8. kadencja, 86. posiedzenie, 3. dzień (16-10-2019)
41. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Krzysztof Michałkiewicz:
Pani Marszałek! Pani Poseł! Wysoka Izbo! Oczywiście wsparcie dla osób ze znaczną niepełnosprawnością jest priorytetem rządu Prawa i Sprawiedliwości, natomiast jest ono bardzo zróżnicowane i bardzo różne instrumenty są stosowane z tego względu, że są osoby o różnych potrzebach, o różnej niepełnosprawności i ta niepełnosprawność łączy się z różnymi ograniczeniami. Stąd ilość instrumentów, które stosujemy, jest naprawdę duża. Przypomnę te najważniejsze i najczęściej stosowane. Przypomnę również, że osoby mają także wsparcie ze strony rodzin, jest obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci, dzieci wobec rodziców, rodzeństwa wobec rodzeństwa itd., itd., więc warto też o tym pamiętać. Natomiast jeśli chodzi o instrumenty rządowe - bo oczywiście rząd nie uchyla się od odpowiedzialności za funkcjonowanie tych osób - to tak jak wspomniałem, jest ich sporo.
Zaczniemy od tego, co wszystkie osoby niepełnosprawne, ale także osoby w wieku powyżej 75. roku życia otrzymują, czyli jest to zasiłek pielęgnacyjny. Przyznawany jest on na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych i wypłacany jest w wysokości 184,42 zł, od 1 listopada będzie to 215,84 zł. Przypomnę, że od 2006 r. on był niewaloryzowany, wynosił 153 zł. Dopiero w 2018 r., w następnym okresie weryfikacji tego świadczenia, podnieśliśmy go w dwóch krokach i tak jak mówię, od 1 listopada będzie wynosił 215,84 zł. Jeżeli osoba otrzymuje świadczenia ZUS-owskie, to wtedy zamiast zasiłku pielęgnacyjnego otrzymuje dodatek pielęgnacyjny w wysokości 215 zł. A więc wszystkie osoby, które ze względu na wiek czy ze względu na niepełnosprawność, czy ze względu na chorobę potrzebują zwiększonych kosztów funkcjonowania ze względu na leczenie, na niepełnosprawność, na pielęgnację, otrzymują ten zasiłek pielęgnacyjny.
W ramach wyrównywania szans osób niepełnosprawnych w codziennym funkcjonowaniu, jak również integracji społecznej i zawodowej ma środki, duże środki Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - 5,5 mld budżet PFRON-u wynosi w tym roku i oczywiście w całości jest wydatkowany na wsparcie osób niepełnosprawnych. Także w ramach tych środków PFRON-owskich finansujemy - poprzez algorytm, poprzez przekazywanie środków do powiatowych centrów pomocy rodzinie - zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów z NFZ-u.
Dofinansowujemy turnusy rehabilitacyjne, likwidujemy bariery architektoniczne i techniczne w komunikowaniu się, co jest związane z indywidualnymi potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Tak jak mówię, środki przekazujemy do PCPR-u. PCPR decyduje, która z tych osób otrzyma to wsparcie i w jakiej wysokości
Pani poseł wspomniała o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji: 500+, które zaczęło obowiązywać. Ustawa zaczęła obowiązywać 1 października. Zgadza się to, co pani poseł mówiła, że oprócz orzeczenia o znacznej niepełnosprawności czy nawet o ograniczonej możliwości do samodzielnej egzystencji te osoby potrzebują jednego z czterech orzeczeń wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. To są następujące orzeczenia: orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Jeżeli osoba niepełnosprawna ma tylko orzeczenie o znacznej niepełnosprawności, a nie ma orzeczenia ZUS-owskiego, to oczywiście może je uzyskać. Wtedy orzeka się tylko o niezdolności do samodzielnej egzystencji, bo niezdolność do samodzielnej egzystencji jest elementem, który jest decydujący, jeśli chodzi o przyznanie świadczenia. Oczywiście trzeba mieć ukończone 18 lat, trzeba mieć także świadczenia ze środków publicznych o odpowiedniej wysokości - nieprzekraczające 1600 zł. Wyłączone z tych świadczeń są wszystkie świadczenia o charakterze jednorazowym, renty rodzinne, zasiłki pielęgnacyjne, dodatki, a także dochody otrzymywane w związku z aktywnością zawodową, wynikające z umowy o pracę, umów cywilnoprawnych, prowadzenia działalności gospodarczej. To wszystko jest wyłączone. To 1600 zł łącznych świadczeń to muszą być świadczenia ze środków publicznych. Oczywiście można też nie posiadać żadnych dochodów. To także jest częste wśród osób niepełnosprawnych.
Jeżeli chodzi o inne instrumenty, które stosujemy, to jest to wsparcie ze środków pomocy społecznej. Osoby, które nie mają żadnych środków, nie mają renty (Dzwonek) socjalnej albo renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogą starać się o zasiłek stały ze środków pomocy społecznej. Kryterium dochodowe wynosi wtedy 528 zł na osobę w rodzinie albo 701 zł w przypadku osoby gospodarującej samotnie.
Ośrodki pomocy społecznej dysponują także specjalistycznymi usługami opiekuńczymi, które mogą być przyznawane osobom ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność. Może to być umieszczenie w rodzinnym domu pomocy społecznej, mieszkaniu chronionym lub w domu pomocy społecznej. Taka osoba może być też umieszczona...
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Panie ministrze, czas już minął.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Krzysztof Michałkiewicz:
...w ośrodkach wsparcia dziennego. Tych instrumentów, które stosujemy, jest naprawdę, naprawdę dużo. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia