, ale w tak oczywistej, potrzebnej sprawie dla naszego kraju, bo to byłoby pomocne dla całego systemu energetycznego, nie jesteśmy w stanie zająć się tym tematem.

    Wsłuchujemy się w te wszystkie wnioski, te uwagi, które do nas spływają. W Krynicy na forum ekonomicznym odbył się panel. Przedstawiciele samorządów, a także firmy, które zajmują się instalacją, bo też mają z tym problem, zwracali na to uwagę, dlaczego ma być 23%, a nie 8%. Wiem, że kiedy powstawała ustawa o VAT, ustawa o podatku od towarów i usług, takiego problemu nie było. Energia odnawialna była w szczątkowej formie, nikt nie zwracał na to uwagi. Przyjęto, że dotyczy to tylko budynków mieszkalnych. Może dzisiaj są problemy z wyinterpretowaniem tego, ale jest to oczywiste i jasne. Cel mamy jasny, cel mamy słuszny i potrzebny, dlatego też powinna tutaj nastąpić zmiana. Jeżeli chodzi nawet o tę ciepłą wodę, niektórzy dawno to odkryli, można wystawić wodę na słońce. Ona się ogrzeje i będziemy mieli ciepłą wodę. Niektórzy stosują to na kempingach. Dlaczego nie można tego zrobić, nie można tego wspierać? Dlaczego karać za to, że ktoś chce sobie postawić obok budynku solary? W pewien sposób jest to kara, bo jeżeli ktoś chce produkować energię odnawialną, czy to w cieple, czy to w prądzie, to jeszcze musi zapłacić państwu dodatkowo 23%. To państwo powinno do tego dopłacać, bo to jest dla państwa doskonały argument. Powiedziałem wcześniej: to, co drogie, jest tanie. Jeżeli wejdziemy z tą energią odnawialną, jeżeli nie będziemy dziesiątek, setek miliardów złotych dopłacać do węgla i przestawimy nasze myślenie, to będzie też korzyść dla Polaków. Może też w jakiś sposób wpłyniemy na to, że ten prąd będzie droższy, przepraszam, tańszy.

    Przedstawiając ten projekt, zwracam się do Wysokiej Izby i do rządu, aby poważnie zająć się tym tematem. Powiem tak: nie jest to może sprawa rewolucyjna, która by zachwiała budżetem państwa, dochodami budżetu. Nie jest to też - i mam tę świadomość - rzecz, która spowoduje, że nagle nastąpi boom, jeśli chodzi o energię odnawialną, ale jest to konkretny sygnał przekazywany ludziom, obywatelom. Oprócz tego jest to wymierna pomoc, bo płacimy o 15% mniej za te instalacje, które gdzieś postawimy, a dotyczy to ogniw fotowoltaicznych, solarów do podgrzewania ciepłej wody, pomp ciepła, małych wiatraczków, które też są gdzieś budowane. Bo jeżeli ktoś postawi sobie wiatraczek na dachu, to są małe wiatraki, o mocy kilku kilowatów, to ma za jego instalację i jeśli chodzi o cenę tego urządzenia 8%. Ale jeżeli postawi to obok, bo ma ładny ogród i może gdzieś z boku to postawić, to jest to już 23%. Jest to więc niezrozumiałe, nieczytelne.

    W imieniu tych wszystkich, którzy są zainteresowani, a jest to szeroki krąg, proszę o dalsze procedowanie nad tą ustawą. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)

Przebieg posiedzenia