8. kadencja, 83. posiedzenie, 2. dzień (04-07-2019)
22. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jan Krzysztof Ardanowski:
Panie Marszałku! Panie Pośle! Wysoka Izbo! Dziękuję za to pytanie. Ono zresztą mieści się w pewnym szerszym kontekście dotyczącym wspierania w Polsce również mniejszych i średnich gospodarstw rolnych, ważnych nie tylko z powodów ekonomicznych, produkcji żywności czy nieżywnościowych surowców, ale również dla utrzymywania żywotności społecznej i ekonomicznej obszarów wiejskich. Rola tych gospodarstw jest nie do przecenienia, bo od tego, czy takie gospodarstwa, uzyskując część swoich dochodów z produkcji rolniczej, część zapewne z innych źródeł, będą istniały, zależy również utrzymywanie żywotności, utrzymanie usług publicznych, w ogóle istnienie tych miejscowości.
Błędy, jakie były związane z likwidacją rozdrobnionego rolnictwa np. w Hiszpanii, spowodowały przemieszczenie się milionów ludzi do wielkich miast, do metropolii i wyludnienie, pustynnienie prowincji hiszpańskiej. My tego błędu popełnić nie chcemy. Odejście od programu rozwoju polaryzacyjno-dyfuzyjnego prowadzonego przez naszych poprzedników na rzecz rozwoju zrównoważonego jest właśnie tym racjonalnym działaniem na rzecz wzmocnienia terenów poza wielkimi miastami.
Nie ma prostej definicji tego, co to jest małe i duże gospodarstwo. Można zastosować kryterium wielkości ekonomicznej: do 13 tys. euro. Ono nie odzwierciedla... Ono jest trochę mechanicznym ustaleniem pewnej granicy dostępności środków dla jednej czy dla drugiej grupy gospodarstw. Małe czy średnie gospodarstwa są niezdefiniowane. Korzystają one ze wszystkich form wsparcia. To przede wszystkim Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. Mam dane na 16 czerwca, czyli sprzed 2 tygodni: złożono 4,5 mln wniosków o przyznanie pomocy na kwotę 42 mld zł, zakontraktowane jest 53% dostępnego budżetu. Trwają kolejne nabory, będą także realizowane kolejne nabory. Z tego korzystają różne gospodarstwa. Wprowadziliśmy również - zresztą to już poprzednik wprowadził, i bardzo dobrze, kontynuujemy to - rozwijamy premię na restrukturyzację małych gospodarstw rolnych o potencjale do 13 tys. euro w ramach wsparcia, które się nazywa: Restrukturyzacja małych gospodarstw. Uprościliśmy warunki, które tego programu dotyczą. W 2019 r. zastosowano modyfikacje progu, które będą istotne z punktu widzenia rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich i będą kluczowe dla mniejszych gospodarstw. W ramach modernizacji gospodarstw wprowadziliśmy możliwość realizacji inwestycji w nawodnienia. To się wiąże z poprzednim pytaniem. Również umożliwienie wsparcia zakupu maszyn rolniczych w związku z realizacją inwestycji budowlanych z zakresu rozwoju produkcji zwierzęcej, dodatkowa forma pomocy w formie gwarancji bankowych. Zniesienie obowiązku ubezpieczenia w KRUS przed dniem złożenia wniosku o wsparcie. To był pewien zabieg może bezpiecznościowy, ale dość nielogiczny. Małe gospodarstwa z reguły to są gospodarstwa dwuzawodowców. Ktoś w rodzinie, często również prowadzący gospodarstwo rolnik, musi dorabiać w innych miejscach pracy, bo to gospodarstwo nie daje wystarczających środków na godziwe utrzymanie rodziny, a w związku z podjęciem pracy w innych podmiotach z konieczności wypadał z ubezpieczenia KRUS-owskiego na rzecz ubezpieczenia ZUS-owskiego. A więc rozdzieliliśmy możliwość udzielania pomocy - niezależnie od tego, z jakiej formy ubezpieczenia społecznego rolnik korzysta. Podnieśliśmy premię dla młodych rolników do 150 tys. zł. To jest forma, z której korzystają wszystkie typy gospodarstw, również gospodarstwa mniejsze.
Właściwie działaniem dedykowanym przede wszystkim mniejszym gospodarstwom, które ma umożliwić realizację sprzedaży, urynkowienie produktów wytwarzanych na stosunkowo niewielką skalę w gospodarstwach, jest gwałtowny rozwój i stworzenie odpowiednich przepisów prawa na rzecz rolniczego handlu detalicznego, sprzedaży bezpośredniej, również rozwoju małych przetwórni surowców pochodzenia zwierzęcego w ramach produkcji małej, lokalnej i ograniczonej. To się bardzo rozwija, głównie małe gospodarstwa się tym zajmują. W tej chwili jeśli chodzi o rolniczy handel detaliczny, czyli produkty przetworzone w gospodarstwach, jest to już ok. 4,5 tys. gospodarstw; jeśli chodzi o sprzedaż bezpośrednią, tą, która nie wymaga przetworzenia, jest to ok. 11 tys. gospodarstw; ok. 3 tys. gospodarstw zajmuje się produkcją na niewielką skalę w ramach MOL. Wprowadziliśmy również premię na rozpoczęcie działalności pozarolniczej. To też jest dedykowane przede wszystkim mniejszym gospodarstwom. Podniesiona została kwota premii w przypadku zatrudnienia jednej osoby, w tym samozatrudnienia, do 150 tys., 200 tys. - w przypadku zatrudnienia dwóch osób, 250 tys. - w przypadku zatrudnienia trzech i więcej osób. To jest również zachęta do rozwoju przedsiębiorczości i pewnej zaradności. Chodzi o rozwój pozarolniczych - nie tylko co do tego małego gospodarstwa - form wsparcia.
Nowa perspektywa. Tak, bardzo pilnujemy tego, żeby te mniejsze gospodarstwa w Polsce miały odpowiednią pozycję i w łańcuchu od pola do stołu, ale również żeby były im dedykowane wydzielone, szczególnie korzystne formy wsparcia, bo chcemy te gospodarstwa po prostu utrzymać. Ważne są nie tylko, jeszcze raz powtórzę, z powodów (Dzwonek) produkcyjnych, ale również w odniesieniu do rozwoju społecznego i gospodarczego obszarów wiejskich. Przygotowywany jest krajowy plan strategiczny na lata 2021-2027. Ten plan jest w trakcie uzgadniania także z Komisją Europejską. Zachęcam panów posłów do szczegółowego zapoznania się z tym planem. Również strategia zrównoważonego rozwoju rolnictwa, obszarów wiejskich i rybołówstwa do 2030 r. zawiera całe akapity dedykowane...
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Dziękuję bardzo, panie ministrze.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jan Krzysztof Ardanowski:
...mniejszym gospodarstwom. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia