8. kadencja, 79. posiedzenie, 1. dzień (03-04-2019)
9. punkt porządku dziennego:
Przedstawiony przez prezesa Rady Ministrów dokument: ˝Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2017 r.˝ (druk nr 2595) wraz ze stanowiskiem Komisji Infrastruktury (druk nr 2721).
Minister Infrastruktury Andrzej Adamczyk:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Bardzo dziękuję za tę merytoryczną dyskusję. Bardzo dziękuję za pytania, ale i za propozycje, które tutaj padały, i za przemyślenia. Tak sobie wyobrażałem i tak sobie wyobrażam debatę najważniejszą, debatę o życiu i bezpieczeństwie Polaków, a dzisiaj taką właśnie toczymy. I cieszę się, że ona jest wolna od politycznych wycieczek.
Pozwolę sobie odnieść się do krytycznych uwag dotyczących raportu. Pan poseł przewodniczący Stanisław Żmijan mówił o pewnym trendzie, który się ustalił, a w 2016 r. się załamał. Panie pośle, wykresy nie kłamią. W 2011 r. został przyjęty zbyt, okazało się, ambitny i nieprzystający do życia plan na kolejne lata. To jest ta linia. Natomiast ta pogrubiona linia to jest życie, to jest to, co przyniosły kolejne lata. Już w 2013 r. życie bardzo mocno odchyliło tę krzywą od założeń. Tak że nie w 2016 r., ale stało się to praktycznie od razu w następnym roku. I dlatego kiedy spojrzeć na 2016 r., to faktycznie krzywa z tego planu... Liczba tych wypadków powinna spadać, a ona daleko odbiegała od rzeczywistości, ale odbiegała w 2015 r., 2013 r. i rok wcześniej. Ja nie identyfikuję w obszarach władzy, żeby sprawa była jasna, bo przed chwilą wyraziłem zadowolenie, że nie przebarwiamy tego bieżącą ani historyczną polityką.
Raport nic nie mówi o kwestiach związanych ze zwierzętami, ze stanem technicznym pojazdów. Otóż statystyki policyjne, które również są dostępne, są pełne tych danych. Tam należy ich szukać i z tych danych ogólnie dostępnych w Internecie korzystamy.
Pan poseł przewodniczący Stanisław Żmijan mówił o samochodach ciężarowych, które uśpiły resort.
(Poseł Stanisław Żmijan: ...nie samochody, nie.)
W 2016 r. ogólna liczba wypadków z udziałem samochodów ciężarowych, to jest skrót myślowy, uśpiła resort.
(Poseł Stanisław Żmijan: Tak jest.)
Zapewniam pana przewodniczącego, że to jest mylna diagnoza, bo udział samochodów ciężarowych we wszystkich wypadkach z udziałem samochodów w 2016 r. stanowił 10% tych wszystkich zdarzeń. Liczby są następujące: 21 733 wypadki drogowe z udziałem samochodów osobowych i 962 wypadki z udziałem samochodów ciężarowych. Rok wcześniej uczestniczyło w wypadkach o 50 samochodów ciężarowych mniej. A więc nie jest to wielkość jakaś ogromna, wręcz niemierzalna, to jest zwiększenie, ale nie takie zwiększenie, które każe nam wszystkich alarmować. Oczywiście powinniśmy zważyć i sprawdzić, co jest tego powodem...
(Poseł Stanisław Żmijan: O, właśnie.)
...ale doskonale pan wie, bo pan właśnie o tym powiedział, że na polskich drogach pojawiło się o milion samochodów więcej. Gdyby wziąć pod uwagę statystyki, to jest to naturalny skutek tego, że zwiększyła się liczba pojazdów.
Panie przewodniczący, wymieniłem pana z nazwiska, a pan jest doświadczonym parlamentarzystą i z tego skorzysta, wejdzie pan na mównicę sejmową, zapewne poprosi pan panią marszałek o możliwość sprostowania.
(Poseł Stanisław Żmijan: Tak.)
Zanim pan to uczyni, bardzo wyraźnie chcę powtórzyć, że nie powiedziałem, iż jesteśmy niezadowoleni. Powiedziałem, że nie czujemy satysfakcji, bo nikt nie powinien czuć satysfakcji w związku z tym, co stało się w 2016 r., 2017 r., 2018 r., 2010 r. czy 2008 r. Jest różnica w tych pojęciach i my naprawdę nie czujemy satysfakcji. Mam nadzieję, że nikt nie ma satysfakcji, bo pełną satysfakcję - jeszcze raz powtórzę - będziemy mieli wówczas, kiedy wyzerują się konta, czyli konto wypadków drogowych, konto ofiar śmiertelnych wypadków, konto rannych będzie równe zeru. Wówczas będziemy mieli satysfakcję.
Jeżeli chodzi o wnioski - mówił o tym kolejny mówca - wnioski z tego raportu pojawiają się w ewaluacji programu, o którym mowa w tymże raporcie. Powiedzieliście tutaj państwo, że to był bardzo zły rok, że było gorzej, porównując rok do roku. Rok 2017 był najbezpieczniejszy od 28 lat. Oczywiście pamiętamy o ofiarach śmiertelnych, o rannych, o zdarzeniach, kolizjach, o nieszczęściach ludzkich, ale gdyby zestawiać i porównywać tylko liczby, to był on najbezpieczniejszy.
Jeśli chodzi o wskaźniki, to już odniosłem się do tego zarzutu.
Ministerstwo nie podjęło działań w związku z samochodami, których stan techniczny - nie użyto tutaj takiego sformułowania, ale tak to wybrzmiało - woła o pomstę do nieba. Szanowni państwo, przytoczę - i mam w pamięci -debatę, jaka toczyła się na posiedzeniu Sejmu, kiedy procedowaliśmy nad przepisami dotyczącymi badań technicznych pojazdów. W takiej sytuacji każdy z mówców niech pamięta to, co powiedział z mównicy sejmowej. W każdej sytuacji. Ja pamiętam, doskonale pamiętam, i bardzo proszę, panowie i panie posłowie...
(Poseł Mirosław Suchoń: Pana ministra, który o tym mówił, już nie ma.)
Panie pośle, bardzo proszę, aby z szacunkiem mówiono o panu ministrze Marku Chodkiewiczu, bo tylko stan zdrowia nie pozwolił mu dalej pracować - wielokrotnie już o tym mówiłem i mówię o tym z mównicy sejmowej - nie inne powody. Mam nadzieję, że pan minister Marek Chodkiewicz nadal będzie nas wpierał, mamy taką nadzieję, w obszarze bezpieczeństwa ruchu drogowego również.
Trzeba pamiętać, że tzw. cofanie liczników w samochodach, co uwiarygadnia ich dobry stan techniczny w oczach kupującego, w oczach klienta, staje się przestępstwem, i to dzięki inicjatywie rządu Prawa i Sprawiedliwości, przypomnę i na to zwrócę uwagę. Tak czy inaczej, cokolwiek by się działo, drugie życie VIN-u, panie pośle, przejdzie do historii, zrobimy to. Drugie życie VIN-u przejdzie do historii. Zrobimy to. (Oklaski)
(Poseł Mirosław Suchoń: Ciekawe.)
Jeżeli chodzi o kwestię wychowania, oświaty, to pragnę zwrócić uwagę, że w raporcie są zapisy, które mówią o podstawach programowych, które zostały wprowadzone, zostały zmodyfikowane, które uwzględniają wychowanie czy szkolenie w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, edukację w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. I tutaj osiągnięcia pani minister Zalewskiej - bardzo dziękuję z tego miejsca pani minister za możliwość współpracy w tym zakresie - są naprawdę niezmierzone w stosunku do tego, co nie stało się przez poprzednie lata.
Wypadki z udziałem dzikich zwierząt to problem, który w taki czy inny sposób należy niwelować. Myślę, że to, o czym mówił pan poseł, wilcze oczy, czyli coś, co jest instalowane na słupkach, to kolejna propozycja, która może przyczynić się do zmniejszenia liczby wypadków. Warto ten projekt, tę propozycję popierać.
(Poseł Stanisław Żmijan: To jest kwestia odpowiedzialności.)
Jeżeli mówimy o UTO, kiedy pada pytanie o te nowoczesne urządzenia i te technologie, o hulajnogi, to, szanowni państwo, nie skazujmy się kolejny raz na samobiczowanie, nie wypychajmy się na peryferie Europy i Unii Europejskiej. Tylko w dwóch państwach, w Danii i w Holandii, wprowadzono regulacje w tym zakresie. We wszystkich pozostałych państwach Unii Europejskiej przeprowadzane są analizy, jak ogarnąć, jeśli chodzi o otoczenie prawne, problem związany z tymi pojazdami miejskimi, pojazdami wykorzystywanymi w ruchu miejskim, takimi jak chociażby elektryczne hulajnogi.
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Tak. Dlatego też prowadzimy, Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego - a jest tutaj z nami sekretarz krajowej rady - prowadzi analizy i badania. Będziemy właśnie w czołówce Europy, już niebawem będziemy mieli wnioski z tych badań, z tych analiz pochodzące. Zadeklarowaliśmy, skierowaliśmy środki na te badania.
Pijani kierowcy. Przypomnę: zaostrzenie prawa, realizacja założeń, które do programu Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego zgłosiło Ministerstwo Sprawiedliwości. Ministerstwo Sprawiedliwości realizuje zadania, które przed sobą postawiło. Mówimy o zaostrzeniu kar za wsiadanie za kierownicę pod wpływem alkoholu, a tym bardziej za powodowanie wypadku pod wpływem alkoholu.
Budżet Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Panie przewodniczący, wykorzystujemy środki PO IiŚ-u. To kilkadziesiąt milionów złotych przeznaczonych na wszelkiego rodzaju akcje promocyjne i edukacyjne. Państwo pamiętacie, macie w pamięci spoty telewizyjne, które emitujemy, szczególnie w okresie natężenia liczby wypadków drogowych.
Obecnie przygotowujemy wytyczne w zakresie ruchu drogowego, które obejmą rowerzystów, bo chcemy zunifikować, podobnie jak zunifikowano przepisy dotyczące przejść dla pieszych, zrewidować i przeanalizować przepisy dotyczące rowerzystów, dotyczące przejazdów przez pasy dla pieszych etc. Będziemy mieli kompleksowe przepisy, które, myślę, wyregulują ten problem.
Co do odblasków to prawda, że pojawia się dużo tychże elementów, które nie spełniają wszystkich oczekiwań. Tylko pytanie, czy możemy zabronić takiej produkcji, czy możemy zabronić rozdawnictwa, czy możemy jakoś je zatamować. Gdyby spojrzeć w kontekście debaty, która przetoczyła się przez Wysoką Izbę przed kilku laty, jak pamiętam, kiedy wprowadzano przepisy zobowiązujące do używania elementów odblaskowych pieszych poruszających się po drogach publicznych poza obszarami zabudowanymi, to widać, że nie było żadnego obowiązku, nie było, przepraszam, mody na odblaski. Dzisiaj ona jest. (Dzwonek) Miejmy nadzieję, że poziom produkcji i technologie pozwolą zaopatrywać wszystkich pieszych w odblaski o dużej skuteczności.
Bardzo wszystkim państwu dziękuję za debatę, za dyskusję, za udział w tej części posiedzenia Sejmu. Zwracam się jeszcze raz z prośbą o przyjęcie sprawozdania Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego za 2017 r. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Poseł Stanisław Żmijan: Pani marszałek...)
Przebieg posiedzenia