8. kadencja, 73. posiedzenie, 1. dzień (05-12-2018)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (druki nr 2897 i 2966).

Poseł Jacek Świat:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie nowelizacji ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Nowelizacja niniejsza obejmuje dwa bloki tematyczne. Pierwszy dotyczy procedur konkursowych wyłaniających kandydatów na dyrektorów instytucji kultury. Ta sprawa budziła i budzi dużo emocji, szczególnie gdy dotyczy instytucji o dużym dorobku, prestiżu. Przykładem niech będą ostatnie problemy Starego Teatru w Krakowie, czy Teatru Polskiego we Wrocławiu. Czasem mamy tu do czynienia z fałszywymi emocjami, nakręcanymi ambicjami środowiskowymi czy osobistymi, czasem mamy do czynienia z brakiem dobrych kandydatów, a czasem po prostu z pomyłkami personalnymi. Jedynym rozsądnym lekarstwem na te bolączki jest poprawienie transparentności i efektywności procedur konkursowych. Warto w tej nowelizacji zwrócić uwagę na parę nowych, nowatorskich rozwiązań, takich jak: ograniczenie dowolności ustalania kryteriów przez organizatora konkursu, uściślenie zasad unieważniania konkursów, obowiązek, to bardzo ciekawe, podawania do publicznej wiadomości programu wybranego kandydata, określenie zasad dopuszczania poprawek technicznych w ofertach itd. Proponowane regulacje, jestem przekonany, w zasadniczy sposób ograniczą manipulacje konkursowe i usprawnią procedury.

    Drugi blok zmian dotyczy przekształcenia w państwowe instytucje kultury dwóch instytutów badawczych, Instytutu Śląskiego w Opolu oraz Ośrodka Badań Naukowych im. Kętrzyńskiego w Olsztynie. Oba instytuty są placówkami o wielkiej tradycji i dorobku i niestety dzisiaj stanęły przed realną groźbą braku wypłacalności. Zachodzące w Polsce zmiany w systemie działania instytutów badawczych, instytutów resortowych premiują przede wszystkim współpracę z biznesem i tworzenie rozwiązań innowacyjnych. I słusznie, jak najbardziej, tyle że stawia to placówki humanistyczne na straconej pozycji. Natomiast te placówki w znakomity sposób mogą działać jako instytucje kultury. Oba przekształcane ustawą instytuty mogą świetnie działać w ramach Sieci Ziem Zachodnich i Północnych. I dobrym przykładem jest tutaj Instytut Zachodni z Poznania czy Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Myślę, że ta sieć uzupełniona o te dwie placówki może przynieść Polsce mnóstwo korzyści. Nie ma więc innej drogi jak droga zmian ustawowych, ponieważ inaczej tych placówek przekształcić się nie da. Taką ustawę więc proponujemy.

    Pojawił się zarzut, że te dwa bloki tematyczne winny być regulowane w odrębnych nowelizacjach. Pojawił się też głos, że kwestia przekształcenia instytutów nie powinna być regulowana w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Myślę, że jednak zdrowy rozsądek, zasada ekonomii parlamentarnej, a także wyjaśnienia proceduralne, które zostały przedstawione podczas posiedzenia komisji kultury, są wystarczająco przekonujące, by przyjąć taką właśnie zasadę pracy nad przedstawionymi problemami.

    Klub Prawo i Sprawiedliwość oczywiście popiera przedłożenie. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia