8. kadencja, 9. posiedzenie, 1. dzień (27-01-2016)

4. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (druk nr 189).

Poseł Michał Szczerba:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Wysoka przestępczość seksualna jest poważnym problemem społecznym. To wielka tragedia małoletnich ofiar przestępstw, zwłaszcza tych o charakterze seksualnym. Ten problem społeczny, tę wielką tragedię małoletnich ofiar niejednokrotnie dostrzegał ustawodawca, dokonując w ostatnich 10 latach szeregu zmian legislacyjnych odnoszących się do tej kwestii. O nich pokrótce powiem, ale także chciałbym powiedzieć o tym, że sprawcy coraz częściej posługują się najnowszą techniką jako narzędziem skierowanym przeciwko dzieciom i także obecny system wykrywania oraz zwalczania przestępczości seksualnej nie jest doskonały i zawsze warto o nim dyskutować, zawsze należy go poprawiać. Dlatego też klub Platforma Obywatelska będzie za tym, aby podjąć pracę nad tym rządowym projektem w komisji.

    Bardzo często jest tak, że wykorzystując luki w systemie ścigania, sprawcy potrafią skutecznie, także przy użyciu wysoce rozwiniętej technologii, dokonywać nadużyć, których ofiarami stają się dzieci, i oczywiście ze względu na podmiot tego typu postępowań dostrzegamy potrzebę stworzenia nowego, być może lepszego, przede wszystkim lepszego systemu walki z przestępczością seksualną w sposób szczególny chroniącego prawa i dobro najmłodszych.

    Co jest jednak najbardziej istotne w tym wszystkim? Najbardziej istotne jest to, że te propozycje, żeby te zmiany legislacyjne, które będziemy kontynuować, bo przecież to jest kolejny etap zwiększenia ochrony najmłodszych, muszą mieć charakter rzeczywisty, nie charakter wizerunkowy, nie charakter fasadowy.

    Jednocześnie chciałbym zwrócić uwagę na to, że te zmiany muszą być zgodne z konstytucją oraz z umowami międzynarodowymi. O tym też należy pamiętać, bo przypomnę tylko, że projekt ustawy, który dzisiaj przedstawia rząd, był już przedmiotem prac Sejmu w poprzednich kadencjach, mamy opinie Biura Analiz Sejmowych, które w niektórych aspektach stwierdzają, że może być on niezgodny z konstytucją.

    Natomiast przypomnę, co zostało do tej pory zrobione - to jest rzecz absolutnie istotna i o tym warto też pamiętać - już w roku 2004 została dokonana nowelizacja ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks postępowania karnego oraz ustawy Kodeks wykroczeń, która objęła niektóre przestępstwa seksualne, a jednocześnie była pierwszą tego typu nowelizacją Kodeksu karnego z 1997 r. w tym zakresie.

    W roku 2005 dokonaliśmy zmiany ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks postępowania karnego i ustawy Kodeks karny wykonawczy, na mocy której zaostrzono odpowiedzialność za przestępstwo zgwałcenia oraz przestępstwa obcowania płciowego z małoletnim w wieku poniżej 15 lat, ale także wprowadzono nowe typy przestępstw dotyczące czynów popełnionych na szkodę małoletniego. Ponadto w drodze tej nowelizacji wprowadzono nowe środki karne polegające na zakazie prowadzenia działalności związanej z wychowywaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi oraz na obowiązku powstrzymywania się od przebywania w określonych miejscach, zakazie kontaktowania się z określonymi osobami lub zakazie opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu.

    Rok 2008 to kolejna nowelizacja, która implementowała do polskiego systemu prawnego decyzję ramową Rady dotyczącą zwalczania seksualnego wykorzystywania dzieci i pornografii dziecięcej, wydłużyła termin przedawnienia niektórych przestępstw seksualnych oraz wprowadziła nowy typ czynu zabronionego polegający na penalizacji tzw. wirtualnej pornografii dziecięcej.

    W kolejnym roku zostały dodane dwa nowe typy czynów zabronionych: przestępstwo groomingu oraz przestępstwo propagowania pedofilii. Powyższa ustawa wprowadziła także nowy rodzaj środka zabezpieczającego w postaci skierowania skazanego na karę pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia za przestępstwa skierowane przeciwko wolności seksualnej popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych na leczenie ambulatoryjne w celu przeprowadzenia terapii farmakologicznej lub psychoterapii, które będą zmierzać do zapobieżenia ponownemu popełnieniu takiego przestępstwa.

    Wreszcie rok 2013, czyli nowelizacja, której zasadniczym celem było odstąpienie od wnioskowego trybu ścigania przestępstw zgwałcenia. I 2014 r. - wydłużenie terminu przedawnienia karalności przestępstw seksualnych wobec dzieci.

    Wysoka Izbo! Jesteśmy na pewnym etapie prac. Chcemy te prace kontynuować. Niektóre rozwiązania, które (Dzwonek) proponuje rząd, wydają się kontrowersyjne, także w zakresie zgodności z konstytucją, ale dobro dziecka jest rzeczą najważniejszą i to wyzwanie podejmujemy, będziemy pracować nad tą propozycją ustawy. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia