8. kadencja, 8. posiedzenie, 1. dzień (13-01-2016)
2. i 3. punkt porządku dziennego:
2. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy Prawo o prokuraturze (druki nr 162 i 162-A).
3. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o prokuraturze (druk nr 163).Poseł Michał Wójcik:
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Pan minister Zbigniew Ziobro i pan wiceminister Bogdan Święczkowski wyręczyli mnie, ponieważ na wiele pytań już odpowiedzieli.
Jako przedstawiciel wnioskodawców pozwolę sobie skoncentrować się na kilku rzeczach, ale na początku chciałbym zaapelować do opozycji, podziękować państwu bardzo serdecznie za wszystkie uwagi, poza oczywiście tymi uwagami, w których był taki wątek czysto personalny. Dobrze, że dyskutujemy w taki sposób na temat tej ustawy. Ona jest fundamentalna, ustrojowa, z obszaru prawa państwowego, niezwykle istotna. Oczywiście, że... Zadziwia mnie tylko to, że politycy tak straszliwie walczą przeciwko tej ustawie, a prokuratorzy, ludzie, którzy są związani z tym środowiskiem, jakoś raczej, poza może panem prokuratorem Seremetem, który też bardzo powściągliwie, mimo wszystko, odniósł się do tych dwóch projektów, to środowisko reaguje niezwykle spokojnie, bo wiedzą, co się tak naprawdę w samym środowisku dzieje, i to od wielu lat, że to środowisko tak naprawdę stacza się na dno. Przepraszam za to mocne zdanie, ale to, co powiedział pan wiceminister Święczkowski na temat budżetu prokuratury, jest niezwykle istotne. W ciągu ostatniej dekady ten budżet wzrósł dwukrotnie, ale to jest tylko niecałe 2 mld zł rocznie. Sądownictwo trzy razy więcej, bezpieczeństwo 10 razy więcej. To też pokazuje, w jakim miejscu jest polska prokuratura.
Oczywiście nie odnoszę się do takich wątków typu podtapianie czy wątków z poezji. Dzisiaj wiele było tutaj pytań dotyczących filmów, zwłaszcza z Dalekiego Wschodu, nie wiem dlaczego. Ale chcę się odnieść do kwestii merytorycznej - projekt poselski. Gdyby było tak, że byłby to projekt rządowy i byłyby międzyresortowe konsultacje, o czym państwo doskonale wiecie, a pytali o to również ludzie, którzy byli ministrami w przeszłości, to nie trwałoby to 2, 3 tygodnie czy 4 tygodnie. Doskonale państwo sobie zdajecie sprawę, że to jest proces długotrwały. Jesteśmy w 8. tygodniu od momentu przejęcia władzy. Mamy nadzwyczaj interesującą sytuację, w której pan prokurator generalny kończy praktycznie funkcjonowanie na stanowisku prokuratora generalnego, i to już niebawem. Gdybyśmy ten projekt procedowali za 6 miesięcy, to wtedy państwa pierwszym zarzutem, który kierowalibyście do nas, by było to, czy to jest uczciwe, że jest nowy prokurator generalny, a my zmieniamy całą ustawę, dajemy projekt ustrojowej ustawy, czy to jest uczciwe. Nie, to nie byłoby uczciwe.
Daliśmy, tak sądzę, bardzo, wydaje mi się, satysfakcjonujący czas dla opozycji, żeby pochylić się nad projektem. Dzisiaj państwa zapraszamy do komisji. Przecież nikt z nas nie mówi, że to, co państwo proponujecie... Patrzę przede wszystkim na panią wicemarszałek, która dzisiaj z rękawa sypała wieloma przepisami z różnych ustaw, aż nie byłem w stanie nawet zanotować tego, przyznam szczerze. Ja panią bardzo szanuję, ale powiem szczerze, że pochylę się dopiero nad tym w kwestii dotyczącej przede wszystkim...
(Poseł Barbara Dolniak: Bo ja się przygotowałam.)
Bardzo się cieszę, tylko tak szybko pani to powiedziała, że ja nawet nie zdążyłem zanotować.
(Poseł Barbara Dolniak: 5 minut.)
Natomiast odniesiemy się do tego. Właśnie po to jest ten proces legislacyjny, żeby bez emocji odnieść się do tego, co państwo również proponujecie. Ja powiedziałem bardzo wyraźnie w swoim wystąpieniu: ani o krok się nie cofniemy, jeżeli chodzi o fundamentalne zmiany, ani o krok. Ale to nie znaczy, że nie mamy się pochylić nad dobrymi propozycjami dotyczącymi tego, o czym m.in. pani mówiła, bo to jest rzeczywiście pytanie w kwestii przesyłania drogą elektroniczną chociażby aktów oskarżenia, czy rzeczywiście jest dobre umocowanie w dzisiejszych przepisach, czy nie, czy coś powinniśmy zmienić. Nie mówię, że ma pani poseł rację, chociaż zawsze będzie dla mnie pani sędzią, przepraszam, czy nie, natomiast pochylimy się nad tą sprawą.
Kwestia dotycząca prawa europejskiego i w ogóle raportów, zaleceń, które wynikają chociażby z komisji weneckiej, z Rady Europy czy z Komisji Europejskiej. Przecież wszystkie raporty i zalecenia właściwie odnoszą się także do tego czasu, do roku 2010, kiedy były połączone te funkcje. Właściwie nigdzie nie zaatakowano Polski za to, jaki jest model funkcjonujący w Polsce, jaki był do roku 2010. I chcę powiedzieć, wracając jeszcze raz do tego, co sygnalizowałem, o artykule pani Hanny Suchockiej, byłej premier, znakomitym, ˝Ruch ekonomiczny, prawniczy i socjologiczny˝. Proponuję pochylić się nad tym, co pani premier tam napisała, bo właśnie odnosiła się do tego, czego m.in. Rada Europy oczekuje w momencie, kiedy jest połączenie funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości. I paradoksalnie państwo znajdziecie tam bardzo wiele odpowiedzi na wasze dzisiejsze pytania. Ten model, który proponujemy, nie jest złym modelem, jest modelem akceptowalnym. I powiem więcej: w tych ugruntowanych demokracjach to jest model, który jest stosowany od lat. W Polsce też był stosowany w okresie międzywojennym, o czym mówiłem.
Jeżeli chodzi o kwestie Krajowej Rady Prokuratury, ja czytając np. zapisy dotyczące uprawnień Krajowej Rady Prokuratury, już się pogubiłem, powiem szczerze, nie wiem jak pani poseł, państwo. 23 punkty, a to nie są taksatywnie wymienione uprawnienia, tylko przykładowe. To ja się zastanawiam, kto rządzi polską prokuraturą w końcu. Czy rządzi prokurator generalny, czy Krajowa Rada Prokuratury? Czy są dwa ośrodki, czy nikt nie rządzi?
Sprawa kolejna to jest sprawa dotycząca niezależności prokuratorów i odnoszenie ich do trójpodziału władzy. Cały czas podkreślałem, że niezależność prokuratury czy prokuratorów to nie jest niezawisłość sędziowska czy niezależność sądów. I mówię tutaj, ponieważ przynajmniej dwie osoby odnosiły to do trójpodziału władzy, inny korzeń jest zupełnie. Kwestia dotycząca tego, co było dekadę temu. Otóż, szanowni państwo, pan minister Cezary Grabarczyk mówił, że dzisiaj są sukcesy w przestępczości, w walce z przestępczością, nie przestępczości. Zwłaszcza ostatnio, można powiedzieć, w momencie kiedy jest proces kontradyktoryjny, widać najlepiej, jak się ma sprawa wnoszenia aktów oskarżenia, jak wygląda sprawa dotycząca uchybień różnego rodzaju i dlaczego trzeba zmieniać procedurę karną.
Wiele rzeczy, o które państwo pytacie... Aha, ale wracając... Dekadę temu, jeżeli państwo pochylicie się nad tym, jakie były sukcesy ministra sprawiedliwości - prokuratora generalnego w walce z przestępczością, zobaczycie państwo, jak gwałtownie zmniejszyła się liczba przestępstw. Proszę zapoznać się z danymi. O 11% mniejsza przestępczość, i to w bardzo krótkim czasie. Wzrost, i to bardzo gwałtowny wzrost zaufania do prokuratury. To są te 2 lata rządów Prawa i Sprawiedliwości, rządów pana ministra Zbigniewa Ziobry, więc nie można mówić, że dzisiaj są sukcesy, wtedy nie było. Co wy wtedy robiliście? Przecież są statystyki, można sobie bardzo dokładnie to przeczytać.
Kwestia dotycząca czystek w prokuraturze. Ja tylko powtórzę jednym zdaniem. Jak była likwidowana Prokuratura Krajowa, to nikt specjalnie się nie przejmował tym, o czym dzisiaj państwo, niektórzy z państwa mówili, tym, co będzie z tymi prokuratorami. Po prostu musieli wybierać. A dzisiaj państwo mówicie, że to jest straszne, że likwidujemy Prokuraturę Generalną i prokuratury apelacyjne, i co to się tak naprawdę będzie działo, co ci prokuratorzy mają zrobić.
Kwestia szczegółów, bardzo różnych szczegółów, które państwo poruszaliście tutaj. Przecież ustawa to jest jeden z elementów, ale jeszcze w drodze rozporządzenia pojawi się regulamin, gdzie bardzo wiele odpowiedzi na państwa pytania się znajdzie. I też trzeba o tym pamiętać.
Ostatnia kwestia to jest współpraca z organami bezpieczeństwa. Mówił tutaj jeden z panów posłów na temat tego, dlaczego taki zapis znalazł się w tej treści. Otóż ja chcę powiedzieć, że taki przepis jest już w ustawie o CBA. Chodzi o zakaz współpracy z organami bezpieczeństwa. Dziś, kiedy będziemy decydować o tym, kto może być prokuratorem, rzeczywiście dołączyliśmy jeden z warunków, jeden z wymogów, ale oczywiście tylko odnoszący się do pewnej kategorii osób, jeżeli chodzi o wiek, do tych, którzy dziś aplikują o to, żeby być w prokuraturze. Natomiast ten przepis tak naprawdę jest przeniesiony z zupełnie innej ustawy.
Kończąc, chcę zaapelować jeszcze raz. Pracujmy razem przy tej ustawie. To nie jest ustawa na jedną kadencję, to jest ustawa, mam nadzieję, na wiele lat, ustawa ustrojowa, więc bardzo istotna. Dziękuję jeszcze raz za wszystkie propozycje, a w komisji bądź w podkomisji, bo to już jest decyzja pana przewodniczącego i komisji, sądzę, że będziemy dopracowywali wszystkie zapisy i weźmiemy pod uwagę także państwa argumenty. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia