8. kadencja, 74. posiedzenie, 3. dzień (14-12-2018)
29. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2019 (druki nr 2864 i 3021).
Poseł Wojciech Murdzek:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zaplanowane w projekcie ustawy budżetowej na rok 2019 wydatki w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego są znacząco wyższe niż w latach ubiegłych. Na naukę i szkolnictwo wyższe przewidziano łączne wydatki wraz z pozostającą w kompetencji ministra nauki i szkolnictwa wyższego kwotą planowanej rezerwy celowej na poziomie 26,5 mld zł. W odniesieniu do kwot ujętych w ustawie na rok 2018 jest to wzrost o blisko 2 mld zł - nominalnie o 8%. Wzrost ten został ujęty w ustawie budżetowej w częściach budżetowych ministrów nadzorujących uczelnie i jednostki naukowe w kwocie ponad 1 mld zł oraz w części Rezerwy celowe - w kwocie bliskiej 1 mld zł.
Nakłady na naukę ponoszone ze środków publicznych w relacji do analogicznej kwoty ujętej w ustawie na rok 2018 na poziomie 7,9 mld zł i to jest wzrost o blisko 0,5 mld zł, nominalnie ponad 6%, i w roku 2019 wynoszą one 8,5 mld zł. W tym są wydatki na naukę i Polską Akademię Nauk będące w dyspozycji ministra nauki i szkolnictwa wyższego w kwocie 8,2 mld zł. W stosunku do roku poprzedniego oznacza to wzrost o 629 mln zł, czyli nominalnie aż o 9,3%. Środki rezerwy celowej pozostającej w kompetencji ministra nauki i szkolnictwa wyższego ujęte w części 83 to środki na zwiększenie nakładów w obszarze badań naukowych oraz w obszarze badań i rozwoju - w wysokości 25 mln zł oraz środki zaplanowane w budżetach innych ministrów w dziale: Nauka na kwotę 193 mln zł. Natomiast w zakresie wydatków na szkolnictwo wyższe w ustawie budżetowej zaplanowano kwotę 18 080 mln zł, co stanowi wzrost po raz kolejny o 9%, czyli wzrost o 1,5 mld zł.
Zaplanowane na rok 2019 nakłady na szkolnictwo wyższe zostały ujęte w części: Szkolnictwo wyższe - ponad 14 mld; w odniesieniu do roku poprzedniego oznacza to wzrost nominalnie o ponad 5%, czyli ponad 700 mln zł.
W rezerwie celowej pozostającej w kompetencji ministra nauki i szkolnictwa wyższego środki na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych - myślę, że to bardzo ważna informacja - zabezpieczono tutaj w wysokości blisko 1 mld zł, co oznacza 7-procentowy wzrost funduszu płac. Myślę, że w połączeniu z reformą jest to bardzo dobra i ważna wiadomość. W budżetach innych ministrów ujęto też środki w wysokości ponad 3 mld zł. Dodatkowo jeszcze przewidziane są obligacje Skarbu Państwa na kwotę 3 mld zł.
Zaplanowane zatem w ustawie budżetowej środki w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego są znacząco wyższe niż w latach poprzednich.
Jeśli chodzi o wydatki w obszarze kultury, a myślę, że też jest to bardzo istotny obszar, szczególnie w roku, w którym świętowaliśmy 100-lecie odzyskania niepodległości i mówiliśmy często o kulturze jako filarze niepodległości, to środki na przyszły rok są przewidziane w kwocie bez mała 4 mld zł, a z rezerwami celowymi przekraczają 4 mld zł i są w porównaniu z rokiem 2018 wyższe o kwotę 517 mln zł. Dodatkowo środki na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego są planowane w budżetach wojewodów w kwocie 122 mln zł. Są też przewidziane dwie rezerwy celowe: środki na wspieranie produkcji audiowizualnej w kwocie 105 mln zł i na inne zadania w obszarze kultury - ponad 200 mln zł.
Działania prowadzone przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przewidują systematyczny wzrost wydatków na kulturę. Te wydatki przekroczyły już 1,1% budżetu państwa. To jest, myślę, informacja godna podkreślenia. W ostatnich 2 latach nastąpił wzrost nakładów na kulturę o ponad 20%. Oznacza to chociażby lepsze dofinansowanie szkolnictwa artystycznego, a także więcej pieniędzy na kulturę i ochronę polskiego dziedzictwa. Dzięki temu zwiększa się dostęp przeciętnego obywatela do dóbr kultury.
Główne wydatki planowane są w dziale: Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego w kwocie ponad 2 mld zł, w tym na dotacje dla muzeów - ponad 700 mln, jest to wzrost aż o 18,5%, dla centrów kultury i sztuki - 220 mln zł, dla teatrów - ponad 200 mln zł, też bardzo znaczący wzrost, o ponad 8%, dla archiwów - blisko 200 mln zł, wzrost o ponad 11%, na ochronę zabytków i opiekę nad zabytkami - 115 mln zł, dla filharmonii, orkiestr, chórów i kapel - ponad 83 mln zł.
Ministerstwo rozbudowuje sieć muzeów, która pokryje białe plamy na muzealnej mapie Polski. Rozpoczęta została, jak państwo wiecie, budowa siedziby Muzeum Historii Polski. W budżecie znajdą się środki na finansowanie Muzeum II Wojny Światowej. Przewidziane są środki na współprowadzenie 11 nowych instytucji muzealnych i 12 nowych instytucji kultury. Zaczyna funkcjonować Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków. Przewidywana wielkość tego funduszu - 20 mln zł. Programy ministra kultury i dziedzictwa narodowego finansowane będą z Funduszu Promocji Kultury. Utworzono osiem nowych programów ministra, które, jak wiemy, śledzimy to, dają dodatkowe możliwości pozyskiwania środków przez instytucje kultury oraz, co jest bardzo ważne, organizacje pozarządowe.
Są przewidziane środki na bardzo ważny projekt termomodernizacji szkół artystycznych. W sumie w latach 2017-2021 zmodernizowanych zostanie aż 187 budynków należących do 139 publicznych placówek szkolnictwa artystycznego, tj. szkół muzycznych, szkół plastycznych, szkół baletowych, burs na terenie całego kraju, głównie w małych i średnich miejscowościach; łączna wartość programu to ponad 500 mln zł.
W ramach wydatków na kulturę w 2019 r. realizowane będą programy wieloletnie: ,,Niepodległa˝ - z kwotą blisko 50 mln zł, ˝Narodowy program rozwoju czytelnictwa˝ - z kwotą 57 mln zł, budowa Muzeum Historii Polski w Warszawie - 218 mln zł, budowa kompleksu Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku - 48 mln zł. Finansowane będą nowe konkursy muzyczne i festiwale. Jak widać, ten obszar jest rzeczywiście mocno obecny w budżecie i dowartościowuje wszystkie bardzo istotne działania.
Trzeci, trochę odmienny od omówionych obszar, a mianowicie obszar gospodarki. W budżecie w dziale 20: Gospodarka realizowane są zamierzenia nadzorowane głównie przez ministra przedsiębiorczości i technologii oraz jednostki nadzorowane i podległe, takie jak: Główny Urząd Miar, Polska Agencja Rozwoju Przemysłu, Polskie Centrum Akredytacji, Urząd Dozoru Technicznego, Urząd Patentowy i Urząd Zamówień Publicznych.
Zaplanowane i odzwierciedlone w budżecie cele są spójne z priorytetami określonymi w ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝ i stanowią kontynuację i rozwój obranego w ostatnich latach kierunku zmian gospodarczych. Wśród działań przewidziane jest tworzenie lepszych warunków dla zwiększenia innowacyjności przemysłu poprzez realizację takich projektów, jak Platforma Przemysłu Przyszłości, dzisiaj nad tym procedowaliśmy, o koszcie funkcjonowania 11 mln zł, programów służących ochronie własności intelektualnej wynalazców, a także takich programów jak ,,Polityka nowej szansy˝, ,,Szkoła dla innowatora˝. Ponadto planuje się działania na rzecz strategii produktywności, wdrażania transformacji gospodarki w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym, wspieranie rozwoju polskich podmiotów sektora kosmicznego. W ostatnich dniach było parę takich bardzo pozytywnych dla Polski informacji, że nasi naukowcy, nasi przedsiębiorcy są coraz mocniejsi w tym sektorze. Na Krajowy Program Kosmiczny przewidziana jest kwota 20 mln zł. Przewidziane jest wsparcie działań na rzecz umiędzynarodowienia polskiej gospodarki w ramach projektu ,,Moda na eksport˝ związanego z działaniami promocyjnymi, tj. kwota 9,4 mln zł. Kolejne działania to kształtowanie lepszych warunków dla wzrostu efektywności inwestycji, w tym wspieranie inwestycji prywatnych, szczególnie nowych. Na ten cel w budżecie jest przeznaczona kwota 10 mln zł. Realizacja znowelizowanego ˝Programu wspierania inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki polskiej˝ to kwota 174,5 mln zł.
Kolejny cel to wzrost wydajności i konkurencyjności gospodarki. Na ten cel jest przewidziana bardzo znacząca kwota 684,5 mln zł. Ponadto są kolejne przedsięwzięcia związane z emisją, a raczej eliminacją skutków emisji szkodliwych substancji do atmosfery.
Jak widzimy, w tym telegraficznym skrócie, jest to rzeczywiście program dający kolejne impulsy dla polskiej gospodarki i zapewniający dobre funkcjonowanie instytucji działających na rzecz polskiej gospodarki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia