8. kadencja, 9. posiedzenie, 1. dzień (27-01-2016)

1. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2016 (druki nr 146 i 194).

Poseł Gabriela Masłowska:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni państwo, dzisiejsza debata pokazuje państwa intencje. Jest to bardzo smutne, wręcz żenujące, sprowadza się do takiego wniosku: nie ma ustawy, to źle, bo składaliście puste obietnice. I nie pomaga tłumaczenie, że ustawa jest przygotowana, jest w konsultacjach społecznych, które my bardzo poważnie traktujemy. Na to jesteście państwo głusi.

    (Poseł Izabela Leszczyna: Szczególnie służba cywilna, bardzo poważnie.)

    (Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Sześciolatki.)

    Są złożone projekty ustaw - to także niedobrze, bo wtedy akurat wam to nie odpowiada z jakichś powodów, to także źle. Nawet tam, gdzie nasze zapisy w budżecie są kontynuacją zapisów poprzedniego rządu, to także źle. Bo my czerpiemy z waszej mądrości, bo my, proszę państwa, inaczej podchodzimy do sprawy, nie politycznie, tak jak to było w poprzednich kadencjach Sejmu, że kiedy składaliśmy projekty ustaw dobre dla obywateli, ba, nawet przynoszące oszczędności budżetowe, to państwo w żadnym wypadku nie byliście skłonni się nad tym pochylić, dla zasady głosowaliście przeciw.

    Posługujecie się państwo dzisiaj bardzo często, wszystkie kluby opozycyjne, może z wyjątkiem jednego, opiniami agencji ratingowych, właśnie tą ostatnią, Standard & Poor’s. Czy państwo wiecie, że w 2015 r. ta agencja, Standard & Poor’s, zapłaciła...

    (Poseł Izabela Leszczyna: Wiemy, wiemy...)

    ...1,38 mld dolarów rządowi Stanów Zjednoczonych? Za co? Za to właśnie, że zawyżała ocenę walorów hipotecznych i wprowadzała obywateli w błąd.

    (Poseł Izabela Leszczyna: Ale można zaskarżyć.)

    (Poseł Włodzimierz Nykiel: To niech nam zapłacą.)

    Czy wiecie państwo o tym, że także przygotowała ocenę dla Francji, obniżyła rating dla Francji? Wówczas amerykański noblista Krugman w 2013 r. powiedział wyraźnie, że jest to zemsta na kraju, który interesy obywateli chroni przed interesami banków. Tak, jest to agencja, która jest w rękach lobby bankowego. Przedstawiciel tej agencji podczas rozprawy, kiedy w sądzie upominali się o odszkodowania akcjonariusze największego koncernu energetycznego Stanów, Enron, za to, że przez te oceny stracili wiele milionów dolarów dochodów, powiedział wprost: Nasze wypowiedzi traktować trzeba jedynie jako dziennikarskie wypowiedzi. I tyle, i nic więcej. Więc bardzo państwa proszę o niepodsycanie atmosfery, bo nikomu to na dobre nie wyjdzie, a przede wszystkim państwu, i o nieszczucie, powiem wprost, za granicą niekoniecznie nam przyjaznych środowisk w tej sprawie...

    (Poseł Izabela Leszczyna: Zachowujcie się porządnie, zachowujcie się, pani poseł.)

    ...proszę pani, pani poseł polonistko, znawczyni finansów publicznych.

    (Poseł Izabela Leszczyna: Pani poseł, gratuluję. Gratuluję.)

    Proszę państwa, ja chciałam bardziej konkretnie się odnieść do części budżetu dotyczącej rolnictwa, bo jak widzicie państwo, w dotychczasowych wypowiedziach kwestie dotyczące rolnictwa były pomijane. My mamy wielki szacunek do polskich rolników i polskiej wsi. Mamy świadomość całego wkładu, jaki w budowę naszego państwa, naszej gospodarki wnosi rolnictwo, wnoszą rolnicy przez wiele lat swoją pracą, swoimi obciążeniami, które niekoniecznie były równomiernie rozłożone w społeczeństwie, raczej kosztem rolników, na rzecz budowy naszej gospodarki, unowocześnienia naszej gospodarki. Mamy też świadomość tego, że właśnie osoby mieszkające na wsi, żyjące z rolnictwa, mają najniższe dochody. Jeśli mówimy o niedożywieniu dzieci, o ubóstwie, to można powiedzieć krótko, bez przytaczania wskaźników, że polska bieda ma oblicze, ma twarz niestety polskiej wsi. Mamy świadomość zadań, jakie przed nami w tym zakresie stoją. Po pierwsze, musi nastąpić stabilizacja rynków rolnych. Brak stabilności w rolnictwie jest rzeczą gorszą niż niskie dochody, ponieważ cykle produkcyjne, wiadomo, związane są z żywymi organizmami i muszą być te decyzje odpowiednio wcześniej, z wyprzedzeniem rocznym czy większym, podejmowane przez rolników. I nie mogą być oni zaskakiwani tym, że akurat nie mogą w ogóle sprzedać produkcji lub mogą po cenach niepokrywających kosztów. A więc jest kwestia stabilności rynków rolnych, jest także kwestia sytuacji dochodowej rolników, jakości życia na wsi. Mamy też na celu usprawnienie funkcjonowania agencji w zakresie obsługi rolnictwa. W tym względzie minister rolnictwa przedstawiał wielokrotnie, i przedstawialiśmy to w kampanii wyborczej, swoje plany. Są przygotowania w tym kierunku, żeby usprawnić i uczynić tańszymi agencje, które obsługują rolnictwo, funkcjonujące w jego otoczeniu czy związane z życiem mieszkańców wsi.

    Proszę państwa, jest także wielki problem nierównych warunków konkurencji, w jakich nasze rolnictwo funkcjonuje w porównaniu z rolnictwem zachodnioeuropejskim. W tym względzie poprzednie rządy zdecydowały się, zgodziły się na taką nierównomierność. Jest to wyjątkowo krzywdzące i niesprawiedliwe i dlatego mam nadzieję, że rząd Prawa i Sprawiedliwości podejmie w najbliższym czasie takie kroki, żeby chociażby w ramach oceny wspólnej polityki rolnej bardziej zabezpieczyć interes polskich rolników. Jestem co do determinacji naszego rządu w tym zakresie mocno przekonana.

    Budżet państwa na 2016 r., w tych częściach, którymi dysponuje minister rolnictwa, czyli 32, 33 i 35, zawiera kwoty dochodów i wydatków, które w moim przekonaniu są realne, dają realne podstawy do wykonania zadań należących do ministra rolnictwa. Nie jest to budżet naszych marzeń oczywiście, na tyle pozwalają możliwości finansowe państwa. Otóż wydatki w tych częściach zostały zaplanowane na ponad 8 mld zł. Łącznie z KRUS-em, który pochłonie 18 mld zł, planuje się wydatki na poziomie 27 mld zł, tj. 7,23% ogółu wydatków budżetu państwa. Do tego dochodzą środki unijne zaplanowane w wysokości 27 mld zł, niestety o 6% mniej niż miało to miejsce w 2015 r. wskutek tego, że wynegocjowano niższe kwoty w ramach środków unijnych dla Polski. Środki na pożyczki z BGK stanowią kilkaset milionów złotych, tu zaplanowaliśmy wzrost o 28%. Reasumując, wszystkie wydatki związane z rolnictwem i rozwojem wsi będą opiewać na kwotę - tak się planuje - ok. 54 mld zł. Omówiłam je szczegółowo podczas pierwszego czytania.

    Ogólnie rzecz biorąc, wydatki na rolnictwo i rynki rolne mimo trudności budżetowych są wyższe o ok. 3% w stosunku do ubiegłego roku, czyli ponad planowaną inflację, a obniżenie wydatków w części 33: Rozwój wsi jest spowodowane tym, że na Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2015-2020 uzyskaliśmy mniejsze kwoty i związku z tym agencja restrukturyzacji wymaga mniejszych środków na współfinansowanie projektów z udziałem środków Unii Europejskiej.

    Dochody budżetu państwa zaplanowano w kwocie 900 mln zł, zaplanowano ich niewielki wzrost, co jest efektem przesunięcia wpływów ze sprzedaży gruntów agencji nieruchomości, które jako nadwyżka z roku ubiegłego zgodnie z procedurą mogą być przesunięte na obecny rok, na rok 2016.

    Pozytywnie należy ocenić - i tu z całą mocą chcę wyrazić przede wszystkim zadowolenie i duże uznanie, a także przekazać to państwu posłom oraz opinii publicznej - efekty działań obecnego ministra rolnictwa, który uruchomił już rezerwę na rekompensaty dla producentów wieprzowiny. Kwota ta była zaplanowana w rezerwie celowej na współfinansowanie programów unijnych w wysokości 28,5 mln euro i została przekazana na wsparcie rynku wieprzowiny, o co nie mogliśmy się doprosić w poprzednim kierownictwie resortu.

    Minister rolnictwa opracowuje też pakt dla obszarów wiejskich, który będzie stanowił program, a zarazem podstawę prawną do wykorzystania na cele rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich pieniędzy z polityki spójności. Bardzo liczymy na to, że ten pakt znacznie poprawi sytuację polskiego rolnictwa w przyszłym roku.

    Nie jest to, jak wspomniałam, budżet naszych marzeń, nie jest to budżet przez nas wymarzony, na to pozwalają istniejące możliwości finansowe państwa - co jest możliwe w tym zakresie, to zostało dokonane. Na przykład dla dobra rolników obecny rząd zwiększył środki na dopłaty do paliwa rolniczego o 60 mln zł do poziomu 860 mln zł, co zapewni zwrot akcyzy zawartej w paliwie na wyższym poziomie niż dotychczas. Rolnicy bowiem w minimalnym stopniu korzystają z dróg publicznych i taki zwrot większych kwot, większe dopłaty po prostu im się należą i oni się o to upominali od lat.

    Proszę państwa, tegoroczny budżet odzwierciedla stan instytucji z otoczenia rolnictwa, czyli dotychczasową strukturę administracji. W tym zakresie będą zmiany, które będą polegały na utworzeniu jednej agencji obszarów wiejskich w wyniku połączenia trzech agencji oraz na utworzeniu jednej instytucji dbającej o bezpieczeństwo żywności w wyniku połączenia trzech dotychczasowych inspekcji. Zmiany te będą zawarte już w przyszłym budżecie.

    W czasie prac w komisji finansów, w komisji rolnictwa pojawiły się różne wątpliwości, np. co do tego, że nie zabezpieczono pieniędzy na inwestycje w meliorację. Otóż, proszę państwa, w budżecie na 2016 r. są zabezpieczone pieniądze na utrzymanie urządzeń melioracyjnych, natomiast jeżeli chodzi o inwestycje w meliorację, niestety poprzednia ekipa nie zadbała o to, ażeby w ramach PROW-u takie pieniądze zabezpieczyć. Dlatego jest decyzja, jest stanowisko ministerstwa rolnictwa, ażeby podczas najbliższego przeglądu wspólnej polityki rolnej, który odbędzie się za pół roku, powrócić do tego zagadnienia i po prostu wyegzekwować czy, powiem inaczej, zadbać o to, by i na ten cel - na cele melioracji, inwestycji w meliorację - były zabezpieczone środki.

    Pojawiły się też wątpliwości, czy wystarczy pieniędzy na dopłaty do oprocentowania kredytów inwestycyjnych, a raczej dlaczego te środki w budżecie są mniejsze niż dotychczas. Otóż, proszę państwa, jest tak z przyczyn obiektywnych, czyli z powodu spadku stawek WIBOR, a także wygaśnięcia niektórych linii kredytowych. Nie oznacza to, że jeśli chodzi o dopłaty do oprocentowania kredytów, warunki będą gorsze niż dotychczas.

    Wątpliwości dotyczyły także zbyt małych środków na materiał siewny. Ze strony ministra rolnictwa mamy zapewnienie, że utrzymanie dotychczasowych kwot powinno być gwarancją stosowania tych dopłat zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem, czyli - mówiąc inaczej - środków tych powinno wystarczyć. Wątpliwości budziły także większe wpływy, dochody Agencji Nieruchomości Rolnych w przyszłym roku wobec podjętej przez ministra decyzji o zawieszeniu sprzedaży gruntów rolnych. Mieliśmy w tym zakresie wyjaśnienia ze strony resortu, że nie ma tu sprzeczności i że wynika to z faktu, iż procedura budżetowa pozwala na to - i tak do tej pory czyniono - by te nadwyżki, które uzyskano w roku poprzednim, były wpisane jako dochody agencji w roku bieżącym. Nie ma w tym nic złego i nie ma w tym zakresie żadnej kombinacji.

    Proszę państwa, mam nadzieję, że przy determinacji resortu rolnictwa i naszym poparciu, a sądzę, że w tej Izbie znajdziemy także przedstawicieli polskiego społeczeństwa, którym leżą na sercu sprawy rolnictwa, troszczą się o to, wiele problemów polskiego rolnictwa będzie rozwiązanych. Już podjęte decyzje, powtarzam, w zakresie większych dopłat do paliwa rolniczego, w postaci zwiększonych... i inne, o których tu dzisiaj przed chwilą mówiłam, a także 28 mln na ratowanie sytuacji gospodarstw, jeśli chodzi o te, które produkują wieprzowinę, gdzie jest dramatyczna sytuacja, pokazują, że ten resort rolnictwa jest kompetentny i działa sprawnie. Miejmy nadzieję, że przyniesie to dobre owoce. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia