8. kadencja, 8. posiedzenie, 2. dzień (14-01-2016)
11. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (druk nr 164).
Poseł Elżbieta Stępień:
Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! To nie ustawy rozwiązują problemy, a ludzie. To nie odbieranie dzieci rodzicom rozwiąże problem ubóstwa. Dziecko potrzebuje poczucia bezpieczeństwa i miłości. Jeżeli rodzina nie radzi sobie z zapewnieniem bezpieczeństwa ekonomicznego, to zadaniem samorządu i pomocy społecznej jest jej pomóc. Jeżeli pomoc społeczna nie jest w stanie pomóc rodzinie, to jest to nie jej wina, a ceny za to nie może płacić przede wszystkim dziecko. Na szczęście dzisiaj dzieje się to bardzo rzadko. Czy ubóstwo może być powodem odebrania dziecka? Nie, nie jako samoistna przesłanka.
Proponujecie nową zmianę w kodeksie rodzinnym, ale ona jest nieprecyzyjna i nie usuwa wątpliwości w zakresie tego, kiedy faktycznie możliwe byłoby umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej. Przepis operuje określeniem ˝ubóstwo˝, co stanowi zbyt wąskie ujęcie. Dzieci przenosi się i powinno się przenosić do rodzin zastępczych od rodziców, ale tylko w takich przypadkach, gdy naprawdę skumulowały się różne zjawiska i różne problemy, przede wszystkim gdy występuje uzależnienie rodziców od alkoholu, narkotyków, hazardu, dochodzi do przemocy, molestowania bądź też z powodów zdrowotnych czy też nieporadności rodziców. Odbieranie dziecka jest to ostateczność, kiedy nie działają wszelkie zastosowane środki zaradcze.
Rola opieki społecznej nie może ograniczać się do interwencji, skasowania problemu, zamknięcia tematu, ale do aktywnego wspierania rodzin z problemami poprzez choćby asystentów, ich prawdziwego, osobistego zaangażowania w wykonywanie czynności, nie wykonania czystej czynności, ale osobistego zaangażowania. W tym momencie - to pokazują wyniki badań i kontrole NIK-owskie - rzeczywiście tam, gdzie asystenci wspierali rodzinę, przypadków, kiedy odbierano dzieci, jest znacznie mniej. W tym momencie wydaje mi się, że dobrym rozwiązaniem jest wspieranie właśnie inicjatyw, które będą zwiększały liczbę asystentów, a często zdarza się tak, że pracowników socjalnych deleguje się do tych zadań, kiedy oni mają zupełnie inne zadania.
Zadaniem państwa jest stworzenie możliwości finansowych i infrastrukturalnych dla funkcjonowania asystentów. Aby tego dokonać, potrzebne jest stworzenie sieci informacyjnej, społecznej, oświatowej, zdrowotnej i kościelnej, za pomocą której przekazywano by ośrodkom pomocy społecznej informacje o niepokojących zjawiskach i zdarzeniach dotyczących dzieci.
Proponowane przez was rozwiązanie nie zmniejsza liczby tragedii dzieci. Jest to takie dość populistyczne hasło. Powiedzieliśmy: Nie będą więcej dzieci zabierane, ale tak naprawdę z tej ustawy wcale nie wynika, żeby to w jakimś znacznym stopniu zmniejszało. Jeżeli kurator i pracownik PCPR nie będą sobie radzili z pomocą rodzinie, to oni wtedy będą szli po linii najmniejszego oporu, bo oni będą robić to ze strachu, żeby nie utracić pracy, żeby nikt im nie zarzucił, że czegoś nie wykonali. Tak, wtedy idą po tej linii. Nie można do tego dopuszczać. Przede wszystkim właśnie tutaj potrzebny jest dialog, żebyśmy rozmawiali o tym, jak rozwiązać na dobre problem rodziców, którzy mają problem. Rodzice mają problem, a my mamy stać na straży tego, aby dziecko mogło wychowywać się w dobrych warunkach, w godnych warunkach, a przede wszystkim w poczuciu bezpieczeństwa.
Nowoczesna poprze projekt ustawy, ale stwierdzamy jasno, że to nie jest rozwiązaniem problemu. Czekamy na propozycję takiego rozwiązania, a jeżeli państwo nie wiedzą, jak to zrobić, to chętnie pomożemy. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia