8. kadencja, 84. posiedzenie, 1. dzień (17-07-2019)
16. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej (druki nr 3543 i 3641).
Poseł Dorota Rutkowska:
Dziękuję bardzo.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mamy zupełnie odmienne zdanie. Projekt pana prezydenta burzy porządek związkowy, który funkcjonuje w polskich służbach mundurowych od 30 lat. Ten monopol związkowy, o którym pan minister Zieliński raczył wspomnieć w poprzednim punkcie, to, panie ministrze, nie jest PRL, to jest wynik porozumień sierpniowych. To ówczesne związki, ówczesna ˝Solidarność˝ uznała, że taki właśnie model dla służb mundurowych będzie najlepszy. Pan jako minister, któremu podlegają te służby, przynajmniej Policja i Straż Graniczna, powinien doskonale wiedzieć, że są to służby uzbrojone, w których stosunki służbowe polegają na dyspozycyjności i podporządkowaniu, i to znacznie ogranicza swobody związkowe w tych służbach.
Jednozwiązkowość, czyli, mówiąc inaczej, monizm związkowy, jest w pewnym sensie rekompensatą za ograniczenie swobód obywatelskich w Policji, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, które to służby nie mają prawa do strajku, ale też, co jest o wiele bardziej ważne, przepis o funkcjonowaniu tylko jednego związku w każdej z tych służb zabezpiecza je przed upolitycznieniem. Przez 30 lat Trybunał Konstytucyjny, żaden sąd, żadna organizacja międzynarodowa nie krytykowały tego ograniczenia, nie protestowali funkcjonariusze, nie domagali się zmian w tym zakresie. Jak widać, monizm związkowy przez trzy dekady zdał egzamin i przetrwał wiele opcji rządzących.
Co robi pan prezydent? Na wniosek NSZZ ˝Solidarność˝ przygotowuje projekt ustawy o pluralizmie związkowym. Warto jednak podkreślić, że prezydent tym projektem ustawy naraża służby mundurowe na działanie cywilnych związków zawodowych, które nie kryją swoich przekonań politycznych. ˝Solidarność˝ to nie jest już przecież niezależny i samorządny związek zawodowy, wielokrotnie dawała ona dowody swoich sympatii dla obecnie rządzącego PiS-u i takie przybudówki partyjne mogą powstawać zawsze.
2 lata temu podczas nowelizacji ustawy o Policji propozycja likwidacji monizmu związkowego w służbach nie zyskała poparcia. Krytykowali ją związkowcy, krytykowali szefowie służb, krytykowali Beata Kempa, Patryk Jaki, ale również prezydencki minister pan Andrzej Dera, który twierdził wówczas, że pluralizm związkowy w służbach mundurowych mógłby doprowadzić do radykalizacji działań podejmowanych przez konkurujące ze sobą związki i do utrudnień w kierowaniu tymi instytucjami. Co się nagle stało, że po 2 latach strona pana prezydenta zmieniła zdanie? Na to pytanie niestety pan minister Paweł Mucha nie potrafił nam odpowiedzieć wczoraj podczas pierwszego czytania projektu ustawy na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Możemy się tylko domyślać, że jest to odwet za ubiegłoroczny protest policjantów.
Pan minister poinformował nas, że projekt konsultowany był z MSWiA, Ministerstwem Sprawiedliwości i w okrojonej formie ze stroną społeczną. Nie dowiedzieliśmy się, dlaczego zabrakło szerokiej, uczciwej i wyczerpującej debaty na forum dialogu społecznego. Prezydent jest gorącym orędownikiem dialogu. Znalazłam taką broszurę w swojej skrzynce poselskiej. To jest broszura Rady Dialogu Społecznego, gdzie czytam, że nie ma Niepodległej bez dialogu społecznego. W tak ważnej kwestii tego dialogu zabrakło. Nasz wniosek o wysłuchanie publiczne również nie zyskał aprobaty posłów PiS.
Panie Przewodniczący! Rzeczywiście, ta dyskusja na wczorajszym posiedzeniu komisji była emocjonująca, ale jest to jedynie dowód na to, że takiej dyskusji i takiej debaty zabrakło na etapie przygotowywania ustawy. Nie wiem, czy pan prezydent zdaje sobie sprawę z odpowiedzialności, jaką bierze na siebie, zgłaszając ten projekt. Zmiana jest nieodwracalna. Mówiłam o tym wczoraj na posiedzeniu komisji. Można cofnąć reformę, ale nie można cofnąć wprowadzonego raz pluralizmu.
I jeszcze jedna kwestia. Projekt niestety prowadzi do ograniczania praw związkowych policjantów i funkcjonariuszy Straży Granicznej, ale również Służby Więziennej, co jest, panie przewodniczący, niekonstytucyjne. Z uwagi na duże prawdopodobieństwo upolitycznienia służb mundurowych, co prowadzi do ograniczenia zaufania społecznego do tych służb, brak staranności (Dzwonek) na etapie przygotowywania ustawy i ograniczenie praw związkowych, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska nie może poprzeć projektu.
Pani Marszałek! Składam wniosek o odrzucenie tego projektu w całości oraz poprawki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia