8. kadencja, 74. posiedzenie, 2. dzień (13-12-2018)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie poselskie w sprawie 120. rocznicy urodzin Henryka Wereszyckiego

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 13 grudnia 1898 r. we Lwowie urodził się Henryk Wereszycki - polski historyk, znawca dziejów Polski porozbiorowej, historii dyplomacji europejskiej w XIX w. i monarchii habsburskiej, jeden z niewielu polskich historyków czynnych w PRL, który kwestionował publicznie podstawy marksistowskiej wykładni dziejów.

    Wiosną 1916 r. poszedł na wojnę i z końcem lata został żołnierzem 1. pułku artylerii Legionów Polskich. Jako kanonier przeszedł chrzest bojowy na froncie nad Stochodem. W przerwie między walkami, w czasie krótkiego urlopu, w kwietniu 1917 r. zdał maturę i wrócił na front. W roku 1918 wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, a w październiku tegoż roku zapisał się na Politechnikę Lwowską. Wiosną 1920 r. powrócił na front ze swoim 5. lwowskim pułkiem artylerii biorącym udział w walkach w okolicach Gródka Jagiellońskiego nad rzeką Wereszycą i w ofensywie Piłsudskiego na Wołyniu. 18 sierpnia 1920 r. w potyczce z kozakami w okolicach Kamionki Strumiłowej został ranny. Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej został zdemobilizowany pod koniec 1920 r. i wrócił na Uniwersytet Lwowski, zostając asystentem prof. Adama Szelągowskiego. W lipcu 1925 r. uzyskał stopień doktora filozofii. Od 1926 r. pracował jako nauczyciel historii. W roku 1935 przeniósł się ze Lwowa do Warszawy w związku z otrzymaniem posady w instytucie badania najnowszej historii Polski. 3 września 1939 r. został zmobilizowany do 30. pułku artylerii lekkiej. W wyniku działań wojennych znalazł się w okrążeniu wraz z SGO ˝Polesie˝ gen. Kleeberga i 7 października 1939 r. pod Wolą Gułowską został wzięty do niewoli niemieckiej. Przebywał w Oflagu II B Arnswalde. Po wojnie był wielokrotnie szykanowany przez władze PRL. Od roku 1947 był wykładowcą Uniwersytetu Wrocławskiego, a od 1956 r. - Uniwersytetu Jagiellońskiego, w Zakładzie Historii Zachodniej XIX wieku. W 1957 r. opublikował słynny artykuł ˝Pesymizm błędnych tez˝ będący polemiką z partyjną historiografią i jej antyniepodległościowym nastawieniem. W latach 1969-1982 publikował na łamach ˝Tygodnika Powszechnego˝, początkowo pod pseud. Adam Stor, później pod własnym nazwiskiem. W roku 1978 podpisał deklarację założycielską Towarzystwa Kursów Naukowych. W 1985 r. otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia