8. kadencja, 8. posiedzenie, 1. dzień (13-01-2016)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 190. rocznicy urodzin Romualda Traugutta (druki nr 54 i 112).

Poseł Bogusław Sonik:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! ˝Wrogowie nasi usiłują zdusić krwią ruch, a tymczasem on trwa, nie został pokonany i nie będzie nim, dopóki w Polsce są Polacy, bo naród nasz woli raczej zagładę niż niewolę˝. Tak pisał Romuald Traugutt 25 grudnia 1863 r. w liście do narodu angielskiego.

    Niebawem będziemy obchodzić 190. rocznicę urodzin Romualda Traugutta, ostatniego i najwybitniejszego przywódcy, dyktatora powstania styczniowego, które wybuchło 22 stycznia 1863 r. pod hasłem zjednoczenia się wszystkich klas w celu wyzwolenia narodu polskiego spod panowania caratu. Bezpośrednim impulsem do jego wybuchu było wprowadzenie stanu wojennego na terenie Królestwa Polskiego i ogłoszenie branki. Walki partyzanckie trwały do jesieni 1864 r.

    Romuald Traugutt był właścicielem niewielkiego majątku na Polesiu. Był też doświadczonym żołnierzem, brał udział w wojnie krymskiej. W okresie, kiedy Traugutt stanął na czele powstania, ono już dogasało. Stając się dyktatorem, miał świadomość znikomych szans na sukces, jednak postanowił podjąć wysiłek w celu przedłużenia walk. Powstańcy szukali pomocy w tym czasie również wśród mocarstw zachodnich. Z zachowanej korespondencji dowiadujemy się o staraniach podejmowanych we Francji czy w Stolicy Apostolskiej u Piusa IX. Traugutt zdawał sobie jednak sprawę z iluzoryczności tych starań. Dążył także do pozyskania chłopów jako jednej z sił powstańczych.

    Podczas aresztowania i więzienia Traugutt wykazał się męstwem i spokojem. Kiedy policja carska weszła do jego mieszkania, powiedział tylko: ˝to już˝. Po czteromiesięcznych przesłuchaniach w sierpniu 1864 r. został stracony na stokach cytadeli razem z czterema innymi powstańcami.

    Jednak pamięć o bohaterach narodowych, także o Traugucie, nie powinna ograniczać się jedynie do obchodzenia rocznic. Czcić ich powinniśmy, przede wszystkim nosząc w naszej pamięci wzorce, sposób postępowania oraz ideały, które głosili. Traugutt oprócz głębokiej wiary pozostawił po sobie także ideę jedności i równości wszystkich ludzi bez względu na ich pochodzenie. Jego życiowym drogowskazem było umiłowanie wolności oraz walka o niepodległość. Wykazywał postawę bezgranicznego poczucia obowiązku patriotycznego.

    Wybitny historyk prof. Stefan Kieniewicz, oceniając wydarzenia lat 1863-1864, napisał: ˝Załamał się system trzymania Polski w niewoli rękoma Polaków˝. Romuald Traugutt wniósł w to ogromny wkład.

    Klub Platformy Obywatelskiej będzie oczywiście głosował za przyjęciem rocznicowej deklaracji.

Przebieg posiedzenia