8. kadencja, 84. posiedzenie, 2. dzień (18-07-2019)

23., 24. i 25. punkt porządku dziennego:

   23. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. wraz z przedstawioną przez Najwyższą Izbę Kontroli analizą wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2018 r. oraz komisyjnym projektem uchwały w przedmiocie absolutorium (druki nr 3490, 3539 i 3594).
   24. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o przedstawionej przez prezesa Rady Ministrów ˝Informacji o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2018 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝ (druki nr 3459 i 3556).
   25. Sprawozdanie z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2018 roku (druk nr 3528) wraz ze stanowiskiem Komisji Finansów Publicznych (druk nr 3654).

Poseł Genowefa Tokarska:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z uwagi na bardzo krótki, ograniczony czas mojego wystąpienia ograniczę się tylko do niektórych elementów rozpatrywanych zagadnień.

    Najważniejsze parametry charakteryzujące budżet państwa w 2018 r. to dochody budżetu państwa i środki europejskie - 443 mld, wydatki - 457 mld. Deficyt w przypadku budżetu państwa i środków europejskich wyniósł 13,9 mld zł. Wzrost gospodarczy - 5,1%, stopa bezrobocia - 5,8%, inflacja - 1,6%, Wzrost gospodarczy, czyli wielkość PKB w Polsce, był wyższy w 2018 r. w stosunku do poprzedniego roku o 5,1%. Niestety ten wzrost gospodarczy w naszym kraju oparty jest głównie o dynamicznie rosnącą konsumpcję prywatną. To konsumpcja przyczyniła się do wzrostu PKB o 2,6 punktu procentowego. Wpływ inwestycji na PKB to tylko 1,5 punktu procentowego. Na tle innych państw Europy Środkowej tempo wzrostu inwestycji w Polsce było, można określić, umiarkowane. Wyniosło 8,7%, gdy na Łotwie i Węgrzech przekroczyło 16%, a w Czechach i Słowenii - 10%.

    W ujęciu sektorowym najszybciej rosły inwestycje nie w sektorze przedsiębiorstw, lecz w sektorze publicznym. To inwestycje prowadzone przez samorządy przyczyniają się znacznie do podwyższenia wskaźnika inwestycyjnego. Bilans w handlu zagranicznym miał negatywny wpływ na dynamikę wzrostu gospodarczego, obniżając ją o 0,2 punktu procentowego, a więc nie wiem, o jakiej dynamice eksportu tu mówimy.

    Podobnie jak w latach poprzednich w 2018 r. dominującą pozycją w wydatkach budżetu były środki bieżące. W porównaniu do 2017 r. były one wyższe o 3,5%. Natomiast wydatki majątkowe stanowiły 7,2% wydatków i wyniosły tylko ok. 28 mld zł, w tym na obronę narodową, na inwestycje w obronie narodowej - prawie 13 mld, 48 %, transport i łączność - 7 mld, ochronę zdrowia - nieco ponad 1 mld. To są te największe pozycje z wydatków majątkowych. Instytucjonalnie według części budżetowych największy przyrost wydatków nastąpił w Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji i wyniósł 150%, prawie 160% w stosunku do roku ubiegłego, w Instytucie Pamięci Narodowej - 122,4% i oczywiście w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów - 168,2%. W strukturze wydatków budżetu państwa i środków europejskich maleją wydatki na rolnictwo. W 2015 r. wynosiły 8,1%, w 2018 r. - 6,5%. Na szkolnictwo wyższe wydatki w 2015 r. wynosiły 4,1%, w 2018 r. - 3,6%. Wydatki na naukę spadły z 1,9% do 1,8% w 2018 r.

    W raporcie Najwyższej Izby Kontroli czytamy o licznych nieprawidłowościach dotyczących gospodarowania groszem publicznym w wielu resortach. NIK przedstawia sytuację w sposób opisowy, nie dając pozytywnej oceny realizacji budżetu oraz dając trzy oceny negatywne. W wielu przypadkach widać nonszalancję w wydawaniu środków, a w innych nadmierne, wręcz bezzasadne oszczędzanie. Na przykład w funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zaoszczędzono kwotę ponad 71 mln zł, a koszty we wszystkich funduszach związanych z zadaniami socjalnymi państwa zrealizowano tylko w 93%, tj. prawie o 5 mld zł mniej niż planowano, przy czym pamiętamy, z jaką pogardą rząd traktował osoby niepełnosprawne protestujące w polskim Sejmie przez 40 dni. Chodzi o ten obraz leżących niepełnosprawnych na posadzce beż możliwości otwierania okien i wychodzenia na zewnątrz, na powietrze, ograniczanie korzystania z sanitariatów i obojętne przechodzenie obok nich członków rządu. Ten obraz pozostanie koszmarem na całe życie nie tylko dla protestujących, ale wszystkich rozumiejących, co oznacza niepełnosprawność. (Oklaski)

    Inne fundusze, takie jak Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego czy Fundusz Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, w ogóle nie zaistniały po stronie wydatkowej. Pytanie więc, po co były tworzone. Z Funduszu Sprawiedliwości utworzonego dla poszkodowanych w wypadkach realizowano zadania zupełnie odbiegające od celu, na który został utworzony, w tym na konferencje daleko odbiegające od tematyki funduszu, a bankiety i catering kosztowały Polaków 0,5 mln zł.

    Niekorzystnie przedstawia się zagadnienie długu publicznego i długu Skarbu Państwa. Wydawałoby się, że w dobie koniunktury gospodarczej zarządzający budżetem państwa pomyślą choć odrobinę o oszczędzaniu na gorsze czasy. Niestety w rządzie PiS-u takiego myślenia nie ma. Dług Skarbu Państwa ukształtował się na koniec 2018 r. na poziomie 954 mld zł, co oznacza wzrost w ciągu roku o 25,8 mld. Narracja polityków PiS-u, że oto w budżecie mamy pieniądze, jest nieprawdziwa. W dobie rozwoju gospodarczego zadłużamy nasz kraj niebotycznie. W ciągu 3 lat rządów PiS-u zadłużenie państwa wzrosło o 110 mld zł, co oznacza, że w każdym miesiącu zadłużenie wzrasta o 3 mld.

    Podsumowując, wzrost gospodarczy oparty jest na konsumpcji, przy bardzo niskim inwestowaniu w sferze przedsiębiorstw i ujemnym bilansie w handlu zagranicznym, sukcesywnym zadłużaniu Polaków, w ostatnich 3 latach, przypomnę, dług rośnie każdego miesiąca o 3 mld zł, nonszalanckim wydawaniu pieniędzy na nieuzasadnione cele, niezgodne z prawem, nagrody dla członków rządu, dlatego że im się te pieniądze należały, i wynagrodzenia w Narodowym Banku Polskim bez racjonalnej motywacji, zaniedbaniu obowiązków względem osób niepełnosprawnych i starszych, emerytów i rencistów, przyznanie przez rząd świadczenia jest możliwe, ale tylko tuż przed wyborami. I to się nazywa w waszym wydaniu praworządnością. Nastąpiła recesja w ochronie zdrowia, w oświacie i rolnictwie. Truje się Polaków przez błędną politykę w energetyce i ochronie środowiska, opartą na ruskim węglu, blokadę i recesję w OZE, nie prowadzi się intensywnych badań i innowacji w alternatywnym wykorzystaniu polskich zasobów węgla.

    Polityka rządu PiS-u jest krótkowzroczna: aby dziś, aby tylko wygrać wybory, bo naszym Misiewiczom wystarczy na wszystko, bo im się to należy.

    Wysoka Izbo! Dodajmy jeszcze kłamstwa, którymi chętnie posługują się politycy Prawa i Sprawiedliwości, a później te kłamstwa koronkowo dziergane są w mediach publicznych.

    Mój klub, klub Polskie Stronnictwo Ludowe - Koalicja Polska, negatywnie ocenia gospodarowanie środkami publicznymi (Dzwonek) przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. Polakom musimy powiedzieć, musimy uświadomić, że żyjemy na kredyt, na koszt przyszłych pokoleń, że to nasze dzieci i wnuki będą spłacać te zobowiązania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia