8. kadencja, 84. posiedzenie, 1. dzień (17-07-2019)

Oświadczenia.

Poseł Maria Nowak:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniu wczorajszym przypadała 125. rocznica urodzin Henryka Sławika, jednego z bohaterskich synów ziemi górnośląskiej, który swe życie poświęcił sprawie Polski i Polaków.

    Przez lata postać ta była zapomniana i niedoceniana, dlatego cieszy mnie fakt, że dziś coraz częściej pokazuje się tego człowieka jako przykład dla nas i wzór do naśladowania dla następnych pokoleń.

    Henryk Sławik urodził się 16 lipca 1895 r. w Szerokiej, dziś jest to część miasta Jastrzębie-Zdrój. W czasie I wojny światowej walczył jak wielu mieszkańców Górnego Śląska w Armii Pruskiej. Po powrocie do domu był aktywnym uczestnikiem wszystkich trzech powstań śląskich. W okresie międzywojennym mieszkał w Katowicach i aktywnie włączył się w życie społeczne, samorządowe i polityczne.

    Po agresji III Rzeszy i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich na Polskę we wrześniu 1939 r. znalazł się na Węgrzech, gdzie stanął na czele Komitetu Obywatelskiego do Spraw Opieki nad Polskimi Uchodźcami. Organizował pomoc dla internowanych wojskowych oraz uchodźców cywilnych. Pomagał w wyjazdach na Zachód we współpracy z delegatem węgierskiego rządu Józsefem Antallem. Organizował uchodźcom dokumenty, które wielu z nich, w tym dużej grupie uciekających z Polski Żydów, uratowały życie.

    Po zajęciu Węgier przez wojska niemieckie w 1944 r. został aresztowany. W śledztwie nie wydał swoich współpracowników, całą odpowiedzialność wziął na siebie. 23 sierpnia 1944 r. został zamordowany w niemieckim obozie koncentracyjnym Mauthausen.

    Ta heroiczna postać w okresie PRL-u została zupełnie zapomniana. Dopiero w drugiej dekadzie XX w. podjęto próby przywrócenia jej do zbiorowej pamięci naszego narodu. W 2010 r. w Katowicach odsłonięto pamiątkową tablicę. W 2014 r. w jego rodzinnym mieście, Jastrzębiu-Zdroju, otwarto poświęconą mu stałą wystawę. W 2015 r. przed gmachem Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach został odsłonięty pomnik Henryka Sławika i Józsefa Antalla, zaś rada miasta Katowice nadała placowi przed Spodkiem w Katowicach nazwę: plac Sławika i Antalla.

    Cieszę się, że obecnie ta wyjątkowa postać jest honorowana i promowana w całej Polsce. Takich przykładów, takich bohaterów potrzeba nam zarówno w czasach wojennych zawieruch, jak i w czasach pokoju, bo postawa poświęcenia i oddania dla ojczyzny oraz dla bliźnich jest ważna w każdym czasie i w każdych okolicznościach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia