8. kadencja, 85. posiedzenie, 3. dzień (30-08-2019)

30. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Ustawodawczej o rządowym projekcie ustawy o Państwowej Komisji do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, wobec małoletniego poniżej lat 15 (druki nr 3663 i 3777).

Poseł Krzysztof Paszyk:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! Nie tak dawno, bo zaledwie 4 miesiące temu, tuż przed wyborami do Parlamentu Europejskiego rząd pospiesznie przygotował pamiętną nowelizację Kodeksu karnego, który, swoją drogą, w tej kadencji Sejmu był nowelizowany kilkukrotnie. Przywołana przeze mnie nowelizacja teoretycznie mająca na celu zwiększenie ochrony małoletnich przed pedofilami w rzeczywistości zmieniła 1/4 ważnego kodeksu, często w sposób nieprzemyślany, na dodatek łamiąc regulamin Sejmu. Ostrzegaliśmy przed tym wielokrotnie. Jaki jest tego efekt?

    Projekt ustawy utknął w Trybunale Konstytucyjnym, który działa trzy razy wolniej, bo jest już po reformie, a stan prawny dotyczący ochrony dzieci w zakresie przestępczości seksualnej jest dokładnie taki sam, jaki był wcześniej. Miało być wydłużenie okresu przedawnienia w przypadku przestępstw seksualnych, których ofiarami byli małoletni, miało też nastąpić wprowadzenie braku przedawnienia karalności przestępstwa i wykonania kary w przypadku przestępstwa zgwałcenia wobec małoletniego poniżej 15. roku życia. Skuteczność resortu pana ministra Ziobry w zakresie regulacji jest, jak widać, mocno ograniczona i bardzo ułomna.

    Procedowany projekt ustawy ma na celu powołanie do życia komisji, która jest organem quasi-sądowym. Jest to w sumie instytucja hybrydowa. Nie jest to sąd, nie jest to organ administracji publicznej i nie jest to komisja śledcza, chociaż pierwsze posiedzenie komisji zwołuje podobnie jak w przypadku komisji śledczej właśnie marszałek Sejmu. Dotyka ona poważnej materii prawa karnego, ale ma do niej zastosowanie Kodeks postępowania cywilnego. Według tego projektu ustawy ofiara nie jest pokrzywdzonym, a poszkodowanym, natomiast zamiast obrońców są pełnomocnicy, co stanowi dość istotną różnicę w prawie sądowym.

    Zgodnie z art. 6 procedowanego projektu ustawy kandydat musi posiadać wyższe wykształcenie prawnicze, medyczne lub psychologiczne. Nie ma tam mowy o jakimkolwiek doświadczeniu zawodowym oraz ograniczeniach wiekowych. Teoretycznie może to być 25-letni świeżo upieczony absolwent prawa, medycyny, psychologii. Z drugiej strony może to być również 80-letni emeryt, który od wielu lat nie wykonuje swojego zawodu.

    Są poważne wątpliwości co do gwarancji procesowej osoby wskazanej jako sprawca w przypadku, gdy postępowanie zostało umorzone z powodu przedawnienia. Bez orzekania o jego winie i skazaniu go w procesie karnym zostanie uznany za pedofila. Zasady ne bis in idem oraz in dubio pro reo są zagwarantowane nie tylko w procesie polskim, lecz także w Europejskiej konwencji praw człowieka, której Polska jest państwem stroną. Odwołanie od wpisu do rejestru jest wnoszone do wydziału cywilnego w sądzie okręgowym, co jest kuriozalnym rozwiązaniem, pomijając fakt, że pan minister Ziobro stworzył cywilny sąd okręgowy i nie poprawiono tego błędu legislacyjnego do tej pory. Jako ciekawostkę dodam, że odrębne sądownictwo cywilne zakończyło swój żywot w Królestwie Polskim w 1876 r.

    Wysoka Izbo! Nie tak dawno papież Franciszek stwierdził, że stanowczo apeluje o kompleksową walkę przeciwko wykorzystywaniu małoletnich w dziedzinie seksualnej, a także w innych dziedzinach, ze strony wszystkich władz i poszczególnych osób, ponieważ mamy tu do czynienia z ohydnymi przestępstwami, które powinny być wymazane z powierzchni ziemi. Myślę, że dzisiaj powinnością każdego z nas, każdej z osób tworzących Wysoką Izbę jest zobowiązanie się do podjęcia wszelkich wysiłków, aby te wszystkie paskudne przypadki, bez względu na to, jakiego dotyczą środowiska, zostały wyjaśnione do szpiku kości.

    Mimo wszystkich uwag zgłaszanych do projektu i błędów - niestety jest ich całe mnóstwo - i nie najlepszej konstrukcji prawnej komisji Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe - Koalicja Polska poprze ten projekt ustawy dla dobra skrzywdzonych dzieci i dorosłych, którzy przeżyli piekło w związku z wykorzystaniem seksualnym. Mam jednak nadzieję, że Wysoka Izba i później Senat wniosą stosowne poprawki do tej ustawy, żeby mogła służyć społeczeństwu w pełnym wymiarze. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia