8. kadencja, 8. posiedzenie, 2. dzień (14-01-2016)

14. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (druki nr 154 i 183).

Poseł Bartosz Józwiak:

    Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Mam przyjemność zaprezentować stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 w sprawie zmiany ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw.

    Wzmiankowany projekt docelowo zmienia zapisy kilkunastu ustaw dotyczących różnych służb. Konieczność jego uchwalenia, jak już było tu mówione, wynika z wymogów terminowych, jakie zostały postawione w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który blisko 1,5 roku temu w swoim orzeczeniu skrytykował cały pakiet zapisów obowiązującej dotychczas ustawy, wskazując na szereg niezgodności z konstytucją oraz uchybień skutkujących bądź to brakiem należytej ochrony naszych poufnych danych, bądź też możliwością nieuprawnionego, nadmiernego i niekontrolowanego należycie uzyskiwania tychże danych, także w tzw. celach operacyjnych, które to pozyskiwanie mogłoby prowadzić do nadużyć ze strony różnych służb.

    Proponowana w pierwszym czytaniu wersja nowelizacji była w istocie w dużej części powieleniem procedowanego wcześniej w Senacie poprzedniej kadencji projektu senatorów Platformy Obywatelskiej, który w opinii części polityków, prawników, organizacji branżowych, analityków i organizacji pozarządowych także nie wypełniał w zasadzie wymagań dyktowanych orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Tym samym niestety poprzez to powielenie części rozwiązań również oparte na nim aktualne rządowe przedłożenie budziło szereg wątpliwości w zakresie realizacji zaleceń konstytucyjności stanowionego prawa. Na wszystkie te uchybienia i niedociągnięcia wskazywaliśmy my oraz różni posłowie z tej trybuny już przy okazji prezentacji naszego klubu czy stanowisk innych klubów w pierwszym czytaniu tego projektu.

    Oprócz tego proponowany projekt wzbudzał szereg kontrowersji wśród organizacji, stowarzyszeń i instytucji zajmujących się prawami obywatelskimi, prawami konstytucyjnymi, ochroną danych osobowych itp. W wyniku tej krytyki strona rządowa zdecydowała się na istotne korekty po odbyciu konsultacji społecznych, które to korekty zbliżyły ten projekt do zasady wykonalności zaleceń w aspekcie jego konstytucyjności.

    W tym punkcie wymienić należy chociażby dookreślenie i doprecyzowanie niektórych pojęć, zobowiązanie komendanta głównego Policji do prowadzenia rejestru centralnego wniosków i zarządzeń dotyczących kontroli operacyjnej organów Policji, przymus niszczenia pozyskiwanych danych oraz - moim zdaniem najistotniejsze - wyraźne wskazanie, że w przypadku pozyskiwanych danych ich wykorzystanie nie może dotyczyć treści korespondencji. Na ile to jest możliwe do rozwiązania w wyniku danych internetowych, to tu są pewne wątpliwości i rzeczywiście można by się nad tym zastanawiać.

    Te zmiany, zawarte w pięciu pakietach zgłoszonych przez stronę rządową, a przyjęte na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, z jednej strony wskazały, że w pierwszej wersji projektu ustawy rzeczywiście mieliśmy do czynienia z szeregiem wadliwych zapisów, ewentualnie niedookreśleń, które mogły spowodować różnego rodzaju niepożądane konsekwencje, z drugiej zaś strony dzięki uwzględnieniu części zgłaszanych postulatów udało się wyeliminować niektóre z tych wad, kierując nowelizację w stronę realizacji zaleceń trybunału.

    Niestety tempo prac - wynikające też, trzeba sobie tutaj jasno powiedzieć, z bardzo istotnych zaniechań, jakie na tym polu miały miejsce jeszcze w poprzednim parlamencie - jak i odmienne stanowisko strony rządowej - to jest dość istotne - w kwestii większości poprawek bądź postulatów zgłaszanych na posiedzeniu podkomisji nie pozwoliły na pełną naprawę tej nowelizacji, tak aby w sposób bezdyskusyjny wyeliminować wskazane wcześniej uchybienia oraz luki, które mogą budzić wątpliwości co do ochrony i bezpieczeństwa naszych danych internetowych.

    Tu można wymienić różne rzeczy, część z nich była wspominana, ale chociażby utrzymanie fakultatywnego sposobu kontroli sądowej nad udostępnianiem tych danych w ramach kontroli następczej - sąd może, ale nie musi - niewyeliminowanie chociażby prokuratora z dostępu do danych, które mają być weryfikowane naszym zdaniem przez sąd w kwestii zasadności ich użycia w aspekcie procesowym. Nie udało się także jednoznacznie dookreślić tego poprawianego ciągle sformułowania ˝dane internetowe˝. Nie został zmniejszony i nadal pozostaje w swoim poszerzonym formacie katalog sytuacji, w których poszczególne służby mogą sięgnąć po dane telekomunikacyjne i internetowe. Nie zdecydowano się również na informowanie osób, wobec których prowadzono działania oparte na zbieraniu danych, już po zakończeniu tych działań operacyjnych i często wobec oczyszczenia ich z podejrzeń.

    W tej sytuacji mimo tego, iż uznajemy, że korekty wprowadzone przez rząd idą w dobrym kierunku, projekt finalny w takiej wersji, z jaką mamy do czynienia, choć w mniejszym stopniu, nadal budzi jednak pewne zastrzeżenia co do elementów, które mogą być wykorzystane w sposób, który będzie naruszał prywatność. W konsekwencji więc nie możemy go poprzeć w obecnej formie (Dzwonek), gdyż byłoby to niezgodne z naszą wizją równowagi pomiędzy bezpieczeństwem a wolnością. Mamy jednak nadzieję, że rząd zechce, już może bez presji czasowej, uznać konieczność dalszej nowelizacji, w wyniku której ustawa będzie satysfakcjonująca dla wszystkich stron z wyjątkiem przestępców. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)

Przebieg posiedzenia