8. kadencja, 80. posiedzenie, 3. dzień (25-04-2019)

36. punkt porządku dziennego:

Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra edukacji narodowej Anny Zalewskiej (druki nr 3380 i 3403).

Minister Edukacji Narodowej Anna Zalewska:

    Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Proszę państwa, chcę zacząć od tego, co dzisiaj najważniejsze: od podziękowań dla pana prezesa Związku Nauczycielstwa Polskiego, że podjął decyzję o zawieszeniu strajku, że do szkoły wrócą dzieci, że nauczyciele zmęczeni tym strajkiem będą pracować, że wreszcie z ulgą odetchną rodzice.

    Nauczycielom należą się słowa wsparcia i przypomnienia tego, co udało się przez ostatnie lata wypracować po to, żeby ich wynagrodzenia były większe. Przypomnijmy to, co jest już w porozumieniu, co już w wypadku jednego postanowienia dotyczącego godzin do dyspozycji dyrektora, tak aby żadne zajęcia dodatkowe nie były niepłatne, zostało zrealizowane. Miesiąc temu podpisałam rozporządzenie. Kończymy pisać ustawę, za moment trafi do Wysokiej Izby, by zagwarantować nauczycielom 15% podwyżki w 2019 r. Po to, żeby zagwarantować, że za wychowawstwo wychowawca będzie miał co najmniej 300 zł, żeby młody nauczyciel otrzymał 1000 zł na start. Kiedy otrzymywał pieniądze na zagospodarowanie jako młody nauczyciel, to było 5 mln zł. Teraz to jest 50 mln zł.

    Jednocześnie w tych zapisach pojawią się sformułowania i zobowiązania, które m.in. przełożą się na stałą, systematyczną zmianę jakości pracy w szkole. Przypomnijmy: nauczyciele w 2017 r. jako pierwsza i jedyna grupa zawodowa otrzymali waloryzację. Została zapowiedziana podwyżka trzy razy pięć - w kwietniu 2018 r., w styczniu 2019 r. i w styczniu 2020 r.

    Rozmowy i negocjacje ze związkami zawodowymi po pierwsze spowodowały przyspieszenie i podwyżka zaplanowana na styczeń 2020 r. pojawiła się we wrześniu 2019 r., a potem pojawiło się kolejne 5%. W sumie w ciągu 2 lat to jest 21%. To poskutkuje ponad 6 mld w budżecie w 2020 r.

    Jednocześnie proszę zauważyć, że należą się podziękowania za to, że w Polsce mimo trwającego strajku i szacunku dla strajkujących nauczycieli odbyły się egzaminy, egzaminy gimnazjalne, egzaminy po VIII klasie. Jesteśmy wdzięczni nie tylko dyrektorom - wdzięczni są rodzice, prosili o przekazanie tych podziękowań i pozdrowień - ale przede wszystkim wolontariuszom i niestrajkującym nauczycielom. Ci tak pogardliwie określani strażacy, pani poseł, to strażacy wszyscy z odpowiednimi kwalifikacjami. Tak stanowiło rozporządzenie i tak wyglądało to na egzaminach gimnazjalnych, na egzaminach po VIII klasie. I z jednych, i z drugich uczniowie wychodzili z ulgą i zadowoleniem. W egzaminie po VIII klasie realizowaliśmy swoje kolejne zobowiązanie: kończymy z testomanią. Przecież w 2016 r. nie było egzaminu po VI klasie. To była pierwsza decyzja. A egzamin po VIII klasie w połowie to zadania otwarte, by dzieci nie tylko rozwiązywały testy, ale myślały, rozwiązywały problemy. Do tego się zobowiązaliśmy i to realizujemy.

    Mówicie państwo bardzo często o nakładach na edukację. Oprócz pieniędzy na podwyżki dla nauczycieli mogę na jednym wydechu wymieniać kolejne projekty, które są już realizowane. Ponad 1200 mln zł na szerokopasmowy Internet w każdej placówce oświatowej. Przypominam państwu, że zastaliśmy po projektach ˝Cyfrowej szkoły˝ 10% szkół po waszych rządach, które miały szerokopasmowy Internet. Szerokopasmowy Internet będzie za darmo w szkole do 2027 r.

    (Głos z sali: Ojej.)

    Jednocześnie, proszę państwa, ponad 300 mln zł na multimedialny sprzęt. Po to właśnie, żeby w taki sposób realizować podstawy programowe. Zatroszczyliśmy się, aby nauczyciele, którzy korzystają ze sprzętu multimedialnego, mogli się tego po prostu nauczyć. Dlatego miesiąc temu rozstrzygnęliśmy, tj. Ministerstwo Cyfryzacji, przetarg na 50 mln zł właśnie na takie kształcenie nauczycieli.

    Multimedialny sprzęt, który w tej chwili pojawia się już w każdej klasie w szkole, to również, proszę państwa, realizacja kolejnego projektu, 50 tys. e-zasobów, które mają być po to na multimedialnym sprzęcie, by do szkoły nie trzeba było nosić podręczników. Myślę, że to kwestia najbliższego roku, kiedy rzeczywiście tak to się wydarzy.

    Oprócz, proszę państwa, szerokopasmowego Internetu, 1200 mln, 1400 mln, 300 mln zł na multimedialny sprzęt - ponad 300 mln zł na gabinety przyrodnicze. Przypomnieć państwu wasze czasy? 25% w gimnazjach, 18% w każdej szkole podstawowej. Dlatego zależało nam na tym, żeby podjąć decyzję, aby w każdej szkole były gabinety biologiczne, chemiczne i fizyczne.

    Oprócz tego, proszę państwa, od stycznia tego roku przywracamy możliwość, przywracamy stołówki szkołom. To ogromne pieniądze, po pierwsze, na wyposażenie, na remonty i budowę, a po drugie, na wsparcie jedzenia dla dzieci w szkole. Przypomnijmy, że w XXI w. stołówka, jedzenie to narzędzia edukacyjne.

    Przypomnijmy, proszę państwa kolejne pieniądze - wyprawkę szkolną. Każde dziecko będzie... To już zostało wypłacone, a są starania ministerstwa i zostanie to zrealizowane, żeby było to zagwarantowane w ustawie, żeby co roku wypłacano właśnie ową wyprawkę.

    Jeżeli do tego, proszę państwa, powiemy, że sześciolatki w przedszkolu to 96% - takie decyzje podjęli rodzice - że trzylatków jest 80%, a uprzedszkolnienie, choć brzydkie słowo, to 90%. Subwencja na sześciolatka po raz pierwszy od 2 lat. Dotacje do każdego przedszkolaka.

    Budowanie 4-letniego liceum, ponieważ to, które w tej chwili jest, jeszcze będzie trwało 3 lata. To krótki kurs przygotowujący do matury. Teraz będziemy mieć klasyczne kształcenie ogólne.

    Nowa szkoła branżowa, trudna do zrealizowania. Mam nadzieję, że będzie to właściwie wdrażane. Szkoła branżowa, która została wymyślona, a przepisy napisane razem z pracodawcami. Krótko mówiąc, szkoła branżowa, która będzie u pracodawcy czy młody człowiek będzie u pracodawcy, a pracodawca będzie w szkole.

    Jednocześnie, proszę państwa, podjęliśmy wiele decyzji, które skutkują m.in. nowoczesnymi podstawami programowymi. Państwo ciągle mówią o programach. Programy, proszę państwa, są kształtowane przez nauczycieli. Nauczyciele mają absolutną wolność. Podstawy programowe to zbiór kilku, kilkunastu zagadnień, które pojawią się na egzaminie. Podręczniki, proszę państwa, są przygotowywane przez wydawnictwa, dopuszczane przez ekspertów i jest absolutna wolność w dobieraniu tych podręczników.

    Przypomnijmy również, że podstawy programowe zostały tak skonstruowane, żeby 20% z nich było realizowanych, m.in. projekty.

    Mówicie państwo tutaj o tzw. podwójnym roczniku. Ja chcę tylko przypomnieć jeden tragiczny podwójny rocznik, kiedy państwo na siłę wepchnęliście 5-latków i 6-latków razem z 7-latkami do szkół. To rzeczywiście był dramat. (Oklaski) Natomiast rzeczywiście trzeba powtarzać, że żadne z waszych proroctw z ostatnich lat się nie sprawdziło, trzeba to powtarzać, bo wzbudzacie zaniepokojenie wśród rodziców.

    Jeżeli chodzi, proszę państwa, o roczniki, które spotkają się ze sobą w 2019 r. - ten po gimnazjum i ten po ósmej klasie - to są to dwa najwyższe niże demograficzne. Dlatego decyzję o przekształcaniu gimnazjów trzeba było podejmować właśnie w takim momencie. To są, proszę państwa roczniki, które... (Gwar na sali)

    Pozwolę państwu się wyciszyć.

    Proszę państwa, dzieci z obu roczników będzie w sumie w 2019 r. mniej, niż było dzieci w 2010 r. Obecnie mamy w systemie edukacji o 35% mniej dzieci, niż było ich w roku 2000. Mamy naprawdę dramatyczny niż demograficzny. Kiedy podpisywałam projekt Prawa oświatowego, wiedziałam już i wiedzieliśmy w ministerstwie edukacji, że jeżeli chodzi o liczbę miejsc w szkołach, to jest ona wystarczająca i każde dziecko będzie mogło realizować swoje marzenia.

    Tak na koniec, proszę państwa, mam wrażenie, że jest mnie za dużo w mediach. Codziennie biorę udział w konferencji prasowej. Jeżeli państwo mnie (Wesołość na sali) mobilizują, to rzeczywiście muszę się zdyscyplinować.

    Na koniec coś, co budzi państwa emocje: mój udział w wyborach do europarlamentu. Chcę tylko wszystkim państwu o czymś przypomnieć i zapytać: Kto podjąłby taką decyzję, jaką podjęłam w listopadzie 2015 r.? Otrzymałam wtedy mandat eurodeputowanej. Podjęłam decyzję, wiedząc, że będę odpowiedzialna za trudną reformę, że zostanę ministrem edukacji. Mam z tego satysfakcję. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia