8. kadencja, 73. posiedzenie, 2. dzień (06-12-2018)
15. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Minister Energii Krzysztof Tchórzewski:
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Na początku listopada prezentowałem w Sejmie w ramach pytań bieżących diagnozę obserwowanej sytuacji na rynku energii elektrycznej i podejmowane przez Ministerstwo Energii działania. Przedstawiłem szczegółowo wyjaśnienia, także odpisałem w tych sprawach na liczne interpelacje i zapytania posłów kierowane do mnie. Chciałbym teraz powtórzyć główne fakty, ponieważ sprawa dotyczy tej samej kwestii, czyli cen energii elektrycznej, oraz dokonać uzupełnienia tej informacji, ponieważ w tym czasie trwały intensywne prace w resorcie energii nad programem rekompensat.
W analizach i rozważaniach - przechodzę do tej części pytania o przyczyny - przede wszystkim należy odróżnić cenę energii elektrycznej w hurcie, czyli na giełdzie, od opłat za energię elektryczną, które ponoszą odbiorcy. Brak rozróżnienia tych dwóch wielkości prowadzi często w przestrzeni publicznej do błędnych wniosków, że rachunki wzrosną o 60 czy 70%, a to nie jest prawda. Otóż cena energii elektrycznej jest jedynie jedną ze składowych rachunku za energię elektryczną. Jej zmiana procentowa nie przekłada się w proporcji jeden do jednego na zmianę na rachunku za energię elektryczną płaconym przez odbiorców. Wynika to m.in. z faktu, że w płaconym rachunku są jeszcze inne elementy - koszty dystrybucji, akcyza, VAT. VAT w rachunkach gospodarstw domowych jest kosztem gospodarstwa domowego, w przedsiębiorstwach on jest całkowicie inaczej rozliczany.
(Poseł Mirosław Pampuch: Ostatecznie płacimy więcej.)
W rachunkach gospodarstw domowych cena za energię stanowi ok. 50% wszystkich kosztów. Podam przykład liczbowy: jeżeli cena energii wzrasta np. o 5%, to rachunek odbiorcy wzrasta o 2,5%.
Odnosząc się do cen hurtowych, muszę stwierdzić, że faktycznie w II i III kwartale br. obserwowany był w całej Europie wzrost cen energii elektrycznej na giełdach. Sytuacje te nie dotyczyły jedynie Polski, ale całej Unii Europejskiej. Dla przykładu podam, że w Polsce wystąpił jeden z mniejszych w całej Europie wzrost cen na giełdzie, jeśli porównamy ceny na giełdzie z września ub. r. z cenami z września obecnego roku. Podam tutaj przykłady, bo to jest rzecz niezwykle ważna. Otóż w ciągu roku do września - bo tymi danymi dysponujemy - ceny energii węglowej, koszt węgla w Polsce, mówię o Polsce, kształtował się na poziomie 237 zł za tonę i cena węgla wzrosła o 14%. W tym samym czasie liczona w złotych za 1 MWh cena gazu na rynku spotowym wzrosła o 45%. Ceny praw do emisji w tym czasie wzrosły o ok. 250-300%, zielonych certyfikatów - o ok. 150%. Energia elektryczna na rynku spotowym w tym momencie - 234 zł, wzrost prawie o 50%. Energia elektryczna sprzedawana na rok 2019 - wzrost o ok. 50%. Ropa - wzrost o ok. 47%. Tak się kształtował wzrost cen czynników energotwórczych i jeżeli popatrzymy na węgiel w roku 2018, w roku 2019, to w Polsce ceny węgla są najniższe w Europie, jedne z niższych na świecie ze względu na to, że są podpisane w związku z restrukturyzacją górnictwa węgla kamiennego w 2016 r. kontrakty długoterminowe z energetyką, która zainwestowała, poprzez podniesienie kapitału pomogła w restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w Polsce. W ten sposób powstała Polska Grupa Górnicza, której głównymi właścicielami w tej chwili są spółki energetyczne. Te spółki energetyczne w związku z tym... Znaleźliśmy się w takiej sytuacji, że wzrost cen węgla i energii węglowej w tej chwili jest najniższy w Europie.
Chciałbym też w tym momencie, mówiąc o cenach, podnieść jedną znaczącą rzecz. Otóż bardzo ważna dla obywateli jest liczba miesięcznych rachunków za prąd przeciętnej rodziny, jaką można zapłacić za jedną pensję. Taka statystyka jest prowadzona także w Europie. I właśnie w 2012 r. za pensję minimalną można było opłacić 12 rachunków, za pensję średnią - 26 rachunków. W roku 2015 za pensję minimalną - 12 rachunków, za pensję średnią - 26 rachunków. W roku 2016 za pensję minimalną - 13 rachunków, za średnią - 28 rachunków. (Dzwonek) W roku 2017 za pensję minimalną - 14 rachunków, za średnią - 29. I w roku 2018 utrzymaliśmy, licząc do końca III kwartału, 14 rachunków za minimalną i 30 za średnią.
I chciałbym jeszcze dodać, że jeżeli chodzi o te wyliczenia, to nie są brane pod uwagę nadzwyczajne środki, które na podstawie ustawy trafiły do rodzin - te środki z 500+, a więc na dzień dzisiejszy utrzymujemy ten wskaźnik. Niemniej jednak podejmujemy działania, żeby zmniejszyć te skutki i dla rodzin, i dla małych i średnich przedsiębiorstw, stąd ta praca nad rekompensatami. Dzisiaj nie jest jeszcze ostatecznie przesądzone, ile będziemy płacili za energię, dlatego że URE dopiero piętnastego odniesie się do wniosków składanych przez spółki, jeśli chodzi o propozycje związane ze stawkami za energię elektryczną dla gospodarstw domowych, ale także dla tych wszystkich, którzy są podłączeni do sieci niskiego napięcia, a bardzo wiele szczególnie małych i średnich firm jest podłączonych do sieci niskiego napięcia, tam gdzie będzie obowiązywała taryfa G. A więc w takiej sytuacji szczegółowe informacje, o ile to będzie, będą właśnie po decyzji prezesa URE. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia