8. kadencja, 74. posiedzenie, 3. dzień (14-12-2018)
29. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2019 (druki nr 2864 i 3021).
Poseł Maria Zuba:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Drodzy Rodacy! Jedna z posłanek próbowała państwu wytłumaczyć, co to jest dzień wolności podatkowej. Nie wiem, na jakim uniwersytecie tę definicję poznała, ale jest ona zupełnie odlotowa w stosunku do tej, która obowiązuje. Chcę państwu powiedzieć, że dzień, w którym łączny dochód od początku roku zrównuje się z zobowiązaniami podatkowymi na ten rok, a więc dzień, w którym symbolicznie obywatele przestają płacić państwu, a zaczynają zarabiać na siebie, jest właśnie dniem wolności podatkowej. Dla informacji pragnę podać, że w roku 2018 ten dzień wolności podatkowej to 6 czerwca, a w 2013 r. był to 22 czerwca. W związku z tym, że podatki, obciążenia podatkowe są mniejsze, my jako podatnicy szybciej przestajemy płacić zobowiązania wobec państwa. I to jest, szanowni państwo, miarą tego, czy PiS podnosi podatki czy nie.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Środki finansowe przeznaczone na ochronę zdrowia z roku na rok rosną. Chciałoby się, żeby one rosły w sposób znaczny. Niestety w latach rządów PO i PSL wzrosty były minimalne. Taka polityka utrzymywana była w związku w z tym, że niektórym zależało, aby jak najszybciej prywatyzować ochronę zdrowia, aby ten sektor stał się wreszcie zarządzany prywatnie, był w rękach prywatnych.
Tymczasem niestety oczekiwania społeczne w tym zakresie nie maleją, dlatego też w roku 2019 rząd premiera Mateusza Morawieckiego na ochronę zdrowia proponuje zabezpieczyć środki finansowe na poziomie 4,9% produktu krajowego brutto. Jest to poziom wyższy o 0,06% produktu krajowego brutto od wskaźnika przyjętego w harmonogramie dojścia do 6-procentowego poziomu wydatków. Według przyjętego harmonogramu wzrostu wydatków w roku 2019 wskaźnik ten miał wynosić 4,84% produktu krajowego brutto. Stąd nasuwa się wniosek, że rząd założył przyspieszenie tempa dojścia do 6% produktu krajowego brutto - wskaźnika zapowiadanego w programie Prawa i Sprawiedliwości poziomu wydatków na zdrowie.
W budżecie państwa na rok 2019 nakłady na ochronę zdrowia zaplanowane zostały w łącznej kwocie 97,6 mld zł, a więc o ponad 7,6 mld więcej niż w roku 2018 i o ponad 800 mln więcej niż wynosi przyjęta wartość referencyjna określona w ustawie.
Ogółem wydatki w dziale ochrony zdrowia zaplanowane zostały bez rezerw celowych na poziomie blisko 7950 mln zł, a z rezerwami celowymi będzie to kwota prawie 8440 mln zł. Po uwzględnieniu wydatków na staże i specjalizacje medyczne ujęte w planie Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz wydatków na ochronę zdrowia zaplanowanych w Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych wydatki zabezpieczone przez rząd uzyskują poziom 10 683 mln zł. Z wydatkami zaplanowanymi w budżecie środków europejskich będzie to kwota 11 566 mln zł, a po uwzględnieniu środków ujętych w Narodowym Funduszu Zdrowia uzyskujemy pełną kwotę, jaka będzie wydatkowana na ochronę zdrowia w przyszłym roku, która wyniesie 97 600 mln zł.
Minister zdrowia będzie miał do dyspozycji kwotę o 300 mln wyższą niż w roku bieżącym. Wynosić ona będzie 5400 mln zł. Z tych środków najwięcej rząd proponuje przeznaczyć na realizację 17 programów zdrowotnych, w tym dwóch programów wieloletnich w obszarze chorób nowotworowych i transplantacji. Na ten cel zabezpiecza kwotę 1460 mln zł, tj. o 61 mln zł więcej niż w roku bieżącym. Rząd planuje zwiększyć wydatki na leki dla osób powyżej 75. roku życia o 90 mln i proponuje przeznaczyć na ten cel kwotę 733 mln zł. Nasi poprzednicy seniorom mieli do zaproponowania aferę lekową i karuzelę handlu lekami. Pamiętamy, kto mówił: wywóz leków z Polski to lepszy biznes niż handel narkotykami.
Rząd zabezpieczył również o 94 mln zł wyższą kwotę na świadczenia wysokospecjalistyczne i przeznacza na ten cel kwotę 544 mln zł, która w 100% pokryje zapotrzebowanie na ten rodzaj usług medycznych. Jest szansa, że w roku 2019 zostanie osiągnięty stan od lat pożądany przez chorych oczekujących na wysokospecjalistyczne świadczenia medyczne. Rząd Prawa i Sprawiedliwości proponuje znaczący, bo aż o 51% w stosunku do roku 2018, wzrost środków na finansowanie i współfinansowanie projektów realizowanych z udziałem środków Unii Europejskiej, przy czym w tym obszarze wzrost środków europejskich będzie wynosił 62,4%. Łącznie na ten cel rząd zabezpieczył prawie 950 mln zł.
W budżecie ministra zdrowia na realizację inwestycji w szpitalach klinicznych zaplanowane zostały środki w kwocie 551 mln zł. Prawie 85% tych środków rząd proponuje skierować na realizację siedmiu wieloletnich programów inwestycyjnych, w tym na od lat realizowane zadanie pn. ˝Nowa siedziba Szpitala Uniwersyteckiego Kraków-Prokocim˝. Zabezpieczone środki w opinii władz uczelni gwarantują zakończenie inwestycji w przyszłym roku.
W wyniku zmian przepisów w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w budżecie ministra zdrowia nastąpiło przesunięcie kompetencji. W gestii ministra zdrowia zostało finansowanie uczelni medycznych, natomiast collegia medica, części dużych uniwersytetów, są finansowane przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego. To tłumaczy spadek wydatków planowanych na rok 2019 w części 46: Zdrowie w stosunku do planu po zmianach na rok 2018. Faktycznie w tym zakresie następuje wzrost nakładów na naukę planowany o 0,7%. Ponadto w rezerwach celowych są zabezpieczone środki, ponad 900 mln zł, na finansowanie podwyżek dla kadr uczelnianych. W tej kwocie mieszczą się również środki na podwyżki w uczelniach medycznych.
Ponadto rząd proponuje zabezpieczenie w planie finansowanym Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych kwoty 2200 mln zł, tj. o 90% więcej niż było zaplanowane na rok 2018. Z tych środków zostanie sfinansowany obowiązkowy staż podyplomowy dla ponad 4500 lekarzy i lekarzy dentystów, którzy podjęli staże w roku 2018 i w latach poprzednich, oraz dla ponad 4600 przyszłorocznych absolwentów wydziałów lekarskich i lekarsko-dentystycznych. W tej kwocie zagwarantowane są również środki na podwyższenie wynagrodzeń zasadniczych stażystów. Ponadto kwota ta gwarantuje dofinansowanie dla ok. 22 tys. rezydentów i zabezpiecza dla nich środki na podwyżki wynagrodzenia zasadniczego. W przyszłym roku uruchomionych zostanie 4200 rezydentur - 600 w wiosennym postępowaniu kwalifikacyjnym i 3600 w jesiennym. W budżecie rząd zabezpieczył również środki na dofinansowanie minimum 8495 miejsc szkoleniowych na specjalizacjach dla pielęgniarek i położnych.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przygotowany przez rząd Prawa i Sprawiedliwości budżet na ochronę zdrowia w 2019 r. jest dobrym budżetem. Gwarantuje on poprawę opieki medycznej dla chorych oraz poprawę warunków pracy i rozwoju personelu medycznego. Zabezpiecza środki finansowe na wyższym poziomie niż w roku 2018. Ale tylko poprzez racjonalne i rzetelne ich wydatkowanie społeczeństwo będzie mogło odczuć, że sytuacja w ochronie zdrowia ulega poprawie.
W przyszłym roku rząd Prawa i Sprawiedliwości zamierza wprowadzić nowe mechanizmy w systemie waloryzacji rent i emerytur. Mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa finansowego seniorom, a w szczególności najuboższym świadczeniobiorcom, proponuje modyfikację obecnie obowiązujących zasad waloryzacji. Nowe zasady, dziś omawiane w Sejmie, gwarantują szybszy wzrost najniższych emerytur. W efekcie tych zmian w roku 2019 roczna waloryzacja świadczeń emerytalnych i rentowych będzie wyjątkowo wysoka. Tak wysokiej waloryzacji nigdy dotychczas nie było. Emeryci wciąż są grupą zagrożoną ubóstwem. Zaproponowane przez rząd premiera Mateusza Morawieckiego zmiany w systemie waloryzacji emerytur i rent będą po raz pierwszy obejmowały waloryzację kwotowo-procentową. Wszystkie emerytury i renty zostaną podwyższone o wskaźnik 3,26%. Nikt nie dostanie waloryzacji niższej niż 70 zł. Najniższe świadczenie emerytalne zostanie podwyższone do kwoty 1100 zł, natomiast najniższe renty zostaną zwiększone do kwoty 825 zł. Minimalna podwyżka z tytułu waloryzacji w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i renty inwalidzkiej III grupy wyniesie 75% gwarantowanej minimalnej kwoty, tj. 52,50 zł. Proponowana modyfikacja zasad waloryzacji będzie zastosowana również do emerytur i rent rolników indywidualnych, służb mundurowych oraz emerytur pomostowych i nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych.
Zaproponowane przez rząd Prawa i Sprawiedliwości zmiany w systemie zapewnią ochronę realnej wartości wszystkich wypłacanych świadczeń emerytalno-rentowych oraz uzyskanie przez większość emerytów i rencistów, zgodnie ze społecznym oczekiwaniem, wyższych podwyżek.
Nowe przepisy o waloryzacji emerytur i rent obejmą 4,7 mln emerytów i rencistów, 105 tys. osób będących na świadczeniach przedemerytalnych, 281 tys. osób pobierających renty socjalne oraz 1,14 mln osób będących na rentach i emeryturach z KRUS. Na zmianach najwięcej skorzystają te osoby, które otrzymują najniższe świadczenia, czyli te, które otrzymują poniżej 2147,30 zł. Rząd szacuje, że koszt całej operacji waloryzacji emerytur w 2019 r. będzie zdecydowanie wyższy niż w 2018 r. i wyniesie 8381 mln zł. Wprowadzenie zmian kwotowych skutkować będzie potrzebą wprowadzenia do systemu dodatkowo 1495 mln zł.
Na zakończenie chciałabym podkreślić, bo często nam się powtarza, że mamy szczęście - każdy jest kowalem własnego szczęścia. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia