8. kadencja, 8. posiedzenie, 1. dzień (13-01-2016)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W czerwcu 2015 r. tracąca w bardzo szybkim tempie poparcie Platforma Obywatelska postanowiła przeprowadzić zamach na Trybunał Konstytucyjny. Poprzez, jak się później okazało, nie w pełni zgodną z konstytucją ustawę chciano doprowadzić do wyboru nie trzech, zgodnie z kalendarium, a pięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Po wygraniu wyborów przez Prawo i Sprawiedliwość nowa większość parlamentarna postanowiła naprawić błąd poprzedników poprzez uchylenie wadliwych uchwał i powołanie pięciu nowych członków trybunału. Niemogąca się pogodzić z porażką Platforma Obywatelska oraz jej córka Nowoczesna postanowiły poprzez manipulację opinią społeczną z wykorzystaniem przychylnych sobie mediów wmówić Polakom, a co gorsza, również opinii międzynarodowej, iż poprzez działania Prawa i Sprawiedliwości w Polsce zagrożona jest demokracja. Warto więc przyjrzeć się temu, jak do tej pory funkcjonował Trybunał Konstytucyjny i co zmieniło się poprzez wprowadzoną przez nowy rząd nowelizację ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

    Trybunał Konstytucyjny został powołany w okresie PRL-u, w 1986 r. Wedle obowiązującej do grudnia 2015 r. ustawy trybunał składający się z 15 sędziów obradował w składzie 9-, 5- bądź 3-osobowym. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są niepodważalne i zapadają większością głosów składu orzekającego. Wynika z tego, że o zgodności bądź niezgodności danej ustawy z konstytucją mogło decydować jedynie dwóch sędziów (przy 3-osobowym składzie). Prowadziło to do sytuacji, w której np. projekty ustaw wnoszone przez grupę ponad 100 tys. obywateli, przegłosowywane później przez 460 posłów i 100 senatorów wybieranych w wyborach powszechnych i podpisywane przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej reprezentującego cały naród, mogły być obalane przez jedynie dwóch sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowym bulwersującym faktem było to, że o kolejności rozpatrywania spraw oraz o składzie orzekającym decydował wedle uznania prezes trybunału, co doprowadziło do kompletnego paraliżu procesu orzekania - ok. 200 nierozpatrzonych spraw.

    W związku z tym w celu uregulowania ww. patologii w działaniu Trybunału Konstytucyjnego Prawo i Sprawiedliwość uchwaliło nowelizację ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Stanowi ona m.in., że trybunał co do zasady ma orzekać w pełnym składzie liczącym co najmniej 13 na 15 sędziów. W składzie siedmiu sędziów będą zaś badane m.in. skargi konstytucyjne i pytania prawne sądów. Orzeczenia pełnego składu będą zapadać większością 2/3 głosów, a nie, jak poprzednio, zwykłą. Ponadto terminy rozpatrywania wniosków wyznaczane będą w Trybunale Konstytucyjnym według kolejności wpływu, a nie wedle uznania prezesa. Wprowadzone zmiany powodują, iż działanie polskiego trybunału będzie zbliżone do sposobu funkcjonowania trybunałów konstytucyjnych w większości państw Unii Europejskiej. Nie ma więc obaw o zagrożenie dla demokracji, Polacy mogą spać spokojnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia