8. kadencja, 76. posiedzenie, 1. dzień (16-01-2019)

Oświadczenia.

Poseł Piotr Pyzik (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie w sprawie potrzeby zmiany priorytetów finansowania badań naukowych w zakresie historii

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W jednej tylko instytucji, jaką jest Biblioteka Narodowa, spoczywają nie mniej niż 32 792 woluminy rękopiśmienne. W innych zbiorach, takich jak Biblioteka Jagiellońska i inne liczne biblioteki uniwersyteckie, znajduje się dalsza, ogromna ilość literackiej spuścizny naszego narodu. Zbiór samych listów rękopiśmiennych spoczywających w Bibliotece Narodowej liczy ponad 25 tys. pozycji. Do wspomnianych instytucji wciąż napływają kolejne zbiory pochodzące z rodzinnych kolekcji i archiwów, a także z zagranicy. Niestety większość z tych zbiorów nie tylko nie została zdigitalizowana, ale także przede wszystkim nie doczekała się żadnego krytycznego opracowania, które uczyniłoby z nich pełnoprawne źródło badań historycznych. W dalszej kolejności pozostają liczne zbiory spoczywające w różnych archiwach, które także w większości stanowią wyłącznie zasób archiwalny, nigdzie nieopracowany i niewłączony do szerokiego i powszechnie dostępnego zasobu źródeł historycznych.

    Nasze położenie geopolityczne sprawia, że choć dziś koniunktura międzynarodowa wciąż jest dla nas zdecydowanie bardziej sprzyjająca niż stanowiąca zagrożenie, nie powinniśmy zapominać o naszej tragicznej historii, której jednym z tragicznych wymiarów była utrata w wyniku wojny zbiorów dokumentów, w tym bezcennych zabytków rękopiśmiennych. Nasza wiedza o własnej historii utraciła bezpowrotnie ogromny zasób, z którego w większości nie zdążyliśmy skorzystać w stopniu wystarczającym, by te zasoby stały się nieśmiertelną częścią nauki.

    W związku z tym pragnę zaapelować o zmianę priorytetów finansowania badań historycznych ze środków publicznych i skupienie jak największego wysiłku przede wszystkim na badaniu, opracowywaniu i wydawaniu nigdy wcześniej nieopracowanych i niewydanych źródeł. Sądzę, że takie spożytkowanie środków pochodzących z podatków przyczyni się najlepiej do stworzenia bogatego, a nade wszystko odpornego na wszelkie dziejowe zawirowania fundamentu polskiej historii jako dyscypliny naukowej. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia