8. kadencja, 82. posiedzenie, 2. dzień (13-06-2019)

30. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 160. rocznicy urodzin Teodora Axentowicza (druki nr 3416 i 3440).

Poseł Joanna Lichocka:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Klub Prawa i Sprawiedliwości oczywiście popiera uchwałę w 160. rocznicę urodzin Teodora Axentowicza. To był świetny polski artysta, który zdobył uznanie międzynarodowe, zdobył uznanie i sławę w Europie, ale i w Stanach Zjednoczonych.

    Urodził się jako syn polskiego Ormianina, Deodata Axentowicza, i Węgierki, Agnieszki z Plukarszów. Wychowywał się we Lwowie i uczył się we Lwowie. Studia artystyczne, studia na Akademii Sztuk Pięknych, skończył w Monachium i z tego stylu monachijskiego, bardzo charakterystycznego, potrafił się wyemancypować i znaleźć swój własny, osobisty i wybitny styl. Znany jest, jak już było wspomniane w uchwale, z zamiłowania do odnajdywania kolorytu kresowego w kulturze huculskiej, z kultywowania w sztuce również tradycji ormiańskiej.

    Ale to, co było dla niego takim motorem napędowym zyskania rzeczywiście światowej sławy, to były portrety. Zaczęło się od pracy w Paryżu i w Londynie. W Paryżu sportretował słynną artystkę francuską Sarah Bernhardt i od tego zaczęły się kolejne zlecenia i kolejne bardzo wybitne prace, ale też prace, które poświęcał swojej żonie, swoim dzieciom, które zdobywały, tak jak portret żony w stroju ślubnym, złote medale na wystawach międzynarodowych. Zdobył sławę i uznanie do tego stopnia, że w 1901 r. były w Paryżu, Londynie i Wiedniu kolportowane pocztówki z reprodukcjami jego obrazów.

    Axentowicz to oczywiście też polski twórca, bo jak już to też zostało powiedziane, to współtwórca ˝Panoramy Racławickiej˝, rektor. Przez 30 lat był rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i wypuścił kolejne roczniki wybitnych polskich artystów. Znał się ze Stanisławem Wyspiańskim, był na jego ślubie, był też na ślubie Lucjana Rydla upamiętnionym w ˝Weselu˝ Wyspiańskiego.

    Pisano o nim tak: Wytworność - wyraz ten określa najlepiej cechę dominującą twórczość Axentowicza. Tak pisano w ˝Świecie˝ w 1906 r. Słynął z portretów kobiecych. Malował z równym artyzmem ˝Gęsiarkę˝ czy ˝Kwiaciarkę włoską˝ co wielkich artystów jak Sarah Bernhardt, jak już wspominałam wcześniej.

    I odebrał wiele nagród, odebrał ordery, również od prezydenta Mościckiego, i zmarł w 1938 r. I potem przyszedł komunizm, potem przyszedł kataklizm. Teodor Axentowicz w zasadzie jest twórcą, o którym ktoś gdzieś coś słyszał, ale żebyśmy mieli przed oczami jego obrazy, jego portrety... (Dzwonek) To musimy przywrócić pamięci. Ta uchwała również jest tym upamiętnieniem wielkiego polskiego artysty, który zdobył europejską sławę, który wpisał się w przełom XIX i XX w. wielkiej sztuki czasu secesji bardzo pięknymi, wybitnymi pracami. Pamiętajmy o nim. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia