8. kadencja, 83. posiedzenie, 2. dzień (04-07-2019)
31. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2018 roku (druk nr 3366) wraz z opinią Komisji do Spraw Kontroli Państwowej (druk 3515).
Poseł Artur Gierada:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Prezesie! Mam zaszczyt w imieniu mojego klubu przedstawić opinię co do sprawozdania Najwyższej Izby Kontroli, ale myślę, że zanim to zrobię, to muszę chyba przypomnieć o misji NIK-u, czym jest w ogóle Najwyższa Izba Kontroli, bo mam wrażenie, że od kilku lat Prawo i Sprawiedliwość, dokładnie odkąd rządzi, o tym zapomniało. NIK to naczelny i niezależny organ kontroli państwowej z misją strażnika grosza publicznego. Od 100 lat NIK ocenia funkcjonowanie państwa, gospodarowanie środkami publicznymi, pokazuje błędy aparatu państwa, ale również pokazuje, jak je naprawić. Ja jeszcze raz podkreślę, jest ona apolityczna, obiektywna, niezależna i rzetelna. Mówiąc krótko, Najwyższa Izba Kontroli to nie telewizja publiczna, a prezes Kwiatkowski to nie prezes Kurski. (Oklaski)
Przedstawię teraz kilka przykładów kontroli, które rzeczywiście pokażą, czemu PiS tak nie lubi Najwyższej Izby Kontroli. Zacznijmy od kontroli Funduszu Sprawiedliwości działającego na rzecz pomocy ofiarom przestępstw. Kontrolerzy krytykują zasadność przyznawania milionów złotych na projekty, które nie mają żadnego związku z celami funduszu. NIK ustalił także, że wiele organizacji dostało milionowe dotacje mimo braku odpowiedniego doświadczenia. Wszyscy pamiętamy choćby wczoraj przez media pokazywane 24 mln zł na kamizelki odblaskowe. Cel może słuszny, ale czemu kosztem ofiar? Czemu z pieniędzy, które mają pomagać ludziom pokrzywdzonym? I to nie koniec hojności ministra Ziobry. NIK skontrolował 14 konkursów i naborów ofert na łączną wartość prawie 40 mln zł. Wydatkowanie 33 mln, aż 86% z nich, ocenił jako działania niecelowe i niegospodarne. Kto dostał pieniądze? Kto był beneficjentem? Ojciec Tadeusz Rydzyk, naprędce zakładane fundacje i stowarzyszenia związane z ludźmi ministra Ziobry, Solidarnej Polski, Prawa i Sprawiedliwości. Mało tego, dodatkowo NIK stwierdził, że później wydatkowania tych pieniędzy nikt nie skontrolował. Mimo że zostały złożone odpowiednie oświadczenia, nie zostały one później zatwierdzone i nie zapadła żadna decyzja o zwrocie tych pieniędzy. Jest to bezwzględnie zaniechanie, które narusza dyscyplinę finansów publicznych. W ocenie NIK niewielka część ofiar przestępstw w stosunku do skali przestępstw otrzymuje z funduszu alternatywną i skuteczną pomoc. Przykład? Ustawa o kompensacji dla ofiar przestępstw, która miała stanowić wsparcie dla 12 tys. ofiar najcięższych przestępstw, przestępstw związanych z narażeniem życia i zdrowia. Wiecie państwo, ile osób w ciągu roku z tego funduszu z tych 12 tys. dostało wsparcie. 30 osób. 30 osób na łączną kwotę 200 tys. zł. A wy wydajecie lekką ręką 24 mln na kamizelki odblaskowe. Między innymi zlikwidowano również pomoc prawną, psychologiczną udzielaną poprzez Internet czy infolinię. Tak pomagacie ofiarom przestępstw. Najpierw państwo PiS nie potrafiło ochronić tych ludzi, teraz nie potrafi im pomóc. Kolejna kwestia, nieodpłatna pomoc prawna. Sztandarowa zresztą pomoc. Wszyscy pamiętamy Duda pomoc. Co wyszło z ustawy? W 2017 r. z możliwości uzyskania pomocy skorzystało 2%-3% uprawnionych. W konsekwencji 3/4 potencjału systemu nie zostało wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, których chyba nikt nie podważy, przeciętnie na jeden punkt przypada jedna porada dziennie. Tylko w 2016 r. i 2017 r. nieefektywnie wydano na ten cel 190 mln zł. Komentarz chyba zbędny.
Bardzo ciekawe wnioski NIK wyciąga również z kontroli spółek Skarbu Państwa. Pomijam już Polską Fundację Narodową, 633 mln zł, które ma przejść w ciągu 10 lat przez tę fundację, a jednoznacznie nie spełnia ona zadań, jakie zostały jej ustawowo wyznaczone. Ale jeszcze ciekawsza jest kontrola, która objęła tylko 20 spółek Skarbu Państwa. W tych 20 spółkach Skarbu Państwa, jak z niej wynika, wydano ponad 1,5 mld zł na działalność sponsoringową oraz zakup usług doradczych i medialnych. Większość z nich mimo wydatkowania ogromnych sum nie przestrzegało ustanowionych przez siebie zasad i procedur w tym zakresie. I mały cytat: W mediach cyklicznie pojawiają się zarzuty, że sponsoring wykorzystywany jest jako parawan do finansowej rekompensaty udzielanej konkretnym podmiotom, np. za ich zaangażowanie w kampanię wyborczą określonego kandydata lub partii. Co wykazała kontrola? Działania lub zaniechania władz w 13 skontrolowanych spółkach stworzyły ryzyko niegospodarności, a w trzech spółkach doprowadziły do poniesienia niegospodarnych wydatków na prawie 660 tys. Dodam, że część tych spółek, które były sponsorami, ma ujemny wynik finansowy. Zresztą też z tej kontroli wynika, że 20% spółek Skarbu Państwa, 100 z nich, jest dzisiaj w bardzo kiepskiej sytuacji finansowej, jest w likwidacji lub w upadłości. To jest karuzela stanowisk, milionowe odprawy i zarządzanie menedżerów państwa Prawa i Sprawiedliwości. NIK pokazuje prawdziwy stan państwa, jego dzisiejszy rozkład. To nie papla propagandowa, jaką dzisiaj codziennie serwujecie poprzez telewizję publiczną narodowi. Mógłbym tu jeszcze wiele mówić choćby o 42 mln z CEPiK-u, choćby o tym, że stracimy 8 mld zł, stracą polscy obywatele, przez dewastację OZE w naszym kraju, czy o tym, że po waszej reformie służby zdrowia aż do 30% specjalistów wydłużyły się kolejki. Lista zarzutów tylko z tej jednej rocznej kontroli jest bardzo długa, ale do was nie docierają te argumenty. Wy znowu nie przyjmujecie tego sprawozdania i atakujecie personalnie pana prezesa, nie odnosząc się do jego pracy.
Panie Prezesie! Resztę czasu oddam mojej koleżance klubowej, która też wymieni parę rzeczy. Na sam koniec chcę powiedzieć, że jeśli Prawo i Sprawiedliwość po raz kolejny odrzuci to sprawozdanie, proszę przekazać swoim pracownikom, przekazuję to panu, proszę to potraktować jako dobrze wykonaną swoją pracę, naprawdę jako coś, co powinniście traktować jako wyróżnienie i honor. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia