8. kadencja, 9. posiedzenie, 1. dzień (27-01-2016)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2016 (druki nr 146 i 194).
Poseł Jacek Protas:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na początku swojego wystąpienia zwracam się z apelem do ministra finansów o pilne wznowienie prac nad nowym projektem ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Poprzednia ustawa, która jest z 2003 r., nie uwzględnia nowych okoliczności, nie uwzględnia nowych zadań realizowanych przez samorząd terytorialny w Polsce, chociażby tego, że od 2004 r. jesteśmy beneficjentami pomocy europejskiej, samorząd terytorialny realizuje 2/3 inwestycji publicznych w Polsce. Ciągle przekazywane są nowe zadania do samorządu, często bez pokrycia w środkach, niezabezpieczone środkami finansowymi. Prace nad tą ustawą zostały rozpoczęte w pierwszej połowie ubiegłego roku. Powstał przy Ministerstwie Finansów zespół, w którym m.in. pracowali przedstawiciele wszystkich organizacji samorządowych. Apeluję o to, ażeby wznowić te prace, bo tylko nowa ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego może zabezpieczyć w sposób należyty zadania, które ten sektor publiczny realizuje.
Wracając do projektu budżetu, stwierdzam, że środki przeznaczone na subwencje dla samorządu terytorialnego w zbyt niskim stopniu zabezpieczają jego potrzeby. Szanowni państwo, wydatki budżetu państwa wzrastają o 9,5% w budżecie bieżącego roku, natomiast subwencje dla jednostek samorządu terytorialnego - tylko o 3,3%. Samorząd terytorialny nie uczestniczy w sposób proporcjonalny we wzroście dochodów i wzroście wydatków budżetu państwa. I tak np. część wyrównawcza dla samorządów województw wzrasta tylko o 2,5%, a regionalna zmniejsza się o prawie 2%.
Zbyt nisko zaplanowane są dotacje na zadania zlecone realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego. Zbyt nisko wycenione są w subwencji oświatowej koszty zmian ustawy o systemie oświaty. O tym już dzisiaj mówiono. Brak jest wyceny kosztów, które będą musiały ponieść jednostki samorządu terytorialnego przy wprowadzaniu ustawy 500+. To również ogromny wysiłek dla samorządu terytorialnego, nie tylko organizacyjny, ale i finansowy. Nie uwzględniono też w projekcie tej ustawy ubytku dochodów jednostek samorządu terytorialnego w przypadku podwyższenia kwoty wolnej od podatku. Prace nad tą ustawą zostały rozpoczęte, natomiast nic nie mówi się o rekompensacie dla samorządów z tego tytułu, a ten ubytek może sięgnąć prawie 8 mld zł rocznie.
Reasumując, zwracam się jeszcze raz do ministra finansów o to, ażeby pilnie rozpocząć prace nad nowym projektem ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia