8. kadencja, 84. posiedzenie, 3. dzień (19-07-2019)

57. i 58. punkt porządku dziennego:

   57. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (druk nr 3573).
   58. Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (druk nr 3486).

Poseł Katarzyna Osos (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska przedstawię stanowisko wobec senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

    Oba projekty wykonują wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 maja 2018 r., w którym trybunał orzekł, że art. 70 § l kodeksu w zakresie, w jakim określa termin do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa męża matki niezależnie od daty powzięcia wiadomości przez pełnoletnie dziecko, o tym że nie pochodzi od męża matki, jest niezgodny z konstytucją.

    Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa stanowi jedyny przewidziany prawem mechanizm obalenia domniemania prawnego pochodzenia od męża matki. Obecnie funkcjonujące rozwiązanie, polegające na zamknięciu drogi dochodzenia zaprzeczenia ojcostwa po upływie 3-letniego terminu zawitego, stanowi niewątpliwie ograniczenie konstytucyjnego prawa do poznania własnych korzeni biologicznych. Problemem nie jest w tym przypadku fakt, że wraz z upływem 3 lat od dnia osiągnięcia pełnoletności dziecko definitywnie traci możliwość podważenia domniemania prawnego z art. 62 § 1 lub 2 k.r.o., lecz okoliczność, że bieg tego terminu jest całkowicie oderwany od momentu, w którym zainteresowany dowiedział się o tym, iż nie pochodzi od męża matki.

    Stąd projekty zakładają modyfikację biegu terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie zarówno ojcostwa, jak i macierzyństwa, a także - w projekcie rządowym - o ustalenie bezskuteczności uznania. Projekt senacki przewiduje, że termin ten będzie wynosił 3 lata od dnia osiągnięcia pełnoletności, z tym że w przypadku gdy dziecko dowiedziało się o tej okoliczności po osiągnięciu pełnoletności, termin zaczyna biec od dnia, w którym dziecko dowiedziało się o tej okoliczności. Z kolei projekt rządowy zakłada, że wytoczyć powództwo będzie można w ciągu roku od dnia, w którym dziecko dowiedziało się o tej okoliczności. Ponadto projekt rządowy przewiduje zmianę początku biegu terminów dla matki oraz męża matki na wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Miałyby one rozpoczynać się od dnia dowiedzenia się przez te osoby o tym, że dziecko nie pochodzi od męża matki.

    Wysoka Izbo! Mając na uwadze to, że projekty stanowią wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także dostrzegając rosnące znaczenie możliwości ustalenia pochodzenia na podstawie prawdy biologicznej, jesteśmy za skierowaniem obu projektów do dalszych prac celem wypracowania ostatecznych rozwiązań.

Przebieg posiedzenia