Podkomisja stała do spraw modernizacji i rozwoju Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa, obradująca pod przewodnictwem posła Jarosława Zielińskiego (PiS), przewodniczącego podkomisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– informacja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na temat programu modernizacji służb mundurowych na lata 2017-2020 w zakresie warunków i skuteczności wykonywania ustawowych zadań oraz uposażenia funkcjonariuszy i wynagrodzenia pracowników Straży Granicznej, w tym analiza i ocena jego efektów;
– informacja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na temat statusu prawnego i sytuacji materialnej pracowników cywilnych służb mundurowych oraz perspektywy zmian w tym zakresie.
W posiedzeniu wzięli udział: Władysław Budzeń dyrektor Departamentu Budżetu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, gen. bryg. Wioleta Gorzkowska zastępca komendanta głównego Straży Granicznej ds. logistycznych wraz ze współpracownikami, ppłk Włodzimierz Gawęda zastępca komendanta Służby Ochrony Państwa, Krzysztof Hejduk zastępca komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej wraz ze współpracownikami, Danuta Hus przewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji wraz ze współpracownikami, Barbara Szerlowska-Herman wiceprzewodnicząca Zarządu Krajowego Związku Zawodowego Pracowników Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Publicznej do spraw Pracowników Policji, BOR, MSWiA, Iwona Adamczyk-Rosinka przewodnicząca Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Cywilnych Policji, ABW, SG wraz ze współpracownikami, Anna Kwasiborska członek prezydium Krajowej Komisji Wykonawczej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Pracowników Policji,
W posiedzeniu udział wziął pracownik Kancelarii Sejmu: Anna Pilarska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dzień dobry państwu. Otwieram posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych – podkomisji stałej do spraw modernizacji i rozwoju Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa. Witam państwa serdecznie. Pragnę przywitać członków podkomisji stałej, państwa posłów. Witam gości w związku z dwoma punktami naszego dzisiejszego posiedzenia. Witam przedstawicieli Straży Granicznej… Ale może najpierw przedstawicieli Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji pod przewodnictwem pana dyrektora Władysława Budzenia, dyrektora Departamentu Budżetu MSWiA. Witam także licznych przedstawicieli Straży Granicznej, na czele z panią generał Wioletą Gorzkowską, zastępcą komendanta głównego Straży Granicznej i oczywiście pozostałych funkcjonariuszy i pracowników. W związku z drugim punktem posiedzenia witam przedstawicieli związków zawodowych służb mundurowych i MSWiA, zrzeszających pracowników niemundurowych, cywilnych tychże służb. Nie mam listy do powitania imiennego. Może przy drugim punkcie to nadrobimy i uzupełnimy, bo lista była przed chwilą podpisywana.
Teraz chciałbym zatwierdzić porządek dzienny posiedzenia. Była pewna komplikacja z punktem drugim z tego względu, że dzisiaj, jak się okazało, odbywa się mniej więcej w tym samym czasie spotkanie kierownictwa MSWiA z przedstawicielami związków zawodowych, zrzeszających pracowników cywilnych służb mundurowych w sprawach dla nich niezwykle ważnych. Zastanawialiśmy się nad tym – nawet był taki postulat – że może w związku z tym należałoby ten punkt zdjąć z posiedzenia i przenieść na inny termin. Jednak po konsultacji z przedstawicielami związków zawodowych uznaliśmy, że oba te spotkania mogą być obsłużone przez upoważnionych reprezentantów poszczególnych związków zawodowych. W związku z tym mamy tutaj upełnomocnioną reprezentację i upełnomocnioną reprezentację na spotkaniu w MSWiA na Batorego z panem ministrem Wąsikiem. Jak rozumiem, pan minister Wąsik ma chyba przewodniczyć temu spotkaniu.
Czy po tym wyjaśnieniu są uwagi do porządku obrad, czy możemy przystąpić do realizacji porządku obrad? Nie słyszę sprzeciwu, więc porządek został przyjęty. Przechodzimy do punktu pierwszego – informacja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na temat programu modernizacji służb mundurowych na lata 2017-2020 w zakresie warunków i skuteczności wykonywania ustawowych zadań oraz uposażenia funkcjonariuszy i wynagrodzenia pracowników Straży Granicznej, w tym analiza i ocena jego efektów.
Chciałbym państwu przypomnieć, że to jest drugi punkt z planu pracy przyjętego przez podkomisję. Zajmowaliśmy się zagadnieniem skutków, owoców, efektów programu modernizacji, który był realizowany w latach 2017-2020 dla Policji i wniosków, które z tego wynikają. Teraz zajmiemy się Strażą Graniczną. Na następnych posiedzeniach będzie jeszcze punkt dotyczący Państwowej Straży Pożarnej, a także siłą rzeczy straży ochotniczych, bo ten program i ich dotyczył. Następnie Służba Ochrony Państwa (wcześniej Biuro Ochrony Rządu).
Chciałbym prosić pana dyrektora Władysława Budzenia i przedstawicieli Straży Granicznej o syntetyczną informację na ten temat. Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych już zajmowała się tą sprawą, ale może z mniejszą szczegółowością niż podkomisja. Podkomisja powinna zająć się tym – taka jest jej rola i zadanie – w sposób bardziej szczegółowy. Może bym prosił, panie dyrektorze i szanowni państwo, żeby po takim może niezbyt rozbudowanym fragmencie dotyczącym liczb, procentów przejść do bardzo konkretnych, wymiernych efektów programu modernizacji w Straży Granicznej. Jest to niezwykle ważna służba, której rola i znaczenie jest jeszcze potwierdzane w ostatnim czasie kryzysem na granicy polsko-białoruskiej, a jednocześnie na granicy Unii Europejskiej z Białorusią, z zewnętrzną przestrzenią spoza Unii. Myślę, że powinniśmy też trochę, przynajmniej trochę, a może i nie trochę, rozpatrywać te efekty pod tym kątem – właśnie, na ile Straż Graniczna została wzmocniona również pod kątem ochrony polskiej granicy tam, gdzie jest to najbardziej potrzebne. Oczywiście naszym celem, który ma być zrealizowany po informacji, jest pomoc rządowi i Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji we wskazaniu oczekiwanych działań w przyszłym okresie. Będę też prosił pana dyrektora i szanownych państwa przedstawicieli Straży Granicznej, zwłaszcza pana dyrektora, o informację, na jakim etapie jest przygotowanie trzeciego etapu modernizacji, który nadal nazywamy programem rozwoju służb mundurowych. On w pierwotnym założeniu miał być kontynuacją po drugim programie. Pierwszy był w latach 2007-2009, potem rozciągnięty jeszcze na kolejne 2 lata. Drugi program modernizacji z lat 2017-2020 wymaga w naszej wspólnej ocenie – nikt tego nie kwestionował – kontynuacji. Ta kontynuacja miała nastąpić po zakończeniu tego programu. W tej chwili jest pełna przerwa. Lata 2020 i 2021 są tutaj pewną przerwą, ale mam nadzieję, że to nie oznacza, że program ten został uznany za nieaktualny. Siłą rzeczy pojawia się tutaj pytanie – czy trwają przygotowania do tego programu, na jakim są etapie i na ile moglibyśmy się włączyć w to jako podkomisja stała Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, żeby po tej dokładniejszy analizie dać swój głos, który może będzie pomocny i istotny w kształtowaniu ostatecznych zrębów tego programu. Myślę, że taki jest cel. Oczywiście, tak samo jak w przypadku Policji, jeżeli te dane będą dzisiaj mniej szczegółowe – być może one jeszcze nie są na tym etapie tak szczegółowo przygotowane – to będziemy prosić, tak jak przypadku Policji, o przedstawienie po jakimś czasie – ustalimy, w jakim czasie – szczegółowego wykazu tych osiągnięć, zwłaszcza inwestycyjnych, ale także modernizacyjnych, zakupowych, jeżeli chodzi o sprzęt i wyposażenie. Żebyśmy wiedzieli, co i gdzie zostało zrobione, tak bardzo konkretnie. Nie tylko w liczbach i procentach. Żebyśmy znali postulaty zgłaszane na kolejny okres, mogli jakoś do tego się odnieść i mogli wesprzeć dobre działania dla poprawy kondycji Straży Granicznej. Panie doktorze oddaję panu głos, proszę bardzo.
Dyrektor Departamentu Budżetu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Władysław Budzeń:
Dziękuję bardzo. Panie ministrze, panie przewodniczący, jak pan słusznie zauważył, w czasie posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych omawialiśmy szczegółowo… Nie szczegółowo, tylko w takim zakresie, na jaki pozwolił czas omawialiśmy wykonanie programu modernizacji w roku 2020 oraz za cały okres 2017-2020. Jeżeli chodzi o dzisiejsze spotkanie, wzorem analogicznego spotkania z przedstawicielami Policji, proponowałbym panie przewodniczący, żeby pani komendant Gorzkowska przedstawiła najpierw takie ogólne dane dotyczące realizacji programu przez Straż Graniczną. Następnie, tak jak pan zauważył, moglibyśmy przejść już szczegółowo do efektów i osiągnięć, bo z tego, co pamiętam, one raczej nie były przedstawiane w sposób bardziej szczegółowy czy też wystarczający w stosunku do faktycznej oceny realizacji tego programu na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Nie chciałbym się tutaj powtarzać za panią komendant w zakresie przytaczania podstawowych danych. Zatem jeżeli pan przewodniczący pozwoli, to poprosiłbym panią komendant Gorzkowską o przedstawienie sytuacji w zakresie realizacji programu przez Straż Graniczną z ewentualnymi szczegółami. Jeśli coś jeszcze będzie wymagało dodatkowych dodatkowego wyjaśnienia, są tu licznie przedstawiciele Straży Granicznej i wtedy będziemy mogli to rozszerzyć.
Natomiast odnośnie do punktu drugiego, oczywiście, panie ministrze, jeżeli pan pozwoli, to jak zaczniemy punkt drugi, to wtedy pozwolę sobie wypowiedzieć się w tym zakresie. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Świetnie się rozumiemy, panie dyrektorze. Dokładnie o to chodzi, taki jest cel. Proszę bardzo, oddaję głos pani generał Wiolecie Gorzkowskiej, zastępcy komendanta głównego Straży Granicznej. Bardzo proszę.
Zastępca komendanta głównego Straży Granicznej ds. logistyki gen. bryg. Wioleta Gorzkowska:
Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, w imieniu komendanta głównego Straży Granicznej pana generała dywizji Tomasza Pragi mam zaszczyt przedstawić informacje na temat realizacji programu modernizacji Straży Granicznej. Tę informację połączę z efektami – tutaj silnie nacisk położę efekty realizacji programu, ale zanim do tego przejdę, chciałabym podkreślić, że program modernizacji w ostatnich 4 latach stanowił nasze zasadnicze źródło wydatków rozwojowych, a co za tym idzie kluczowe źródło wdrożenia nowych rozwiązań technologicznych. To, jak ważne jest, by funkcjonariusze dysponowali nowoczesnym sprzętem, najlepiej pokazuje dzisiejsza sytuacja na granicy polsko-białoruskiej. Dziś nie stać nas na używanie przestarzałego sprzętu i nieadekwatnych rozwiązań. Musimy mieć gwarancję technologicznej przewagi nad przestępcami. Dzięki temu, że z programu modernizacji zrealizowaliśmy ogromne inwestycje we wszystkich naszych obszarach działalności, dziś dysponujemy najwyższej klasy zapleczem technicznym i dziś tę przewagę utrzymujemy.
Warto zaznaczyć, że realizacja programu przebiegała w dość trudnych uwarunkowaniach rynkowych. Po pierwsze, te trudności wynikały z drastycznego wzrostu cen usług na rynku budowlanym, co miało największe nasilenie w pierwszych latach funkcjonowania programu. Jak odczuwalne były te wzrosty? Dla przykładu podam kilka inwestycji. Budowa strzelnicy w miejscowości Gdańsk – pierwotnie planowany koszt to 5300 tys. zł., wartość po zakończeniu zadania 11 400 tys. zł, czyli wzrost o 6000 tys. zł, tj. wzrost o 113%. Budowa strzelnicy w miejscowości Koszalin – pierwotnie planowany koszt 9500 tys., wartość po zakończeniu 19 000 tys. zł z hakiem, wzrost o kolejne 10 000 tys. zł, czyli o 102%. Budowa bazy dla poduszkowców w miejscowości Gdańsk-Rębiechowo – pierwotnie planowany koszt to 13 000 tys. zł, po zakończeniu zadania wartość wyniosła 29 000 tys., więc wzrost o 123%. I tak mogłabym mnożyć te przykłady. Ale właśnie ta sytuacja na rynku budowlanym wymusiła konieczność zrewidowania budżetu. Wskutek powyższego lista zadań planowanych pierwotnie w programie modernizacji podlegała sukcesywnej modyfikacji, zarówno dostosowującej nakłady do sporządzonych kosztorysów inwestorskich, jak i później – do rozstrzygnięć przetargowych. Stąd tych wszystkich zmian dokonywanych na podstawie zmian ministra spraw wewnętrznych i administracji czy ministra finansów było dużo. Ale te wprowadzone zmiany pozwoliły nam na optymalne wykorzystanie środków z ustawy i sfinalizowanie kluczowych zamierzeń z punktu widzenia realizowanych przez nas zadań.
Oczywiście istotny wpływ na realizację programu modernizacji miała pandemia, problemy z dostawą materiałów, przestoje wynikające z absencji pracowników, opóźnienie w uzyskiwaniu stosownych decyzji i pozwoleń. To spowodowało zachwiania w terminowości realizowanych dostaw. Ale pomimo tych obiektywnych trudności, program modernizacji ustanowiony dla Straży Granicznej w kwocie 1 269 608 tys. zł został, można powiedzieć, zrealizowany z powodzeniem, zarówno w obszarze uzyskanych efektów, jak i założonych celów.
A jakie były te cele? To teraz, a także efekty, omówię w układzie poszczególnych przedsięwzięć. Zacznę może od sprzętu transportowego, którego zakup przełożył się na zwiększenie naszej mobilności, zarówno na lądzie, na morzu, jak i w powietrzu. Zakupiliśmy łącznie 675 sztuk sprzętu transportowego za łączną kwotę 146 000 tys. zł. Zrealizowana modernizacja floty umożliwiła doposażenie jednostek w 669 sztuk pojazdów różnego rodzaju, głównie samochodów patrolowych, terenowych, ciężarowo-osobowych, mikrobusów, motocykli, ATV czy samochodów do przewozu osób zatrzymanych. Zakupiliśmy również 4 jednostki pływające. Jedna jeszcze jest w trakcie realizacji – patrolowa o długości 16 m. Trzy przybrzeżne jednostki typu RIP, które są przeznaczone dla placówek we Władysławowie i dla Kaszubskiego Dywizjonu, wykorzystywane są do działań patrolowych, interwencyjno-pościgowych, jak również w akcjach ratowania życia na morzu. Zwiększyliśmy również gotowość operacyjną naszego lotnictwa poprzez zakup śmigłowca H135 za kwotę 46 500 tys. zł, śmigłowca dwusilnikowego, turbinowego z systemem obserwacji lotniczej najnowszej generacji, co umożliwia prowadzenie szczegółowej obserwacji lotniczej zarówno w dzień, jak i w nocy. Biorąc pod uwagę wyposażenie tego śmigłowca, śmiało mogę powiedzieć, że jest to jedna z najnowocześniejszych tego typu jednostek w naszym kraju. Wysokie parametry lotno-techniczne tego śmigłowca umożliwiają realizację zadań w terenie górzystym. Stąd śmigłowiec na co dzień stacjonuje w Bieszczadzkim Oddziale Straży Granicznej. Niemniej jednak aktualnie wykorzystywany jest w ochronie granicy polsko-białoruskiej, a także w ramach operacji Frontex. Był angażowany do wsparcia Litwy na granicy z Białorusią. Oprócz tego śmigłowca zmodernizowaliśmy również drugi śmigłowiec typu Anakonda w zakresie wymiany systemu obserwacji lotniczej. Dokonano wymiany przestarzałego wyposażenia śmigłowca na nowoczesne. Oczywiście śmigłowiec jest wykorzystywany jako bezpośrednie wsparcie ochrony granicy z powietrza, głównie morskiej.
Zakupy nowych pojazdów w istotny sposób wpłynęły na poprawę zabezpieczenia naszych potrzeb transportowych, co znalazło odzwierciedlenie w podniesieniu poziomu ukompletowania w stosunku do norm należności. Przed wejściem ustawy to ukompletowanie wynosiło 93%. Po zakończeniu ustawy zwiększyło się do poziomu 97%, przy czym należy zauważyć, że jakby ten stopień ukompletowania osiągnięto przy jednoczesnej wymianie pojazdów zużytych. Oprócz tego poprawie uległ stopień nowoczesności pojazdów. Przed realizacją ustawy średni wiek kształtował się na poziomie 11 lat, natomiast wprowadzenie do eksploatacji nowych pojazdów przyczyniło się do statystycznego obniżenia tego wieku środków transportu do poziomu 7,7 lat. Oczywiście niewymiernym wskaźnikiem efektów modernizacji floty transportowej jest zmiana jakości pojazdów. Dostarczone pojazdy charakteryzują się mocnymi silnikami, nowoczesną konstrukcją i wyposażeniem, które wpływa na – co dla mnie najważniejsze jako logistyka – podniesienie poziomu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również bezpieczeństwa użytkowników, czyli samych funkcjonariuszy.
Realizacja programu modernizacji pozwoliła również na uzupełnienie naszych stanów w zakresie sprzętu, uzbrojenia i techniki specjalnej. W tym zakresie zakupiliśmy ponad 5,5 tysiąca sztuk sprzętu za kwotę 119 000 tys. zł. Na szczególną uwagę zasługuje doposażenie formacji w nowoczesny sprzęt wykorzystujący stacjonarne, mobilne i przenośne urządzenia systemu obserwacji technicznej. Wśród nich zakup 36 sztuk przewoźnych jednostek nadzoru za kwotę 64 000 tys. zł. Przewoźne jednostki nadzoru stanowią podstawowy sprzęt obserwacji technicznej wykorzystywany w codziennej służbie, który umożliwia wykrywanie przemytu i innych przestępstw polegających na usiłowaniu lub przekroczeniu granicy wbrew przepisom. Wyposażone są w głowicę optoelektroniczną umożliwiającą wykrycie obiektu z odległości 15 km. W tych pojazdach obserwacyjnych zastosowano nowatorskie rozwiązania, które zwiększyły możliwości terenowe pojazdów. Mogę tu powiedzieć, że nowe PJN są efektem myśli technologicznej funkcjonariuszy Straży Granicznej, bowiem nowoczesne rozwiązania zastosowane w tych pojazdach, akurat w tej serii, stanowią wypadkową doświadczeń zebranych z użytkowania wcześniej zakupionych i dostępnych aktualnie na rynku technologii.
Co jeszcze, jeżeli chodzi o systemy obserwacji? Zakupiliśmy 17 kompletów przenośnych urządzeń perymetrycznych za kwotę 9400 tys. zł, systemów, które również służą do wykrywania migracji nieuregulowanej. Dokonaliśmy modernizacji systemów optoelektronicznych na wieżach obserwacyjnych w 8 lokalizacjach, w efekcie czego Straż Graniczna dysponuje tymi systemami w 45 lokalizacjach na granicy zewnętrznej. Urządzenia zainstalowane w głowicy optoelektronicznej, czyli kamera termowizyjna, kamera światła dziennego, dalmierz laserowy, znacząco zwiększyły nasze możliwości obserwacji, detekcji i rejestracji zdarzeń. Zakupiliśmy również przenośne urządzenia termowizyjne, kamery termowizyjne, gogle noktowizyjne, które stanowią podstawowe wyposażenie pojedynczego funkcjonariusza, charakteryzują się dużą możliwością, umożliwiają prowadzenie obserwacji, również w trudnodostępnych terenach przygranicznych.
Oczywiście zakupiliśmy również sprzęt uzbrojenia, dokładnie 4195 sztuk za kwotę 16 000 tys. zł, w tym ponad 3700 sztuk broni różnego typu. Realizacja ustawy w tym zakresie pozwoliła nam na rozpoczęcie wymiany broni postradzieckiej i zastępowanie jej sprzętem zgodnym ze standardami NATO. Dokonane zakupy w zakresie uzbrojenia i techniki specjalnej pozwoliły nam na znaczną poprawę zabezpieczenia potrzeb w tego rodzaju sprzęt. Przed rozpoczęciem realizacji programu stopień zabezpieczenia wynosił około 80%, natomiast obecnie wzrósł do 96%.
Realizacja programu modernizacji przyczyniła się również do poprawy zabezpieczenia potrzeb mundurowych i poprzez uzupełnienie stanów ilościowych oraz poprawę komfortu, bezpieczeństwa i standardów pełnionej służby. Zakupiliśmy blisko 83 tys. sztuk wyposażenia osobistego i ochronnego funkcjonariuszy za kwotę 58 000 tys. zł, w tym głównie umundurowania specjalistycznego, czyli ubrań na złą pogodę z nadrukiem maskującym, ocieplaczy, rękawic z membraną izolacyjną, butów z membraną izolacyjną. Realizacja tych zakupów umożliwiła zaopatrzenie w szczególności tych funkcjonariuszy, którzy realizują zadania bezpośredniej ochrony granicy państwowej. Zakup przedmiotów o coraz doskonalszych właściwościach wodoszczelnych, wiatroszczelnych, paraprzepuszczalnych czy też kamuflażowych jest niezbędny do zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonariuszom podczas pełnienia służby w różnych warunkach pogodowych i sytuacyjnych. Jak już wspomniałam, zakupy te skutkowały zwiększeniem stopnia ukompletowania. Przed rozpoczęciem realizacji programu ukompletowanie wynosiło 47,6%. Zgodnie z normami należności funkcjonariuszom przysługiwały dwa komplety ubrań na złą pogodę na 4 lata. Z uwagi na braki ilościowe funkcjonariusze byli wyposażeni w jeden komplet na 4 lata. Zakupy z ustawy modernizacyjnej umożliwiły wyposażenie funkcjonariuszy właśnie w te 2 komplety i poziom ukompletowania wzrósł do ponad 86%. To jest poziom satysfakcjonujący, zabezpieczający potrzeby w tym zakresie.
Zakupiliśmy również ponad 9 tys. sztuk wyposażenia ochronnego typu kamizelki kuloodporne zewnętrzne i wewnętrzne, tarcze kuloodporne, hełmy kuloodporne czy maski przeciwgazowe. Doposażenie w ten sprzęt było niezbędne z uwagi na konieczność wymiany wyposażenia, któremu zakończyła się gwarancja na parametry ochronne.
Efektywne realizowanie zadań przez Straż Graniczną, w tym głównie procesu kontroli ruchu granicznego, nie może się odbyć bez niezawodnie działających systemów teleinformatycznych, stąd blisko ¼ nakładów rzeczowych z programu, czyli kwotę 206 000 tys. zł przeznaczyliśmy właśnie na sprzęt łączności i informatyki. Dzięki ustawie modernizacyjnej przeprowadzono modernizację i rozbudowę obszaru teleinformatycznego na niespotykaną do tej pory skalę. Te modernizacje realizowaliśmy w 4 obszarach. Przede wszystkim dokonaliśmy modernizacji i rozbudowy platformy teleinformatycznej. W ramach powyższego wymieniliśmy wyeksploatowany i niekompatybilny z obecną platformą teleinformatyczną sprzęt na nowy. Wymieniliśmy komputery all in one, komputery przenośne, stacje robocze, tablety, dokupiliśmy licencję do oprogramowania Windows. Doposażyliśmy jednostki organizacyjne w nowy sprzęt serwerowy. Wszystkie te zakupy poprawiły bezpieczeństwo przetwarzania danych w sieci Straży Granicznej. Ponadto sercem całej infrastruktury informatycznej Straży Granicznej są ośrodki przetwarzania danych, centralny węzeł teleinformatyczny i zapasowy węzeł teleinformatyczny, który również rozbudowano w ramach ustawy modernizacyjnej o nowoczesne technologie i doposażono te węzły w nowoczesny sprzęt zapewniający niezawodną wymianę danych. Dokonaliśmy również modernizacji sieci teleinformatycznej. Wymieniliśmy zużyte komponenty sieciowe. Dzięki temu została zwiększona przepustowość sieci lokalnej. Modernizacji zostały poddane także niejawne sieci teleinformatyczne i system cyberbezpieczeństwa, co umożliwiło jakby sprawną wymianę i sprawne przetwarzanie informacji niejawnych, również wymianę informacji pomiędzy Strażą Graniczną a innymi instytucjami państwa w ramach współpracy w zakresie zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości.
Dokonując oceny efektów zakupów w zakresie łączności i informatyki, głównym wyznacznikiem sprawności działania obszaru IT jest zachowanie bardzo wysokich standardów dostępności oraz niezawodności systemów teleinformatycznych zapewniających płynne dokonywanie kontroli granicznej, w tym sprawdzanie osób i pojazdów przekraczających granice w krajowych i międzynarodowych systemach poszukiwawczych i informacyjnych. Straż Graniczna, chcąc sprostać tym wymaganiom, wyznaczyła sobie za cel utrzymać dostępność sieci na poziomie 99,99% oraz zagwarantować reakcję systemów zewnętrznych, czyli tego odpytywania w trakcie odprawy granicznej innych systemów na poziomie poniżej 5 sekund. Właśnie dzięki środkom z ustawy modernizacyjnej utrzymano przedmiotowe wskaźniki, pomimo dwukrotnego zwiększenia liczby zapytań w perspektywie kilku lat. Były to 3 miliony zapytań na dobę w 2019 roku, a 1,4 mln zapytań w 2016. Nie podaję tu danych dotyczących 2020 roku, bo z przyczyn obiektywnych one są nieporównywalne. Tak więc, pomimo wzrastającej liczby pasażerów, technicznie czasy odprawy granicznej zostały skrócone.
Skuteczność działań granicznych wiąże się z koniecznością konsekwentnej modernizacji i rozbudowy infrastruktury budowlanej. Stąd w ramach programu realizowano i uzyskano efekt rzeczowy na 94 tytułach inwestycyjnych na łączną kwotę 309 000 tys. zł, w tym na granicy zewnętrznej zrealizowano 48 zadań na łączną kwotę 175 000 tys. zł. Z 94 zadań, które zrealizowaliśmy, 27 polegało na budowie nowych obiektów, a 67 na adaptacji i rozbudowie już istniejących. Do najistotniejszych inwestycji budowlanych zaliczyć należy budowę 4 nowych placówek w miejscowościach Krynki, Tarnów, Bielsko-Biała i Krynica Morska, jak również przebudowę, modernizację w różnym zakresie kolejnych 22 placówek. Modernizacja i budowa tych obiektów zasadniczo zmieniła obraz dotychczasowych warunków służby. Szczególną uwagę skierowano na infrastrukturę zabezpieczającą granicę Polski z Ukrainą, Białorusią i Rosją. Na wyżej wymienionych odcinkach zlokalizowane były placówki, które powstały w wyniku adaptacji obiektów służących innym celom. Konstrukcje budynków nie pozwalały wówczas na dostosowanie tych obiektów do wymaganych funkcji, były również zbyt małe, żeby pomieścić odpowiednią liczbę funkcjonariuszy. Stąd ten wysiłek został głównie skierowany na placówki położone na wschodniej granicy Polski, stanowiącej jednocześnie zewnętrzną granicę Unii Europejskiej.
Wybudowaliśmy również 4 nowe strzelnice i zmodernizowaliśmy 3 istniejące. W efekcie Straż Graniczna posiada 11 strzelnic krytych. Nowoczesna technologia tych strzelnic pozwala na prowadzenie strzelań, w różnych scenariuszach z różnego rodzaju broni, przy zmiennym oświetleniu w sytuacjach jak najbardziej zbliżonych do naturalnych. Symulatory zdarzeń uczą postępowania w sytuacjach krytycznych. Pamiętajmy, że wzrost umiejętności funkcjonariuszy to bezpieczeństwo funkcjonariuszy, a w konsekwencji podniesienie skuteczności naszych działań przy użyciu ostrej amunicji.
Wspomnę również o budowie trzech specjalistycznych obiektów. Pierwszy z nich to baza dla statków powietrznych Gdańsk-Rębiechowo w morskim oddziale Straży Granicznej. Wcześniej statki powietrzne morskiego oddziału bazowały w hangarze dzierżawionym od portu lotniczego Gdańsk-Rębiechowo. Ze względu na plany rozwoju portu lotniczego dalsze stacjonowanie nie było możliwe w tej lokalizacji. Nowa baza lotnicza jest bardzo nowoczesnym obiektem, spełnia wszystkie wymogi władzy lotniczej w kwestii wykonywania obsług technicznych, wykonywania operacji lotniczych, zabezpieczenia naziemnego statków powietrznych. W bazie będą stacjonować i stacjonują samoloty wielozadaniowe, między innymi 2 nowe samoloty L410, tak zwane Turbolety, które zakupiliśmy ze środków europejskich.
Drugim obiektem specjalistycznym, wybudowanym dzięki środkom z programu, jest baza dla poduszkowców i jednostek pływających w miejscowości Nowa Pasłęka. Baza została wybudowana w bezpośrednim sąsiedztwie granicy państwa, bo przybliżona odległość od granicy to 800 m. Umożliwia to jej funkcjonowanie przez cały sezon żeglugowy, bez konieczności organizowania coraz bardziej utrudnionych ze strony Federacji Rosyjskiej przepływów jednostek przez Cieśninę Pilawską. Z uwagi na swoje bezpośrednie położenie w pobliżu granicy państwa zapewnia bezpieczne i sprawne zejście – głównie poduszkowców, bo tam stacjonują nasze poduszkowce – z wody na ląd i umożliwiają szybkie przystąpienie do działań służbowych na wodach Zalewu Wiślanego.
Trzeci obiekt specjalistyczny to stacja obsługi pojazdów wybudowana w Komendzie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej. Nowe zaplecze transportowe wyposażone w nowoczesne i precyzyjne urządzenia w znacznym stopniu przyspiesza i usprawnia obsługę sprzętu transportowego, co ma istotne znaczenie w obecnej sytuacji wzmożonych działań w ochronie granicy, a co za tym idzie, w zwiększonej eksploatacji i konieczności częstszych napraw tego sprzętu.
Jeżeli chodzi o inwestycje budowlane, wspomnę jeszcze, że przebudowaliśmy i zmodernizowaliśmy infrastrukturę zewnętrzną i wewnętrzną w oddziałach i ośrodkach szkolenia w 57 obiektach. Wykonano najpilniejsze zadania wynikające z potrzeby dostosowania obiektów do realizacji zadań statutowych oraz zaleceń pokontrolnych. Prace polegały głównie na dostosowaniu budynków do przepisów przeciwpożarowych, termomodernizacji budynków, przebudowy sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i tak dalej.
Podsumowując efekty realizacji inwestycji budowlanych, podkreślę, że w wyniku modernizacji i budowy nowych obiektów, dla 9,5 tys. funkcjonariuszy, czyli dla ponad połowy, nastąpiła poprawa warunków służby i pracy.
Pozostały jeszcze przedsięwzięcia płacowe. W ramach realizacji przedsięwzięć płacowych w latach 2017-2020 nastąpił wzrost uposażeń funkcjonariuszy o 609 zł na etat – 562 zł uposażenie i 47 zł nagroda roczna – oraz wynagrodzeń pracowników w kwocie 597 zł na etat – z tego 550 zł wynagrodzenie i 47 zł dodatkowe wynagrodzenie roczne. Podwyżki następowały w 2017 i w 2019 roku, zaś w 2018 i w 2020 dokonywane były wypłaty nagród rocznych jako skutek dokonanych podwyżek. Niezależnie od podwyżek w ramach programu dodatkowo nastąpił wzrost uposażeń o 927 zł i oraz wzrost wynagrodzeń o 504 zł. Tym samym w latach 2017-2020 nastąpił wzrost uposażeń funkcjonariuszy łącznie o 1536 zł – z kwoty 4616 zł do 6152 zł, czyli o 33% – a w przypadku wynagrodzeń pracowników wzrost ten wyniósł o 1101 zł, czyli z kwoty 3009 zł do 4110 zł, czyli o 37%.
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, na zakończenie chciałabym zwrócić uwagę Wysokiej Komisji, że przedstawiony przeze mnie wolumen zakupów realizowany był w uwarunkowaniach sprzed kryzysu – nazwijmy to kryzysem białoruskim – kiedy po drugiej stronie mieliśmy sąsiada przestrzegającego prawa międzynarodowego i zawartych umów. Oczywiście nowa sytuacja na granicy z Białorusią związana z nielegalną migracją, przybierająca charakter wojny hybrydowej, skutkuje koniecznością podjęcia dodatkowych wysiłków również w obszarze sprzętowym. Zwiększone potrzeby, głównie podlaskiego oddziału, dotyczą przede wszystkim sprzętu do obserwacji technicznej, pojazdów obserwacyjnych, gogli noktowizyjnych, kamer termowizyjnych. Potrzeby dotyczą również sprzętu transportowego, głównie pojazdów terenowych. Prowadzimy działania w kierunku zabezpieczenia. Przesunęliśmy już sprzęt z innych oddziałów Straży Granicznej, żeby w maksymalnym stopniu zabezpieczyć potrzeby podlaskiego oddziału. Oczywiście otrzymaliśmy zwiększenie budżetu decyzją ministra spraw wewnętrznych na pokrycie tych zwiększonych wydatków w związku z nasileniem nielegalnej migracji. Czekamy na kolejne zasilenie – tym razem ze środków rezerwy. Ale musimy pamiętać, że presja migracyjna nie maleje, wręcz bym powiedziała, że się nasila. W efekcie intensyfikujemy swoje działania na rzecz uszczelniania pierwszej linii ochrony granicy. Zwiększamy liczbę posterunków, a w konsekwencji, mamy zwiększone potrzeby sprzętowe. Dlatego też kontynuacja programu modernizacji jest nieodzowna i z pokorą prosimy o kolejny program i uwzględnienie w maksymalnym stopniu naszych zwiększonych potrzeb. Program, który z jednej strony pozwoli utrzymać na tym wysokim poziomie sprzęt, który zakupiliśmy w ramach ustawy 2017-2020, a z drugiej strony pozwoli nam na realizację kolejnych inwestycji, których kierunki wyznacza nam obecnie sytuacja międzynarodowa.
Szanowny panie przewodniczący, panie posłanki, panowie, posłowie, proszę o przyjęcie informacji o wykonaniu programu modernizacji przez Straż Graniczną. Tak jak pan dyrektor Budzeń powiedział, są ze mną panowie dyrektorzy komórek logistycznych Komendy Głównej Straży Granicznej. Panowie koordynowali i nadzorowali program modernizacji w Straży Granicznej. W razie szczegółowych pytań jesteśmy do państwa dyspozycji. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo, pani generał. Nie ukrywam, że z dużą satysfakcją – przynajmniej ja – wysłuchałem. Sądzę, że nie jestem odosobniony w tym odbiorze tej informacji – bardzo rzeczowej i konkretnej, ze wskazaniem efektów, które dają obraz obecnego stanu i kondycji Straży Granicznej. Jeśli będą pytania, to za chwilę jeszcze oczywiście możemy te informacje uszczegółowić i pogłębić. Teraz prosiłbym pana dyrektora… Bo pani komendant zakończyła wnioskiem, o którym zresztą i ja mówiłem, rozpoczynając posiedzenie podkomisji, o potrzebie kontynuacji programu modernizacji Straży Granicznej. W ogóle myślimy o wszystkich służbach mundurowych MSWiA. Proszę powiedzieć, panie dyrektorze, na jakim etapie są prace w tej sprawie?
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Panie przewodniczący, chciałem poinformować, że w zasadzie prace są ukończone. Mówię „w zasadzie”, bo jeszcze do postawienia przysłowiowej kropki nad i nie doszło. Po dzisiejszym spotkaniu kierownictwa ministerstwa ze związkami zawodowymi pracowników zapadną ostateczne decyzje co do kierunków i ewentualnych kwot podwyżek wynagrodzeń. Dlatego pierwszym moim zamiarem było powiedzenie, jak będzie się przedstawiać sytuacja w zakresie wynagrodzeń pracowników w 2022 roku. Mogę tylko powiedzieć, że wiecie państwo, że w projekcie ustawy budżetowej na 2022 rok przeznaczona została kwota 4,4% wynagrodzeń na podwyżki wynagrodzeń pracowników i funkcjonariuszy – w ogóle całego sektora finansów publicznych. Jeżeli chodzi o naszych pracowników jest to kwota średnia 165 zł na etat kalkulacyjny, natomiast uwzględniając dodatkowe wynagrodzenie roczne, to jest 179 zł. W pierwszej wersji projektu… Chociaż tak się zastanawiam… Przepraszam, panie przewodniczący, ale nie powiem… To, co chciałem powiedzieć, na pewno się zmieni. Te dodatkowe ustalenia… Wczoraj też było spotkanie kierownictwa ze związkami pracowników, więc na pewno to, co jest w tym projekcie, będzie nieaktualne. Dlatego wydaje mi się, jeżeli pan przewodniczący pozwoli, że tu się nie wypowiem. Po dzisiejszym spotkaniu będą podjęte ostateczne ustalenia.
Mogę powiedzieć, że ogólna wartość programu to jest kwota 10 030 757 tys. zł. Jest 8 nowych przedsięwzięć w stosunku do tych, które były poprzednio. Dodane zostało jeszcze wzmocnienie stanów etatowych funkcjonariuszy. Natomiast nie ma jeszcze ostatecznych ustaleń. Według mojej oceny, po dokonaniu poprawek, w zasadzie w 90% ten dokument w pełnym zakresie jest zrobiony i spodziewamy się, że do końca tego tygodnia prześlemy go do kancelarii premiera o wpisanie do wykazu programu prac rządu na rok 2021. Oczywiście termin wejścia zakładany, tak jak był ustalony, tj. 1 stycznia 2022 r. Program będzie finansowany z dwóch źródeł – rezerw celowych i z funduszy wsparcia – około 680 milionów. To będą fundusze celowe w trzech formacjach: Fundusze Wsparcia Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej. Natomiast w odniesieniu do Służby Ochrony Państwa, ponieważ tam nie ma instytucji funduszu wsparcia, pełny zakres wydatków będzie finansowany z rezerwy budżetowej. W tym zakresie ta wartość, którą podałem, będą to środki wyłącznie zewnętrzne, bez ustalania tak zwanego wkładu własnego, który był zastosowany w poprzednim programie. Jeżeli coś jeszcze mogę dodać… Natomiast nie chciałbym tutaj jeszcze oficjalnie mówić o pełnym zakresie programu z podziałem kwot wydatków na poszczególne przedsięwzięcia i na służby, dlatego że to może jeszcze ulec zmianie i ostateczny program roześlemy do uzgodnień międzyresortowych po wpisaniu do wykazu prac rządu i później, po przyjęciu przez Radę Ministrów zgodnie z normalnym trybem, panie przewodniczący, zostanie przekazany do parlamentu. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Po dwóch latach przerwy dobra wiadomość, cieszymy się, że ten program intensywnie powstaje. Jako podkomisja, ale też pewnie jako Komisja, będziemy chcieli zgłosić do niego swoje postulaty i uwagi. Właśnie temu też służą te posiedzenia. Ale zanim poproszę panią komendant i pana dyrektora jeszcze o pewne materiały do przygotowania po Komisji, to otwieram dyskusję. Czy państwo posłowie chcieliby zabrać głos w tych sprawach, które w tej chwili omawiamy? Bardzo proszę, pani przewodnicząca, zapraszam.
Poseł Magdalena Sroka (Porozumienie):
Panie przewodniczący, pani generał, panie dyrektorze, szanowni państwo, zaproszeni goście, bardzo miło mi witać również przedstawicielki związków zawodowych pracowników cywilnych służb mundurowych. Zanim przejdziemy do pracowników cywilnych i służb mundurowych, jeszcze do pani generał, bo w swoim wystąpieniu powiedziała pani, jak bardzo zmieniła się Straż Graniczna pod kątem inwestycyjnym i należy to absolutnie docenić. Ten skok cywilizacyjny, który dokonał się w postaci sprzętu, wyposażenia, na pewno jest godny pochwały. Bo to mówią nie tylko pracownicy Straży Granicznej, ale również przedstawiciele innych służb mundurowych. Dzisiaj wiemy, że trwają prace nad nową ustawą modernizacyjną, w której równie ważne będzie zabezpieczenie środków na kolejne inwestycje. Ale wydaje mi się, że w dzisiejszej sytuacji, w dzisiejszych czasach, przy tak dużej dysproporcji między zatrudnieniem w obszarze prywatnym, a zatrudnieniem w obszarze budżetowym, należałoby jednak zwiększyć środki kierowane na wynagrodzenia i podwyżki, zarówno dla funkcjonariuszy mundurowych, jak i pracowników cywilnych, zarówno korpusu, jak i tych poza mnożnikiem.
Proszę państwa, przed programem modernizacyjnym 2017-2020 różnica między średnim przeciętnym wynagrodzeniem przy pracownikach cywilnych wynosiła 1900 zł. Na zakończenie programu ta różnica wynosi już w tej chwili prawie 3000 zł. Tak że widzimy, jaka dysproporcja następuje między zatrudnionymi w obszarze prywatnym a zatrudnianymi w sferze budżetowej. Myślę, że to jest jeden z postulatów, który również powinien wypłynąć bezpośrednio ze Straży Granicznej – żeby przy kolejnych rozwiązaniach, przy kolejnej ustawie modernizacyjnej, można było mówić o podwyżce nie w wysokości 4,4%, ponieważ zdecydowanie jest to poziom niższy aniżeli obecnie inflacja. Dlatego też taka uwaga, jeszcze zanim przejdziemy do szczegółowych rozwiązań odnośnie pracowników cywilnych. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, teraz pan przewodniczący.
Poseł Artur Łącki (KO):
Pani generał, panie przewodniczący, szanowni państwo, po wysłuchaniu tego, co tutaj pani komendant nam przedstawiła, nasuwają mi się takie 2-3 sprawy.
Pierwsza sprawa, przypomnę państwu, że poprzedni program w latach 2017-2020, obejmował 4 lata. Jego kwota wynosiła 9 200 000 tys. zł. Jeśli podzielić to na 4 lata, to wychodziła bardzo ładna kwota 2 300 000 tys. zł. Ale niestety trzeba policzyć to na 5 lat, dlatego że w 2021 roku, czyli teraz, nie ma tego programu. Zatem teraz wygląda na to, że to już jest tylko 1 800 000 tys. zł, czyli o 500 000 tys. zł zostało jakby obcięte z dotacji dla Straży Granicznej. Dlaczego o tym mówię? Dlatego, że jeśli pani generał czy pan dyrektor przedstawiają nam kwotę 179 zł podwyżki na etat, to niestety, jak wziąć zwykły kalkulator, widać, że to nie stanowi nawet inflacji, która jest teraz. W każdą podwyżkę służb mundurowych, zresztą wszystkich pracowników sfery budżetowej, powinna wchodzić najpierw inflacja, a później dodatek. Każdy chce zarabiać więcej, a nie tylko tyle, żeby było tyle co zawsze. Trzeba pomyśleć, jak zrobić, żeby pracownicy otrzymali te pieniądze, które im się należą, czyli 6% inflacji plus normalna podwyżka.
Druga sprawa. Pani generał mówi i cieszy się z tego – ja też się z tego cieszę – że wiek floty samochodów zmalał z 11 lat do prawie 8, ale nie oszukujmy się. Jak każdy z nas kupuje samochód, to po 5 latach zaczyna myśleć, jak go wymienić. Teraz to, co się dzieje na granicy białoruskiej – a nie wiadomo jak będzie w przyszłości i abstrahując od tego, co się tam wyprawia – pokazuje, że Straż Graniczna powinna mieć bardzo dobry sprzęt, a właściwie najlepszy sprzęt. Taki, który nie będzie zawodził, a zdarza się, że 8 letni samochód będzie zawodzi. Nie wydaje mi się, żeby było dobre, że Straż Graniczna, tak odpowiedzialna służba, pracowała na sprzęcie, który mógłby zawieść. Trzeba więc tutaj jak najszybciej wprowadzić ten program, jak najszybciej zwiększyć kwotę pieniędzy na zakup sprzętu transportowego, a szczególnie samochodów terenowych, bo to jest najważniejsza sprawa.
Osobne moje pytanie do pani generał, jakie zadaję też przedstawicielem Policji – chciałem się dowiedzieć, czy państwo dysponują kamerami nasobnymi, czy funkcjonariusze Straży Granicznej dysponują kamerami nasobnymi? Jeśli tak, to iloma procentowo, a jeśli nie, to czy rozważacie zakup kamer nasobnych dla funkcjonariuszy, który pracują w terenie? Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Proszę panią generał lub pana dyrektora o odpowiedzi na te pytania. Tak naprawdę było jedno pytanie, ale były też poruszone pewne wątki, do których być może państwo zechcą się odnieść.
Bardzo proszę.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Szanowni państwo, w odpowiedzi zastrzegłem, że na razie nie chciałbym tutaj mówić o kwocie dodatkowej podwyżki wynagrodzeń wynikającej z programu. Pani poseł i pan przewodniczący mnie tu w jakiś sposób… No nie powiem, że zmusili…, ale chcę powiedzieć, że to jest ponad 300 zł dodatkowej podwyżki, która wynika jeszcze z programu. Jaka to będzie kwota, o ile powyżej 300, to w tej chwili trudno mi powiedzieć. Czyli to jest podwyżka ekstra w programie, niezależnie od tej podwyżki, która przewidziana jest w projekcie ustawy budżetowej. Oczywiście można dyskutować, czy to dużo, czy mało. To są ustalenia rządowe. Tutaj odnosimy się do możliwości, z tego co ja rozumiem, budżetu państwa w określonej sytuacji. Dlatego i tak w odniesieniu do całego sektora finansów wydaje mi się to sprawa troszkę odmienna i bardziej korzystna. Jeżeli chodzi o tę kwotę programu 9 200 000 tys. zł z lat 2017-2020, pan przewodniczący był uprzejmy jeszcze dodać do tego rok 2021, ale ja chciałem zaznaczyć, jak pan przewodniczący dobrze wie, że konstrukcja poprzedniego programu była taka, że było 40% wkładu własnego i 60% zewnętrznych środków. Tu są same zewnętrzne środki, panie przewodniczący. Czyli de facto sytuacja, moim zdaniem, jest o wiele lepsza w odniesieniu do poprzedniego programu. Chciałem tylko to uzupełnić, żeby ta sprawa była w miarę jasna.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Ta przewidywana podwyżka, o której pan mówi, czyli około czy ponad 300 zł, będzie w 2022 roku, jak rozumiem. Pan mówi o tym jednym roku?
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Jeszcze nie ma decyzji co do jednego roku, czy dwóch, czy trzech...
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Skoro pan powiedział, że ta podwyżka 4,5% przewidziana jest w projekcie ustawy budżetowej dla wszystkich, całej sfery budżetowej, a tutaj dla 4 służb mundurowych te dodatkowe 300 czy ponad 300, to rozumiem, że na 2022 rok. Inaczej nie można tego czytać.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Takie były poprzednie założenia. Natomiast teraz trwa dyskusja i być może ustalenia będą inne. Dlatego na początku nie chciałem mówić… Mówimy, że od 2022. To, czy na 2, 3, czy 4 lata, jest dyskutowane.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Mówimy o etapie prac i planów. Czym innym jest budżet 2022 roku, a czym innym jest kilkuletni program modernizacji. Przecież to będzie się rozkładało na kilka lat. Rozumiem, że to jest lata 2022, 2023, 2024 i 2025?
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Założenie było, że na 2022, a jaka będzie wypracowana koncepcja, zobaczymy po spotkaniu.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Pani generał?
Zastępca komendanta głównego Straży Granicznej ds. logistyki gen. bryg. Wioleta Gorzkowska:
Powiem ta, trudno się nie zgodzić ze słowami pani poseł czy pana posła w kwestii zasadności zwiększenia wynagrodzeń pracowników czy uposażeń funkcjonariuszy. Ja przedstawiałam, jakie to wielkości były w ostatnich latach. Pomimo że one nie były małe – bo kwoty 1500 zł czy 1100 zł nie są małe – to tutaj oczywiście nie ma cenniejszego kapitału niż kapitał ludzki. Oczywiście, jak najbardziej też uważamy, że te wynagrodzenia powinny ulec wzrostowi. Nie ma możliwości przeznaczenia środków na zwiększenie konkurencyjności wynagrodzeń pracowników z budżetu Straży Granicznej, natomiast zapewniam Wysoką Komisję, że ani jedna złotówka wygenerowana w wyniku fluktuacji kadr czy z absencji chorobowych nie została przeniesiona na inne cele. Te środki trafiały i trafiają, i póki ja będę, będą trafiać do pracowników cywilnych w postaci dodatków czy nagród uznaniowych.
Jeżeli chodzi o kwestie kamer nasobnych – nie, nie mamy takich kamer. Funkcjonariusze nie są wyposażeni w kamery nasobne i nie widzimy potrzeby ich zakupu. Dlaczego? Dlatego, że opieramy się o infrastrukturę lotnisk czy przejść granicznych, monitoring jest też zainstalowany w ośrodkach strzeżonych dla cudzoziemców. Z tych kamer jesteśmy w stanie odtworzyć zachowania funkcjonariuszy i przebieg danej sytuacji. Tak że nie rozważaliśmy i nie widzimy na ten moment potrzeby zakupu kamer nasobnych. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Pani komendant przekazała dwie bardzo ważne informacje i zarazem deklaracje – póki pani będzie, to środki płacowe nie będą przeznaczane na inne wydatki rzeczowe. W poprzednich okresach, za naszych poprzedników, różnie z tym bywało.
Panie przewodniczący, witamy na naszej podkomisji.
Za naszych poprzedników bywało różnie. Niestety. Dobrze, że teraz jest inaczej, że pani tego pilnuje w Straży Granicznej. Trzeba tego pilnować we wszystkich służbach. Druga informacja ważna, z którą jak sądzę wszyscy się utożsamiamy, kapitał ludzki jest najcenniejszą wartością. Chciałbym przypomnieć, że wtedy, kiedy pracowaliśmy bardzo wstępnie nad koncepcją nowego programu modernizacji i rozwoju, nazywając to programem rozwoju już w czasie, kiedy ja się tymi sprawami zajmowałem w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, to właśnie wówczas mówiliśmy, że to trzeba podtrzymać, moim zdaniem, oczywiście także widząc potrzeby sprzętowe czy inwestycyjne, czyli ten kierunek na wzmocnienie kapitału ludzkiego, zarówno jeżeli chodzi o funkcjonariuszy, jak i pracowników cywilnych służb mundurowych. Przesunięcie akcentów powinno chyba nastąpić w jakimś zauważalnym stopniu, mimo tych podwyżek, które były. Wiadomo, że rynek pracy, że tak powiem, jest bardzo dynamiczny i trzeba inwestować w funkcjonariuszy i pracowników. Nie tylko w wymiarze płacowym, ale także w wymiarze motywacyjnych aspektów wynagrodzeń i uposażeń i w zakresie choćby wzmacniania kompetencji poprzez szkolnictwo służb mundurowych i permanentne szkolenia, które powinny i mają miejsce. Chodzi o to, żeby to był bardzo ważny akcent w nowym programie rozwoju. Na to zostały przeznaczone odpowiednie środki finansowe, bo to wszystko przecież kosztuje.
Pani komendant i panie dyrektorze, prośba w imieniu podkomisji taka, jak w przypadku Policji, tylko to będzie prostsze do zrealizowania, bo przypadku Policji środków było znacznie więcej, ponieważ program, który zakończyliśmy w 2020 r., kosztował 6 miliardów, a tutaj jest mniejsza służba i mniej pieniędzy, mniej przedsięwzięć inwestycyjnych czy zakupu sprzętu, żeby przedstawić nam wykaz bardzo konkretnych efektów programu, żebyśmy byli lepiej przygotowani do dalszej dyskusji. Zwłaszcza jeżeli chodzi o inwestycje – co i gdzie zostało zbudowane oraz co i gdzie trzeba zbudować. Tak samo, jeśli chodzi o wyposażenie w sprzęt transportowy, w uzbrojenie, w inny specjalistyczny sprzęt, wieże obserwacyjne. To także inwestycje. To wszystko, co jest przed nami w ramach priorytetów, które MSWiA i Straż Graniczna widzą. Podzielimy się, że tak powiem, tym ze sobą w dalszej dyskusji, żeby ten program został ukształtowany jak najlepiej z jakimś naszym udziałem. W końcu, jako parlament, będziemy go uchwalać w ostatecznym kształcie. Chcielibyśmy wziąć udział w dyskusji na ten temat. Pani komendant i panie dyrektorze, proszę jeszcze do tego dodać informacje o efektach, zwłaszcza inwestycyjnych z innych źródeł. Bo mówiliśmy o programie modernizacji, ale jest też przecież Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego, prawda? Całe placówki były przebudowane właśnie z tego funduszu. Na przykład w Nowym Dworze na granicy polsko-białoruskiej – pani tego nie wymieniła – była zbudowana nowa placówka, która w tej chwili bardzo dobrze służy, właśnie zbudowana z innego programu niż program modernizacji. To wszystko się sumuje. Gdzieś tam na marginesie albo w oddzielnym podrozdzialiku warto by było też pokazać inne efekty związane z funduszami spoza programu modernizacji, żebyśmy to wszystko widzieli w całości, bo tak się mówi, ileś obiektów, 94. Dobrze. Ale gdzie te obiekty zostały zbudowane? Geografia tych obiektów. Tak samo geografia potrzeb. Po prostu proszę wydobyć to dla nas tak, żeby to było w jakimś skrócie, jednocześnie z enumeratywnym wykazem, żeby każdy poseł podkomisji nie musiał sam tych materiałów sobie przetwarzać. Państwo siedzą w tym dużo głębiej na co dzień. W komputerach macie te wszystkie dane. Jak nam państwo je przedstawią, to będzie nam łatwiej dyskutować na ten temat i wzajemnie się w tym wspierać. Tylko termin jest potrzebny. Kiedy Policja nam dostarczy, panie dyrektorze, te dane?
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Otrzymaliśmy je 2 dni temu od Policji. Potrzeba nam jeszcze trochę czasu, żeby to w jakiś sposób, może nie tyle zweryfikować, co tylko na to popatrzeć. Myślę, panie przewodniczący, że przekażemy to panu najpóźniej do końca przyszłego tygodnia. Wiemy, to było 10 października. Ostatnio było spiętrzenie. Rozmawialiśmy o tym.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Uzgodniliśmy lekkie przesunięcie. Była konsultacja ze mną. Za moim przyzwoleniem troszeczkę przesuwamy, ale nie za długo, żeby ten materiał mieć jednak do końca tygodnia. Pani komendant, czy dacie radę to zrobić do końca miesiąca? Dacie radę. Pani komendant jest zawsze bardzo dzielna. Wiem, pamiętam i widzę to również teraz. Cieszę się bardzo. Jedyna pani generał w służbach mundurowych i zajmująca się logistyką. Pięknie.
Pani przewodnicząca, proszę bardzo.
Poseł Magdalena Sroka (Porozumienie):
Jeszcze jedno zdanie, panie przewodniczący. Pani generał, z okazji dzisiejszego posiedzenia podkomisji, chciałabym poprosić za pośrednictwem pani o przekazanie ogromnych wyrazów szacunku dla wszystkich funkcjonariuszy Straży Granicznej, którzy dzisiaj pełnią służbę i zmagają się codziennie z ogromnymi wyzwaniami.
Natomiast jeszcze a propos tego, o co poprosił pan przewodniczący, bardzo proszę o odniesienie się do jednej kwestii – do postulatów, które wypływają ze strony związków zawodowych służb cywilnych Straży Granicznej – czy widzi pani, czy widzą państwo zasadność włączenia pracowników cywilnych do ustawy o Straży Granicznej. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję. Oczywiście za chwilę, w punkcie drugim, będziemy o tym dokładniej rozmawiać, bo ten punkt dotyczy nie tylko płac, ale i statusu prawnego pracowników cywilnych służb mundurowych. Ale dziękuję za ten głos i oczywiście w imieniu całej podkomisji, całej Komisji i wszystkich parlamentarzystów, jak sądzę, wyrażamy wdzięczność Straży Granicznej za to, co w tej chwili robi na granicy polsko-białoruskiej, za ten profesjonalizm i skuteczność. Aczkolwiek ta skuteczność powinna być ciągle zwiększana, żeby nikt nie przechodził nielegalnie przez granicę, co oczywiście jest naszym wspólnym oczekiwaniem i dążeniem. Dobrze, że pani przewodnicząca przywołała jeszcze raz wątek granicy polsko-białoruskiej. W tym materiale byśmy prosili, żeby były w nim informacje szczególnie dotyczące granicy zewnętrznej – jakie są potrzeby na granicy zewnętrznej Unii Europejskiej, czyli granicy polsko-ukraińskiej, polsko-białoruskiej i polsko-rosyjskiej. Dzisiaj widać coraz mocniej rysujące się większe zagrożenia, związane przecież nie tylko z wojną hybrydową prowadzoną przez Białoruś, ale i z neoimperialną polityką rosyjską. Zamykam punkt pierwszy, jeżeli nie ma innych głosów i płynnie przechodzimy do punktu drugiego.
Na początku bardzo proszę pana dyrektora, bo punkt jest sformułowany tak, jak zawsze to czynimy – informacja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na temat statusu prawnego i sytuacji materialnej pracowników cywilnych służb mundurowych oraz perspektywy zmian w tym zakresie. Trochę zaczęliśmy już o tym mówić, ale proszę, panie dyrektorze o wprowadzenie. Potem poproszę o wypowiedzi przedstawicieli związków zawodowych. Tak naprawdę….chyba przedstawicielki… Nie wiem, czy są panowie. Chyba tylko panie. To też charakterystyczna sprawa. Witam serdecznie.
Przy okazji powitam właśnie panie. Panie się podzieliły. Część zespołu poszła na rozmowy z ministrem spraw wewnętrznych. Część jest tutaj – na posiedzeniu podkomisji. Witam panią Annę Kwasiborską, członka Prezydium KKW NSZZ Pracowników Policji. Witam panią Edytę Łapińską, przewodniczącą organizacji międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” pracowników Policji, ABW i Straży Granicznej. Witam panią Joannę Stec-Trzpil, wiceprzewodniczącą Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji i Panią Barbarę Szerlowką-Herman, wiceprzewodniczącą Zarządu Krajowego Związku Zawodowego Pracowników MSWiAP do spraw Pracowników Policji, BOR – SOP, zmieńcie nazwę albo tu jest źle napisane – i MSWiA. Dotarł do nas jeszcze pan komendant brygadier Krzysztof Hejduk, zastępca komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej i pani Małgorzata Ochman, dyrektor Biura Finansów Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej. Witamy państwa. Panie doktorze, proszę bardzo.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Jeżeli pan pozwoli, panie przewodniczący, to w takim generalnym skrócie chciałem przedstawić dane za rok 2020 w zakresie liczebności wynagrodzeń pracowników tych formacji. Jeżeli chodzi o Policję, plan zatrudnienia funkcjonował… Oczywiście wiedzą państwo, że generalnie, w odniesieniu do pracowników naszych formacji, obowiązuje ustawa o służbie cywilnej i rozporządzenia Rady Ministrów odnośnie do pracowników administracyjnych niewchodzących w zakres ustawy o służbie cywilnej. Druga sprawa to rozporządzenia dotyczące poszczególnych grup pracowników, tak zwanych niemnożnikowych. Korpus służby cywilnej to są tak zwani pracownicy mnożnikowi – pozostali nie. Również są pojedyncze jednostki, gdzie stosowany jest układ zbiorowy pracy zawarty między związkiem, przedstawicielami pracowników a stroną służbową.
Jeżeli chodzi o Policję, w planie zatrudnienia na 2020 rok były 24 724 etaty, zatrudnionych było 22 826 osób, tj. około 92,3% zatrudnienia. Różnica między planem a zatrudnieniem wynika głównie z fluktuacji pracowników plus jeszcze z przebywania pracowników na długotrwałych zwolnieniach i urlopach wychowawczych. Nie będę, to znaczy proponuję nie przedstawiać struktury zatrudnienia w poszczególnych komórkach. Przykładowo w CBŚP 234 pracowników, w Komendzie Głównej 1248 – mówię o planie. W komendach wojewódzkich 8027. W komendach powiatowych miejskich 12 185. Przeciętne wynagrodzenie pracowników Policji, łącznie z dodatkowym wynagrodzeniem rocznym – zaznaczam – liczone metodą GUS-owską w 2020 roku wynosiło 4405 zł miesięcznie. Struktura jest zróżnicowana. W strukturach podstawowych, w jednostkach terenowych, przeciętne wynagrodzenie to 4102 zł, w komendach wojewódzkich 4602 zł, a w komendach powiatowych 3989 zł.
Jeżeli chodzi o Państwową Straż Pożarną, łączna wielkość etatów, łącznie ze Szkołą Główną Służby Pożarniczej, to 2015. Faktycznie zatrudnionych jest 1888, co stanowiło 93,7%. Czyli tu widzimy, że jest podobne zróżnicowanie między stanem planowanym a stanem faktycznym. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne, również według metody GUS-owskiej, to 4817 zł, czyli tu jest prawie o 400 zł wyższe od Policji. Z tego, w części 42 to jest 5529 zł. W części 85, czyli komendy wojewódzkie, powiatowe i miejskie – 4583 zł. Od razu jedno zdanie komentarza. W części 42 to jest cała Komenda Główna plus Szkoła Główna Służby Pożarniczej. Tutaj te wynagrodzenia są wyższe. W komendach wojewódzkich i powiatowych – podam jeszcze rozróżnienie – 5053 zł w komendach wojewódzkich, 4367 zł w komendach powiatowych i miejskich. To jest łącznie część 85 budżetu.
Straż Graniczna. Liczba etatów to jest 3503. Faktyczne zatrudnienie 3115, czyli tu jest 89% – nieznacznie niższe faktyczne zatrudnienie od planowanego. Przeciętne wynagrodzenie – 4469 zł, z tego w komendzie głównej – 5958 zł., w oddziałach Straży Granicznej – 4360 zł i w ośrodkach szkolenia – 4097 zł.
Jeżeli chodzi o Służbę Ochrony Państwa, planowana liczba pracowników to 300, faktycznie zatrudnionych jest prawie 260, czyli 85%. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie to jest 5360 zł. Jeżeli chodzi o sprawy podwyżkowe, były już omawiane. Mam materiał kompleksowy mówiący również o zakładanych podwyżkach w 2022. Jeżeli podkomisja uzna, że już to omawialiśmy, to nie będę tego przedstawiał. Jeszcze raz chciałem tylko powiedzieć, że na razie nie chcę się odnosić do przeciętnej podwyżki wynagrodzeń pracowników w programie rozwoju, dlatego że te rozmowy trwają, jak już zaznaczałem poprzednio i są kontynuowane.
Jeżeli chodzi o to, co jest pewne – prawdopodobnie państwo to już wiedzą, ale jeszcze postaram się przypomnieć – w nowelizacji ustawy budżetowej na rok bieżący jest zapis mówiący o tym, że w roku bieżącym będą jeszcze dodatkowe środki na nagrody. Wiedzą państwo również, że w roku bieżącym w ustawie budżetowej nie było środków na nagrody zarówno dla funkcjonariuszy, jak i dla pracowników. Będą środki na nagrody w wysokości podwójnej kwoty normatywnego odpisu, czyli sześcioprocentowy fundusz na nagrody... Na świadczenia. W zasadzie to są takie świadczenia motywacyjne. To jest średnia kwota na pracownika w kwocie 2500-2600 zł miesięcznie. Z tym, że tu jest takie pewne novum, że w ustawie towarzyszącej ustawie budżetowej, czyli tak zwanej w ustawie okołobudżetowej, jest możliwość wydatkowania tych środków do 30 listopada roku bieżącego. Czyli te dodatkowe środki na nagrody potraktowane są jako tak zwane wydatki niewygasające, analogicznie do wydatków niewygasających z możliwością wykorzystania. Niewykorzystane środki z roku 2021 przechodzą na rok 2022, z możliwością wykorzystania do 30 listopada 2022 roku. O tych 4,4%, które są w projekcie ustawy budżetowej na rok przyszły, już mówiłem. To są takie trzy zasadnicze elementy, które moim zdaniem należałoby podnieść tutaj – na posiedzeniu podkomisji – panie przewodniczący. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję. Czy mógłby pan dyrektor jeszcze przywołać – czy ma pan takie dane przy sobie – o ile wzrosły wynagrodzenia pracowników cywilnych Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w okresie ostatniego programu modernizacji. Pani komendant podała te wzrosty odnośnie do Straży Granicznej. Nie zajmujemy się funkcjonariuszami, bo skupiamy swoją uwagę na pracownikach cywilnych. Przypomnę, w Straży Granicznej to był wzrost o 1101 zł do kwoty 4110 zł – rozumiem, że to średnia, przeciętne wynagrodzenie – i w tym czasie jest to wzrost o 37%. Jak jest w Policji, jeżeli pan ma dane przez sobą – bo to największa formacja, najwięcej pracowników cywilnych – w Państwowej Straży Pożarnej oraz w SOP? Wzrost – o ile, o kwotę i o procent – o ile mamy dane.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
To znaczy, panie przewodniczący…
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Łącznie. Nie tylko z programu modernizacji, tylko wszystkie środki. Całościowo.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
I tu zostałem trafiony. Jeżeli mogę, to prześlę na piśmie, ponieważ nie spodziewałem się…
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Po mnie wszystkiego należy się spodziewać, panie dyrektorze.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Wiem, panie ministrze. Współpracowaliśmy dosyć długo. Natomiast jeżeli pan przewodniczący pozwoli, to prześlemy podkomisji te dane, łącznie z podwyżkami. Bo tam, poza programem modernizacji, były jeszcze dwie podwyżki. Łącznie pani komendant tę kwotę podała w odniesieniu do Straży Granicznej. Ja to szczegółowo uzupełnię, jeśli chodzi o pozostałe służby i przekażę na ręce podkomisji.
Poseł Wiesław Szczepański (Lewica) – spoza składu podkomisji:
Więcej niż w straży, panie dyrektorze?
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Powiem tak, jest podobnie. Jeśli chodzi, panie przewodniczący, o pracowników, to są podobne kwoty. Średnie podwyżki zarówno w programie, jak i poza programem dla pracowników były, i dla funkcjonariuszy zresztą też, analogiczne we wszystkich służbach. W 2017 roku było to w odniesieniu do funkcjonariuszy – 300 zł, a do pracowników – 250 zł. W roku 2019 było to 309 zł dla funkcjonariuszy i 300 zł dla pracowników. Mówię o samych podwyżkach, bez nagrody rocznej. Natomiast były jeszcze dwie dodatkowe podwyżki. Od 1 stycznia 2020 r. dla funkcjonariuszy było to 500 zł, z tego co pamiętam. Od 1 lipca 2019 r. dodatkowa podwyżka dla pracowników, to było chyba 250 zł, z tego co pamiętam. Natomiast nie pamiętam tych podwyżek, łącznie z dodatkowym wynagrodzeniem rocznym, bo to jest trochę za dużo…
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Pierwsza podwyżka była jeszcze przed modernizacją – w 2016 roku.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
W 2016 roku było 210 zł. To pan minister pamięta…
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Jeszcze dla garnizonu stołecznego.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Tak. Zwiększenie dodatku dla garnizonu stołecznego. Jeszcze później podwyżka dla najmniej zarabiających. Były również dodatkowe kwoty dla dzielnicowych, jeżeli chodzi o Policję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Potwierdzam, panie przewodniczący, że w tamtym czasie – ja za ten czas w istotnym stopniu odpowiadam – robiliśmy tak, że w zasadzie, co do istoty, wszystkie podwyżki były jednakowe dla wszystkich funkcjonariuszy. Jeśli chodzi o pracowników, to tutaj były już negocjacje prowadzone w służbach, ale dla funkcjonariuszy na pewno. Wszystkie służby mundurowe MSWiA… Może trochę inaczej było z SOP z uwagi na okres przekształcenia i tam pewne kwestie uregulowaliśmy trochę inaczej, ale generalnie, podwyżki modernizacyjne były jednakowe. Proszę, panie dyrektorze.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Jeżeli można, mogę dodać jeszcze jedno zdanie – te podwyżki były dzielone wewnętrznie przez komendantów, w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi funkcjonariuszy i pracowników i były akceptowane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji co do kierunków podwyżek i co do struktury podwyżek również w formie ogólnej. Natomiast szczegółowo były konsultowane na szczeblach poszczególnych formacji.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Bardzo proszę.
Poseł Wiesław Szczepański (Lewica) – spoza składu podkomisji:
Będę miał prośbę, panie przewodniczący. Jak pan dyrektor będzie robił ten materiał dla państwa, żeby ewentualnie jeszcze go uszczegółowił o informację, o ile wzrosło najniższe wynagrodzenie od roku 2016 do roku 2021, a o ile wzrosły wynagrodzenia. Jaka była ta rozpiętość dynamiki? Ile po prostu i tak musielibyśmy zapłacić pracownikom, bo mają najniższe wynagrodzenie, a ile daliśmy tej górki? Mówię tu o wszystkich pracownikach cywilnych tych wszystkich służb mundurowych, które są w gestii Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych i podkomisji. Warto byłoby zobaczyć, o ile więcej wzrosło to wynagrodzenie powyżej najniższego wynagrodzenia. Czy ta dynamika była niewielka, czy też rzeczywiście był jakiś wzrost wynagrodzeń znaczący? Bardzo bym prosił, żeby dotyczyło to pracowników cywilnych, bo rozumiem, że po ostatnim okresie mundurowi dostawali trochę więcej.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
W tej chwili rozmawiamy głównie o wynagrodzeniach, a nie o uposażeniach. Uposażenia są dla funkcjonariuszy, a wynagrodzenia dla pracowników cywilnych. Ale oczywiście, dla porównania, możemy mieć też dane o funkcjonariuszach. Te dane są ogólnodostępne. Wiadomo, jak wzrastała najniższa płaca, ale oczywiście pan dyrektor z łatwością to porówna. Będziemy widzieli względny i bezwzględny wzrost.
Pani przewodnicząca chciała zabrać głos, proszę bardzo.
Poseł Magdalena Sroka (Porozumienie):
Szanowni państwo, oczywiście zawsze bardzo się cieszę jak funkcjonariusze czy pracownicy cywilni otrzymują podwyżki. Sumowanie tych kwot jest jak najbardziej słuszne. Natomiast tutaj trzeba zdecydowanie odnieść się do realiów dzisiejszego rynku i powiedzieć przede wszystkim o tym, że momencie, kiedy co piąta osoba zatrudniona w instytucji mundurowej – w Policji, Straży Granicznej… Średnio jest to co piąta osoba. Na przykładzie Policji, mamy ponad prawie 12 tys. w korpusie służby cywilnej i ponad 13 tys. pracowników poza mnożnikiem. Natomiast występuje ogromna dysproporcja przy zarobkach pracowników cywilnych różnych służb. Jednak w Policji, jeżeli chodzi o średnie wynagrodzenie pracowników, to jest ponad 4400 zł. W Straży Granicznej mamy już 4800 zł. To jest jednak dosyć spora różnica. Przy Straży Pożarnej – 4469 zł – to mówił pan dyrektor. Natomiast przy Służbie Ochrony Państwa – 5360 zł. Należałoby zmierzać do wyrównywania tych różnic, ponieważ pracownicy cywilni w każdej służbie są naprawdę niezastąpieni. Bez nich te służby nie funkcjonowałyby zgodnie ze swoimi zadaniami. Natomiast w styczniu 2022 roku zostanie podniesiona płaca minimalna, co spowoduje, że 67% pracowników cywilnych Policji będzie zarabiało minimalną kwotę. Będą to pracownicy, którzy są specjalistami, którzy mają odpowiedzialność, którzy wykonują obowiązki nieraz obciążające ich w wyjątkowy sposób. Natomiast 22% w korpusie służby cywilnej będzie zarabiało minimalną krajową. Myślę, że to również jest dysproporcja, z którą powinniśmy walczyć przez ustawę modernizacyjną, przesuwając środki z rzeczówki na wynagrodzenia osobowe. Ja chwilę przed posiedzeniem rozmawiałam z paniami. Myślę, że oddamy też głos przedstawicielom związków zawodowych pracowników cywilnych. Panie prawie ze łzami w oczach odnosiły się do propozycji, które usłyszały wczoraj na spotkaniu w ministerstwie. Mówimy tutaj o tych 4,4%, co jest zapisane w ustawie budżetowej. 6% w funduszu nagród w tym roku? Nie wiem, czy dobrze zrozumiałam. Pan dyrektor powiedział, że będzie to 2800 zł na etat? 2600 na etat? To będzie te 6%, które w tym roku będzie można wykorzystać lub przenieść na kolejne lata. Natomiast, szanowni państwo, 4,4% to jest 165 zł. To jest kwestia zatankowania jednego baku paliwa 2 lata temu. To są sumy, które… Ja rozumiem, że nie wszystko da się zrobić naraz. Rozumiem, że zawsze potrzeby będą większe aniżeli możliwości, ale to jest zdecydowanie niewystarczające. Oczywiście kwestia, którą poruszył pan dyrektor, czyli zwiększenie wynagrodzeń o 300 zł... Nie wiem, jak związki zawodowe odniosą się do tego. Myślę, że ta podwyżka powinna być chociażby na poziomie funkcjonariuszy Policji ze względu na to, że w poprzednich latach, przy poprzedniej ustawie modernizacyjnej, która się kończy, służba cywilna i pracownicy cywilni zostali potraktowani zdecydowanie gorzej niż funkcjonariusze. To taka moja uwaga na tę chwilę. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Pani przewodnicząca, nie ze wszystkim bym się zgodził. Z tym ostatnim raczej nie, aczkolwiek oczywiście ogólnie prawda jest taka, że te wynagrodzenia są niskie i trzeba je podwyższać w ramach możliwości, ale też i woli. Możliwości i woli. Bo wola też musi być, jak najbardziej. Za chwilę oddamy głos paniom ze związków zawodowych, ale pan dyrektor jeszcze chciałby coś dodać. Proszę bardzo.
Zanim pan zabierze głos, chciałbym, pani przewodnicząca, przywołać jeszcze taką informację... Pani mówi o liczbach, gdzie będzie sytuacja, iż niektórzy będą zarabiali tyle co minimalna płaca. Przy poprzednich podwyżkach mieliśmy nawet takie sytuacje, że trzeba było wyrównywać, bo okazywało się, że minimalna płaca przewyższała to, co otrzymywali pracownicy cywilni. Musieli wyrównywać właśnie z budżetu...
Poseł Magdalena Sroka (Porozumienie):
Było to ze szkodą również dla pracowników cywilnych.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Były też takie sytuacje, ale tego pilnowaliśmy – zgodnie z przepisami. Ale były takie sytuacje, zadawnione – sprzed lat. Proszę bardzo…
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Właśnie chciałem się odnieść do tej sprawy. Czy pan przewodniczący może wyrazić akceptację dla mojej propozycji, żeby w tej sprawie również przedstawić wyjaśnienia w materiale, który będziemy przedstawiać?
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dobrze. Proszę bardzo.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
To było omawiane wczoraj. W tej chwili nie uda mi się tego przybliżyć, ale wydaje mi się, że przy poparciu odpowiednimi danymi będzie to przejrzyste i będzie można odnieść się do tego. Chciałem również prosić o zaakceptowanie takiej informacji.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dobrze. Bardzo proszę. Do końca przyszłego tygodnia.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Do końca przyszłego tygodnia. Odniósłbym się również do wynagrodzenia minimalnego.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dobrze. Teraz oddamy głos przedstawicielkom związków zawodowych zrzeszających pracowników cywilnych służb mundurowych MSWiA. Bardzo proszę.
Wiceprzewodnicząca Zarządu Krajowego Związku Zawodowego Pracowników Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Publicznej do spraw Pracowników Policji, BOR, MSWiA Barbara Szerlowska-Herman:
Dzień dobry. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, może pozwolę sobie odnieść się jeszcze przez chwilę do ustawy modernizacyjnej. Z tego, co pamiętam, ustawa modernizacyjna zakładała 597 zł wzrostu wynagrodzeń pracowników na okres trwania programu, prawda? Do tego chcę dodać jedną rzecz, a mianowicie, zapowiedzi medialne, z jakimi mieliśmy do czynienia w kontekście planowanego programu rozwoju, że pracownicy otrzymają nie mniej niż było realizowane w ubiegłym programie. Również spotykaliśmy się z takimi wypowiedziami, że te środki mogą być nawet większe niż dla funkcjonariuszy. No a jakie są realia, proszę państwa? Są przykre. Dla pracowników to jest nóż w plecy. Bardzo przepraszam, że używam takiego określenia, ale chyba gorszej propozycji nie mogliśmy już usłyszeć. Proszę państwa, miejmy świadomość tego, że znajdujemy się na końcu listy wszystkich urzędów w państwie i nie ma gorzej zarabiających pracowników niż pracownik policji. Za nami jest przepaść. Proszę pamiętać o tym, że efekt pracy funkcjonariuszy i pracowników to jest reakcja naczyń połączonych. Aby funkcjonariusz mógł bezpiecznie wykonywać swoje zadania, pracownik cywilny musi zabezpieczyć jego zaplecze, począwszy od transportu, zabezpieczenia środków łączności, odpowiedniego wyposażenia… Nie powiem już oczywiście i o innych sprawach typu przygotowania na czas uposażeń i przysługujących funkcjonariuszom dodatków. Oczywiście jesteśmy jak najbardziej zdania, że wykonywanie zadań funkcjonariuszy jest naprawdę bardzo trudne i tym, którzy są na ulicy, należą się olbrzymie pieniądze. Natomiast proszę pamiętać, że ponad 24 tys. osób zatrudnionych w Policji oczekuje dzisiaj reakcji państwa na aktualną sytuację. Bowiem o wyrównaniu, systemowym uregulowaniu dysproporcji, mówimy już od dawna. Wnioskowaliśmy już o to w rozmowach z państwem. Wiemy, że program modernizacji zakładał wspaniałą rzecz, jaką był wzrost konkurencyjności naszych wynagrodzeń. Niestety przy tej kwocie 597 zł brutto nie udało się przesunąć naszych wynagrodzeń nieco do przodu na tej liście. Pozostaliśmy na końcu – sami. Bez państwa pomocy nie ma mowy, abyśmy odbili się od tego dna. Dzisiaj mamy problemy zarówno z osobami, które chcą się pożegnać z formacją, z osobami, które w tej formacji zdobyły naprawdę swoje szlify... To są fachowcy. Mamy świadomość tego, jakie są propozycje rynkowe. Nie jesteśmy w stanie ani przekonać tych, którzy chcą odejść, ani zatrudnić fachowców, bo trudno żądać, aby przyszedł do nas fachowiec, dla którego minimalne wynagrodzenie będzie podstawą do życia. Każdy za swoje kwalifikacje chce odpowiedniej zapłaty. Mamy być wynagradzani godnie, a tak absolutnie nie jest.
Pozwolę sobie jeszcze odnieść się do informacji pana dyrektora Departamentu Budżetu MSWiA. Może jeszcze dodam…, bo pan mówił o planie. Ja powiem o realiach. Na 24 844 pracowników zatrudnionych w Policji, z czego 13529 to grupa pracowników bezmnożnikowych, przeciętne miesięczne wynagrodzenie całkowite tej grupy pracowników, proszę państwa, wynosiło 3919 zł. Oczywiście mówimy o kwotach brutto. Natomiast w korpusie służby cywilnej, według stanowisk w służbie cywilnej kształtowało się to, proszę państwa, tak – grupa na stanowiskach wspomagających, wynagrodzenie średnie 4202 zł, na stanowiskach specjalistycznych 4953 zł, a na stanowiskach samodzielnych 6534 zł i koordynujących 6 156 zł. Ale oczywiście miejmy świadomość, że minimalne wynagrodzenie otrzymują również członkowie korpusu służby cywilnej, którzy są zarówno na stanowiskach koordynujących, samodzielnych, jak i specjalistycznych. Jest to olbrzymia niesprawiedliwość społeczna. Tak to odbieramy. Grupa pracowników Policji jest przekonana o tym, że brak uregulowania statusu pracownika w tak doniosłej ustawie, jaką jest ustawa o Policji, skutkuje tym, że od lat jesteśmy niedoszacowani. Nasza praca nie jest skalkulowana w taki sposób, w jaki powinna być, proszę państwa. To nie są godne zarobki. Na chwilę obecną dziękuję.
Członek prezydium Krajowej Komisji Wykonawczej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Pracowników Policji Anna Kwasiborska:
Panie przewodniczący, czy teraz mogę zabrać głos?
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Tak. Bardzo proszę. Dziękuję pani przewodniczącej.
Członek prezydium Krajowej Komisji Wykonawczej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Pracowników Policji Anna Kwasiborska:
Szanowny panie przewodniczący, państwo przewodniczący, Wysoka Komisjo i goście, reprezentuję pracowników Policji. Nazywam się Anna Kwasiborska. Chciałabym krótko odnieść się i przedstawić państwu kwestię związaną z płacą minimalną, która bowiem w ostatnim czasie się stała szczególną przyjaciółką pracowników Policji. Dlaczego przyjaciółką? Bo my bardzo wyglądamy jej podniesienia. Pani przedmówczyni powiedziała, że jest to już przeciętnie – pani poseł też to powiedziała – niemal 60% pracowników Policji. W niektórych garnizonach sięga to 90%. Na przykład, w garnizonie mazowieckim, który też jest na tym terenie, co Warszawa. U nas, w komendach powiatowych Policji, minimalna płaca dotknie już w nowym roku prawie 90% ludzi. 90%. W komendzie wojewódzkiej 80% będzie zarabiało minimalną płacę. Co to jest minimalna płaca? To jest minimum do egzystencji. Tak ja ją rozumiem. Ja wiem, że pan dyrektor nie będzie się z tym zgadzał, bo ma szeroki zakres kompetencji i wiedzy i ja jej nie neguję broń Boże. Ja też wiem, jakie jest to pojęcie i co się pod tym kryje. Każdy z nas wie, natomiast ludzie tak to postrzegają i tak będą to postrzegać, bo generalnie mają rację.
Pan przewodniczący Szczepański wyszedł już, ale pytał, jak procentowo kształtowała się płaca minimalna w stosunku do zarobków pracowników Policji. My mamy takie dane, panie dyrektorze. W ostatnich 10 latach płaca minimalna wzrosła o 70%, a wynagrodzenie pracowników Policji o 39%. Tak. Proszę nie negować. Już państwo wiedzą, do czego zmierza ta sytuacja. To zmierza do zaburzenia i spłaszczania naszych wynagrodzeń, ponieważ jasnym jest, że wzrost płacy minimalnej, który nigdy nie był finansowany z budżetu – nie dostawaliśmy pieniążków z budżetu, kiedy płaca minimalna wzrosła… To jest łatwo wyliczyć, jaka to jest wartość. Jakie środki budżetowe trzeba będzie zaangażować, łatwo jest wyliczyć, ale nigdy nie dostaliśmy na to pieniędzy. Każda jednostka organizacyjna Policji musiała znaleźć te pieniądze sama, w ramach własnych budżetów, które nie były zwiększane. W związku z tym angażowaliśmy środki ze zwolnień lekarskich, z urlopów macierzyńskich, z urlopów bezpłatnych i tym podobnych, a szczególnie z fluktuacji kadr. Bo kiedy zwalniali się specjaliści… Bo któż będzie pracował za płacę mniejszą niż w Biedronce? Przepraszam, ale tak utarło się to porównywać. Po prostu nie byli angażowani nowi ludzie, bo nie chcieli przyjść za te pieniądze. Te wszystkie środki były angażowane właśnie w wyrównanie tej przepaści, na zasypanie tego dołeczka, wynikającego z braku pieniędzy na podwyższenie płacy minimalnej. Co to spowodowało? To spowodowało brak środków na realizację innych celów, czyli na przykład na podniesienie płacy tym specjalistom czy nawet zwykłym pracownikom średniej klasy i wysokiej klasy, wszelkiej klasy specjalistów. W związku z tym płace nasze stały. Stąd to spłaszczenie. Minimalna rosła, a nasze płace stały. Minimalna rosła, płace stały. Minimalna rosła i już praktycznie są wyrównane. Powtarzam, ja te dane zbierałam. Są garnizony, w tym mazowiecki, gdzie w komendach powiatowych 90% będzie miało minimalną płacę na normatywie – pracownicy poza korpusem służby cywilnej. A 80% w wojewódzkich, które są płatnikiem trzeciej kategorii. Komenda główna jest płatnikiem drugiej kategorii i też nie ma na to środków.
Przepraszam za emocje, staram się je poskromić. Pani nie przesadziła, a my od wczoraj płaczemy. Postaram się tu nie popłakać. Specjalnie się umalowałam, żeby się tu państwu nie wypłakać. Nie tylko my płaczemy. Gdyby państwo byli skłonni poczytać wpisy ludzi – takie zwyczajne, z serca płynące – to wszystkie kamienne serca, mam nadzieję, by się tutaj dzisiaj pootwierały. Tak być nie może, żeby wasi ludzie – bo to są wasi ludzie, drodzy państwo, to nie są ludzie od macochy – zarabiali płacę minimalną w tak ważnym dla państwa sektorze, żeby musieli odnosić się do jakichś środków, wykładu, czarnych strojów, flag, oprotestowań… A my zamykamy oczy? Bo tak nam wygodniej. Tak. Ja to widzę i proszę mnie, nawet, nie wiem, skrytykować. Ja tak to widzę, mówię z sercem. Powiem państwu jeszcze, że pan dyrektor Budzeń doskonale wie, że tak jest. Ja tutaj zacytuję, bo sytuacja do dnia dzisiejszego, jeśli chodzi o płacę minimalną i brak środków na jej wyrównywanie nie uległa zmianie – wzrost minimalnego wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu wysługi lat niesie ze sobą konieczność wygospodarowania nadal tych środków na obligatoryjny wzrost. Jednoznacznie potwierdził to w dniu 15 stycznia 2020 r. w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych właśnie pan dyrektor. Cytuję: „Otóż zwiększenie płacy minimalnej do 2 600 zł odbywa się w ramach wydatków i środków pracodawców. Nie ma tu dodatkowych zwiększeń w całym sektorze finansów publicznych ani w odniesieniu do jednostek organizacyjnych spoza sektora publicznego. To są koszty czy też wydatki pracodawców. Łącznie, jeśli chodzi o budżet i o pozostałe, czyli środki związane ze wzrostem stażowego i pochodnych, powinny być wygospodarowane poprzez racjonalizację zatrudnienia i tak dalej”. Szanowni państwo, wszyscy wiemy, w jakich warunkach funkcjonuje Policja. Wiadomo, po co ona jest i po co też jest pracownik Policji. Ten pracownik Policji, jak już przytaczaliśmy, nie jest nigdzie zauważany, nawet w aktach prawnych. Tutaj, tak, bo taki jest dzisiaj temat. My przedstawiliśmy i przesłaliśmy do panów w ministerstwie i do panów posłów projekt nowelizacji, propozycje – materiał gotowy – jak widzimy sposób ujęcia pracownika Policji w ustawie o Policji. Projekt ten opracowaliśmy jako cztery organizacje związkowe, porozumienia, które tu dzisiaj są, oczywiście przy współudziale prawników, żeby to miało sens.
Chciałabym powiedzieć, jeszcze wracając do płacy minimalnej, że w roku 2021 na wyrównanie tylko tej różnicy pomiędzy wzrostem płacy minimalnej, czyli między starą a nową płacą minimalną, potrzebne było 18 500 tys. zł, których Policja znów nie dostała. Znów musiała dodatkowo to znaleźć we własnych środkach.
Przyszły rok. Przedstawię państwu. Podniesienie płacy minimalnej w 2022 roku do poziomu 3010 zł spowoduje, że prawie 70% pracowników Policji nieobjętych mnożnikowym systemem wynagradzania posiadać będzie miesięczne wynagrodzenie zasadnicze równe płacy minimalnej. W tych statystykach, pamiętajcie państwo, jest Komenda Główna i Stołeczna, która naprawdę ma inne środki. Ja nikomu nic nie wymawiam, broń Boże. Tylko po prostu tak jest, inaczej nie chce być. Ponad 22% członków służby cywilnej w policji posiadać będzie miesięczne wynagrodzenie zasadnicze równe płacy minimalnej. Płacę minimalną w służbie cywilnej osiągać będą pracownicy Policji na stanowiskach wspomagających, ale też specjalistycznych, samodzielnych i koordynujących zadania. Płacę minimalną na stanowiskach nieobjętych mnożnikowym systemem wynagradzania osiągać będą pracownicy Policji na stanowiskach zaszeregowanych w kategoriach od 4 do 15. Nastąpiło już totalne załamanie systemu wynagrodzeń pracowników Policji. Na podniesienie wynagrodzeń – płacy minimalnej – w 2022 roku niezbędne będzie zasilenie środkami w wysokości ponad 24 500 tys. zł. Ponadto na sfinansowanie skutków wzrostu – dodatków z tytułu wysługi lat –niezbędne będzie kolejne 8500 tys. zł. Łącznie daje to 33 000 tys. zł. To jest brak związany tylko i wyłącznie z płacą minimalną, z jej podniesieniem. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. To jest państwa czas, czyli strony związkowej. Proszę o dalsze wypowiedzi. Proszę uprzejmie.
Wiceprzewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji Joanna Stec-Trzpil:
Witam wszystkich bardzo serdecznie. Nazywam się Joanna Stec-Trzpil i reprezentuję Związek Zawodowy Pracowników Policji, aczkolwiek występujemy tutaj razem, bo nasza desperacja, proszę państwa, jest tak duża, że nie ma podziału w organizacjach. Pluralizm związkowy nie pokazuje, że każdy działa oddzielnie, tylko działamy razem. Cztery organizacje zrzeszyły się, reprezentują pracowników Policji. Zwyczajnie reagujemy na to, co sami czujemy i czego ludzie od nas wymagają. Determinacja jest taka duża, że w piątek 8 października dla symbolu nasi pracownicy przyszli do pracy ubrani na czarno, żeby pokazać, że tyle lat nawarstwiających się problemów, nie znajdujących rozwiązań, wymaga jakiejś demonstracji i pokazania, że czujemy się bezradni i zaczynamy reagować już niestety w taki sposób, który moim zdaniem urąga urzędowi, jakim jest polska Policja. Jako organ administracji publicznej, jako urząd, bez którego Polska nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować – musimy odpowiadać za bezpieczeństwo w państwie – liczylibyśmy na to, że ktoś zajmie się tą grupą pracowników, która zajmuje właśnie 1/5 składu osobowego polskiej Policji. Czujemy się ignorowani i wnosimy dzisiaj zarówno do pana przewodniczącego, jak i do wszystkich osób zebranych, o stały dialog, który będzie wiązał się z tym, że na bieżąco będziemy rozwiązywać problemy, a nie spotykać się od ustawy modernizacyjnej do ustawy modernizacyjnej. Te ustawy mają z założenia pomóc rozwiązać część problemów, natomiast nigdy wszystkich. Tylko cykliczne spotykanie się i rozmowy strony rządowej z nami, z przedstawicielami pracowników, pozwolą pokazać, jak bardzo szeroki jest katalog problemów. Te problemy, na których się głównie dzisiaj koncentrujemy, rozmawiamy i uczulamy, czyli płacowe, to rzeczywiście jest większość tych spraw, które nas w tym momencie absorbują ze względu właśnie na te proporcje.
Pan dyrektor, wyliczając dzisiaj podwyżki, które trafią do naszej grupy zawodowej, zapomniał powiedzieć właśnie o tej, która będzie dotyczyła co drugiej osoby w Policji, czyli wzrostu płacy minimalnej. Czyli co druga osoba w Policji otrzyma podwyżkę, której tutaj pan dyrektor nie wymienił. Powiem szczerze, to właśnie urąga urzędowi, to urąga polskiej Policji.
Bo my zajmujemy się – powiem jeden przykład – i odpowiadamy za systemy łączności w Policji, która nie tylko zabezpiecza swoje wewnętrzne łącza, ale odpowiada za łącza rządowe, za Internet pana ministra, wszystkich posłów, za systemy międzynarodowe, systemy współpracy Straży Granicznej, Policji, wymiany informacji o cudzoziemcach. Tych systemów jest ponad 70. W tym momencie mówimy o tym, że ci pracownicy, informatycy, programiści mają wynagrodzenie około minimalnej krajowej, gdzie zewnętrzny rynek pracy daje im za te same usługi od 7 do 33 tys. zł wynagrodzenia miesięcznie. Mówimy o specjalistach, których poszukujemy. Nabór Biura Łączności i Informatyki nie jest w stanie się odbywać od lat. Cały czas ponawiane są oferty pracy, zarówno w korpusie służby cywilnej, jak i wśród pracowników normatywnych. Stanowiska nie mogą zostać obsadzone, bo po prostu rynek nie jest zainteresowany takimi wynagrodzeniami. Nie mówimy o tych problemach, które powinny być każdorazowo rozwiązywane właśnie poprzez ten dialog, poprzez spotkania, poprzez jakieś próby rozwiązania problemów. A my w tym momencie spotykamy się i mówimy temu programiście, któremu rynek zewnętrzny gwarantuje 33 tys. zł miesięcznie, że dostanie podwyżkę brutto 165 zł. Czy my jesteśmy w stanie powiedzieć temu programiście, żeby nie odchodził z pracy? Oferta programu rozwoju od ministerstwa, który był zapowiedzią piękną i który w wielu przypadkach utrzymał nas w pracy, który nam zapewniał, że będzie postawione właśnie na ten najcenniejszy kapitał, czyli kapitał ludzki, okazał się w tym momencie farsą. Propozycja 300 zł brutto przez 4 lata trwania programu nie ma znaczenia. 356 zł. Nie ma kompletnie znaczenia. Jest parodią tego, co było zapowiedzią i co pozwoliło tym ludziom, których reprezentujemy, mieć nadzieję, że warto w tej firmie pracować. Bo my lubimy tu pracować, jesteśmy idealistami, czujemy się potrzebni i pracujemy. Ale w tym momencie proszę uwierzyć nam – reprezentujemy ludzi, którzy stracili nadzieję na to, że warto tu zostać na te kolejne 4 lata, bo rząd nam nie oferuje nic. Czujemy się oburzeni i chcemy powiedzieć, że nasi ludzie nie będą w tym momencie grzecznie stali i czekali na to, że jednak za 4 lata może ktoś się obudzi i zacznie rozwiązywać nasze problemy – wpisze nas do ustawy o Policji, być może da nam kolejne 300 zł brutto. W tym momencie ludzie potracili nadzieję i będą się zwalniali z Policji, bo będą szukali pracy. W dużych miastach ta oferta pracy jest. Trzymali się stałej pracy, nadziei, że jednak ktoś nami się nimi zainteresuje i rozwiąże problemy. Ta nadzieja była w pracownikach, ale w tym momencie ona umarła. Dlatego nieprzypadkowo ten kolor czarny, z którym się też utożsamiamy i pod którym się podpisujemy.
Składamy wniosek o to, żeby nasza praca była szanowana, żeby to, co robimy dla Policji, dla państwa polskiego, było godnie wynagradzane, żebyśmy mogli mieć gwarancję corocznego wzrostu wynagrodzeń, dorównującego do rosnącej dynamicznie płacy minimalnej. Cieszymy się, że rośnie. Nie może być tak, że 165 zł na etat gwarantowany jest dla osoby, która zajmuje się obsługą gospodarczą, czyli pilnowaniem, żeby mienie Policji nie było niszczone, jak i również dla osób na wysokich stanowiskach, na których jest przeogromna odpowiedzialność – tak jak ten mój przykładowy informatyk, programista w Biurze Łączności i Informatyki. Naszym zdaniem ta sytuacja i te propozycje, które tutaj przedstawił pan dyrektor Departamentu Budżetu Ministerstwa, są kompletnie nieakceptowalne. Nie jesteśmy w stanie powstrzymać i uspokoić ludzi, których reprezentujemy. Dlatego prosimy o pomoc, o konkretne rozwiązania, które sprawią, że będziemy mogli dalej pracować tutaj, a nie w prywatnych przedsiębiorstwach.
Członek prezydium Krajowej Komisji Wykonawczej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Pracowników Policji Anna Kwasiborska:
…albo o powiedzenie, gdzie mamy pójść, jeśli nie do państwa.
Wiceprzewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji Joanna Stec-Trzpil:
Proszę państwa, my nie wyciągamy ręki po socjal, tylko chcemy wynagrodzenia adekwatnego do zadań, kompetencji i stanowisk, które zajmujemy. Bo oprócz tych wszystkich problemów, o których tutaj było mówione, są problemy dalsze – organizacyjne. Właśnie niewpisanie nas w ustawę o Policji, brak możliwości i środków dla naszych komendantów, którym bardzo współczujemy. Są pracodawcami, a nie mają kompetencji finansowych. Szczebel dysponenta kończy się na komendach wojewódzkich, czyli na garnizonach, ale gros komendantów powiatowych miejskich, ponad 350 w kraju, nie żadnych kompetencji finansowych, a są pracodawcami dla największej grupy. Właśnie ta grupa znajduje się na ostatnim miejscu w zestawieniach szefa służby cywilnej od lat jako najniżej wynagradzana grupa zawodowa w administracji publicznej. Jak ma pracodawca zadbać o swojego pracownika, jeżeli nie dysponuje żadną złotówką, oprócz tej, która wystarcza na 2/3 budżetu danego roku? Resztę trzeba wygenerować ze zwolnień lekarskich i z absencji. Wiedzą państwo, musimy zachodzić w ciążę, musimy chorować. Tylko na przykład nasz kolega Stasio powiedział, że nie zajdzie w ciążę. Ta grupa zawodowa to nie tylko kobiety, także mężczyźni. Nie ma takiej możliwości, żebyśmy cały czas pracowali za ludzi, którzy nie są w pracy, bo generują absencję chorobową zwolnieniową związaną z urlopami macierzyńskim i rodzicielskim i nie dostawali za to złotówki. Ale z drugiej strony, bez nich nie dostaniemy pensji, bo nie wystarczy do końca roku. Pan dyrektor budżetu zapomina powiedzieć, że żeby zamknąć budżet, żeby właśnie podnieść płacę minimalną, czyli zrealizować ustawowe, rządowe, określone stawki minimalnego wynagrodzenia, musimy właśnie chorować i generować absencję. Pozostałe osoby, które w innych urzędach, jeżeli zastępują osoby nieobecne, dostają za to ewentualnie nagrody, dodatki, muszą to robić za darmo, czyli w ramach swoich pensji i w ramach swoich wymiarów czasu pracy, na których są zatrudnieni. Nie wyrażamy na to zgody. Bardzo wiele lat czekaliśmy i łudziliśmy się, rozmawiając z państwem, że nastąpi zmiana, że w końcu rzeczywiście po kolei będziemy szli i spotykali się w ramach zespołu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji i będziemy zgłaszać na bieżąco te problemy i je rozwiązywać. Od 2 lat ministerstwo jest dla nas zamknięte na klucz. Ja wiem, że jest COVID i jest to jakieś uzasadnienie, ale wczorajsze spotkanie – dzisiaj kontynuowane – z przedstawioną propozycją ministerstwa, że program rozwoju, który miał właśnie zasilać i rozwiązywać chociaż trochę część problemów płacowych naszej grupy zawodowej, proponuje nam 300 zł brutto na cały czteroletni program. Dziękuję.
Członek prezydium Krajowej Komisji Wykonawczej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Pracowników Policji Anna Kwasiborska:
80 zł brutto rocznie. Panie dyrektorze, co wy sobie myślicie o nas? Proszę mi powiedzieć. Czy pan naprawdę nie wie, że jesteśmy grupą najniżej zarabiającą? Naprawdę pan tego nie wie?
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, prosiłbym jednak bez takich emocji i pretensji. Co pan dyrektor może zrobić? Pan dyrektor jest urzędnikiem ministerstwa i przedstawia wyliczenia. Jak będzie miał większe kwoty, to bardzo chętnie je przeliczy, prawda? To nie od pana dyrektora zależy, ile jest tych pieniędzy. To jest kwestia zupełnie innego typu. Ja bym prosił może jeszcze o to, żeby panie nie popadały… Oczywiście doskonale znam wasze problemy, od lat znam i naprawdę rozumiem. Jestem z wami, żeby było jasne. Myślę, że nie tylko ja, wielu z nas. Pan dyrektor też. Z pracownikami cywilnymi również na pewno. Pan rękę podnosi, oczywiście zaraz oddam głos. Ale do czego zmierzam? Do tego, żeby może jednak nie używać takich sformułowań, że umarła czy zginęła nadzieja. Gdyby tak było, to byśmy nie rozmawiali, prawda? Wszystko jest w toku.
Szanowne panie, zwróćcie uwagę na to, że dobrą wiadomością jest to, że wreszcie przyspieszyły prace nad programem rozwoju. Czekaliśmy na to. Była pewna przerwa w tych działaniach i nie chcę do tego wracać i komentować, czy była spowodowana COVID czy czymś innym. Wszystko jedno. Fakty już są takie, jakie są i ich nie odwrócimy. Natomiast teraz te prace trwają i wszyscy odbieramy to jako rzecz pozytywną. Właśnie trwają rozmowy, co w tym programie rozwoju ma się znaleźć, jakie będą stworzone możliwości finansowe do tego programu i tak dalej. Państwo rozmawiają na poziomie ministerstwa, czyli organu rządowego. Po raz pierwszy rozmawiamy tutaj – w podkomisji. Jeśli będzie potrzeba, to będziemy rozmawiali po raz kolejny. Oczywiście jesteśmy do dyspozycji i jako podkomisja będziemy się państwu starali pomóc, pracownikom cywilnym, w ogóle, służbom mundurowym, w tym, żeby sensownie i racjonalnie, w ramach możliwości jakie są, ale jednak też i woli – to mocno podkreślam – jak najlepiej uregulować to, co się da. Tak że prosiłbym o nieprzekreślanie tej szansy, że nadzieja umarła. Nie umarła. Kolor czarny rozumiem, ale może niekoniecznie w tej chwili musi on być taki czarny. Może szary? Pan dyrektor może ma za jasny, ale… Rozmawiamy, do czegoś dążymy. Mam nadzieję, że to wszystko będzie ulegało pewnym korektom. Jeszcze zobaczymy, jakie będą wnioski pod koniec naszej dzisiejszej rozmowy i na co się jeszcze umówimy. Rozumiem emocje i te słowa o sercu…
Wiceprzewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji Joanna Stec-Trzpil:
Właśnie chciałam przeprosić za te emocje…
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Sekundę… Do serca musi być dodana racjonalna ocena rzeczywistości i wola poprawy sytuacji. Mam nadzieję, że ona jest we wszystkich. My staramy się i będziemy się starali w tej części naszej pracy i aktywności podkomisji pomóc, ale rozmawiajmy rzeczowo i racjonalnie o tym wszystkim. Analizujmy sytuację. Są dalsze głosy. Pan dyrektor musi teraz?
Wiceprzewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji Joanna Stec-Trzpil:
Ustąpi pan miejsca kobiecie? Chciałabym wygłosić jeszcze jedno zdanie i zakończyć mówienie na dzisiaj.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Ustąpi. Pan dyrektor jest dżentelmenem. Bardzo proszę.
Wiceprzewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji Joanna Stec-Trzpil:
Emocje emocjami, chciałam przeprosić, ale trudno mówić o tym spokojnie.
Mamy konkretne propozycje i rozwiązania tej sytuacji, również dla pana dyrektora i innych rządzących w tym państwie. Nie można traktować pracowników Policji jako tych najniżej zarabiających w administracji publicznej. Procentowe wzrosty wynagrodzeń w państwie za każdym razem są dla nas krzywdzące. Matematyka, królowa nauk, mówi, że 4,4% od małej sumy będzie kwotą dużo mniejszą od tych, jakie na przykład zarabia się w Krajowej Administracji Skarbowej – średnio 3 tys. zł brutto więcej, czyli więcej od nas o drugą minimalną, którą my zarabiamy. Te 4,4% podwyżki w każdym urzędzie za każdym razem bije w naszą grupę, bo my zawsze dostajemy najmniej. Więc u nas tylko i wyłącznie mogłyby wchodzić grę rozwiązania dotyczące rozwiązań kwotowych. Procentowe za każdym razem będą sprawiały, że przepaść pomiędzy poszczególnymi urzędami będzie się cały czas rozjeżdżała. To jest między innymi jedna rzecz.
Druga rzecz. Skoro o 7,5% rośnie płaca minimalna w stosunku do roku ubiegłego, to również minimalny wzrost dla pozostałych pracowników Policji musi wynosić 7,5%. Dlatego odbieramy propozycję, która została złożone wczoraj przez Ministerstwo – 300 zł – nie jako propozycję związaną z programem rozwoju, który zasila i rozwiązuje problemy pracowników, a jedynie właśnie jako rekompensatę dla tej pozostałej pięćdziesięcioprocentowej grupy pracowników, którzy nie mają 3010 zł brutto, tylko na przykład 3050 zł. Ich już wzrost płacy minimalnej nie obejmuje. Ale sprawiedliwie powinno być tak, że te 7,5% z automatu powinno objąć wszystkich pracowników. Nie można doprowadzać do tego, że pełnomocnik do spraw ochrony informacji niejawnych, odpowiadający za bezpieczeństwo informacji niejawnej w Policji będzie zarabiał tyle samo, co pani sprzątająca. Szanując pracę pani sprzątającej, w katalogu hierarchii kompetencji jej wynagrodzenie ma być najniższe, a każde następne stanowisko powinno zarabiać więcej. A u nas w tym momencie nie ma już gradacji. A do tego jeszcze dochodzi, że specjalista zajmujący się wprowadzaniem na przykład mandatów – czyli również odpowiedzialne stanowisko za to, żeby były wpływy do budżetu państwa – w tym momencie zarabiający 3010 zł, jednak zarabia mniej niż pani sprzątająca. Bo pani sprzątająca ma już 40 lat pracy zawodowej, czyli 20% wysługi, a ten młody człowiek zarabiający również tę samą wartość brutto ma 5% wysługi, bo pracuje tylko 5 lat. To jest jego dorobek zawodowy. Tak naprawdę te wynagrodzenia wbrew pozorom też są niższe dla osób z wysokimi kompetencjami, z wysoką odpowiedzialnością, która wiąże się z tym, że mogą ponosić odpowiedzialność zarówno dyscyplinarną, jak i karną za błędy w wykonywaniu swoich obowiązków służbowych. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Proszę państwa, mamy tutaj bardzo konkretne ograniczenie. O 14:00 jest posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. O 14:30 są głosowania w Sejmie. Zatem prosiłbym o syntetyczne wypowiedzi. Pewnie tego tematu dzisiaj nie zakończymy. Wszyscy widzimy, że trzeba będzie zorganizować kolejne posiedzenie. Teraz poprosiłbym o krótkie informacje. Teraz pan dyrektor. Panie wróciły ze spotkania z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Proszę powiedzieć, co wynika z tego spotkania. Spróbujemy jakimś wnioskiem zamknąć to posiedzenie na dzisiaj i umówić się na następne, bo na pewno będzie potrzebne – tak mi się wydaje. Bardzo proszę, panie dyrektorze.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Panie ministrze, chciałem powiedzieć tak, że wczoraj na naszym spotkaniu mówiłem do przedstawicieli związków o sytuacji z najniższym wynagrodzeniem.
Najpierw odniosę się merytorycznie do tej pierwszej sprawy. Pani przewodnicząca powiedziała, że to jest wynagrodzenie zasadnicze. Otóż, proszę państwa, do wynagrodzenia minimalnego wlicza się nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale i premie. Tam wyłączony jest tylko dodatek za wysługę lat i z tego, co pamiętam, dodatek za warunki szkodliwe. Czyli tu jest już pewna nieścisłość – powiem delikatnie – że przy ustalaniu wielkości wynagrodzenia minimalnego trzeba brać w przełożeniu na wynagrodzenie zasadnicze plus premia i inne dodatki, oprócz godzin nadliczbowych. Wyłącza się tylko dodatek za wysługę lat. To pierwsza sprawa.
Druga sprawa, panie przewodniczący. Pani zacytowała moją wypowiedź. Oczywiście cytat jest ścisły i tak było. Natomiast chciałem powiedzieć – mówiłem to wczoraj na spotkaniu z paniami – że na 2022 rok po raz pierwszy zastosowaliśmy inną formułę. Ta sytuacja jest mi i kierownictwu znana od wielu lat. Decyzją kierownictwa i komendantów głównych przenieśliśmy część środków rzeczowych na zwiększenie funduszu wynagrodzeń z tytułu wyrównywania kwoty minimalnej – żeby nie było z tych podwyżek konieczności przeznaczenia części środków na wynagrodzenia minimalne. W przypadku Policji fundusz wynagrodzeń został dodatkowo zwiększony o 29 686 tys. zł. Łącznie o 35 000 tys. zł. Dotyczy to również pozostałych formacji. Czyli tu już jest diametralnie inna sprawa. Kosztem zmniejszenia wydatków rzeczowych przesunęliśmy w odpowiedniej formule na zwiększenie funduszu środków na wynagrodzenia z tytułu podwyższenia wynagrodzenia minimalnego. Ta kwota, o której mówiłem, niweluje stan aktualny i niweluje wszelkie zaszłości, które były w latach ubiegłych. Dwie uwagi, w dwóch sprawach, które chciałem uzupełnić.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję, panie dyrektorze. Będziemy do tego wracać, bo to są już takie szczegółowsze kwestie. Bardzo istotne. Ale może wróćmy do istoty rzeczy. Najpierw proszę powiedzieć, czy są może jakieś nowe informacje po spotkaniu w ministerstwie.
Szanowni państwo, nie zastąpimy ministerstwa w relacjach państwa ze służbą, z resortem i z komendantami. Chcemy pomóc w tym, ale jesteśmy jednak organem parlamentu, a nie rządu. Miejcie na uwadze, że nasza rola jest inna. Chcemy wypracować pewne rekomendacje, być może dezyderaty. Zobaczymy. Powiedzcie, co uzyskałyście i jakie są wnioski po spotkaniu.
Przewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji Danuta Hus:
Witam wszystkich serdecznie. Danuta Hus, przewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji. Oczywiście wypowiadam się w ramach porozumienia. Na dzisiejszym spotkaniu pan minister potwierdził te wszystkie kwoty, które były zaproponowane wczoraj. Z tym, że zaproponował troszeczkę inne rozwiązania. Na przykład, w pierwszym roku nie roku 328 zł – te 356 zł, tj. łącznie z tą nagrodą roczną – tylko w pierwszym roku 150 zł, w drugim 150 zł, w trzecim 150 zł i w czwartym 150 zł. Łącznie w 2025 roku mielibyśmy 600 zł. Naszym zdaniem nadal byłaby to kwota niezadowalająca – nie podpisaliśmy porozumienia, że wyrażamy na to zgodę. Pan minister jeszcze sugerował, że może będą jakieś dodatkowe środki, ale to nie będzie jakaś znaczna różnica. Bardzo nam zależy, by w pierwszym roku była maksymalna kwota, bo środowisko jest… Konkretna kwota. My przedstawiliśmy swoje propozycje, rozpisane na 4 lata ustawy modernizacyjnej, które – jak powiedział pan minister – dla niego są nieakceptowalne i nierealne do spełnienia. Potem przekazał nam swoje propozycje. Nasze propozycje były, żeby w trakcie trwania programu nasze wynagrodzenia wzrosły o 2500 zł. Chcemy dorównać do średniej w innych urzędach administracji państwowej i nie być cały czas na końcu. Zapytaliśmy również o minimalną, która rośnie zgodnie z założeniami rządu – kiedy ma nastąpić kolejna podwyżka płacy minimalnej. Okazało się, że w ciągu 2 lat do 4 tys. zł. Przy wariantach z 328 zł albo po 150 zł co rok nadal będziemy poniżej płacy minimalnej, tylko oczywiście zwiększy się grupa tych, którzy praktycznie będą tę płacę otrzymywać. Umówiliśmy się na kolejne spotkanie w piątek, ale podejrzewam, że ono nic nie zmieni. Pan minister oczekuje od nas jakiegoś porozumienia. Powiedzieliśmy, że możemy wesprzeć jego działania, ale na pewno nie wyrażamy zgody na tak niskie kwoty. To po prostu jest dla nas nieakceptowalne. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Pani jeszcze chciała zabrać głos, bardzo proszę.
Przedstawiciel Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Cywilnych Policji, ABW, SG Edyta Łapińska:
Tak. Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Chciałabym skupić się troszeczkę na stricte czynniku ludzkim, który cały czas jest pomijany przez wszystkich, ponieważ nasza praca przestała być pracą prestiżową. Jeszcze parę lat wstecz ludzie byli dumni, że pracowali w Policji. Natomiast na chwilę obecną tego się po prostu wstydzimy. Co gorsza, dobiegają do nas takie sygnały od naszych przełożonych, od naczelników, od komendantów, że oni też mają związane ręce, że oni by chcieli nas wynagradzać godnie i na odpowiednim poziomie, a po prostu nie mają funduszy, bo są w pewien sposób zblokowane. Niezrozumiały również dla nas jest fakt, że w ustawie modernizacyjnej znalazły się środki na zwiększenie etatów funkcjonariuszy o 6 tys., a jest taki problem ze znalezieniem pieniędzy na nasze wynagrodzenia. O to chodzi. Frustracja wśród pracowników naprawdę narasta i oni będą o tym mówić coraz głośniej. Dziękuję bardzo za głos.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Dopytam, czy ma nastąpić wzrost limitu etatowego dla Policji, czy to będzie wypełnienie w ramach limitu?
Przedstawiciel Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Cywilnych Policji, ABW, SG Edyta Łapińska:
Wzrost o 6000 etatów, które na chwilę obecną są luźne.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Wzrost. Dziękuję bardzo. Dobrze.
Przewodnicząca Komisji Krajowej Związku Zawodowego Pracowników Policji Danuta Hus:
Nie jest to oczywiście powiązane ze wzrostem etatów cywilnych.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Proszę bardzo.
Przewodnicząca Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Cywilnych Policji, ABW, SG Iwona Adamczyk-Rosinka:
Panie przewodniczący, szanowni państwo Iwona Adamczyk-Rosinka, NSZZ „Solidarność” w ramach porozumienia. Ja może w kontekście dzisiejszego spotkania… Koleżanka streściła państwu przebieg tego spotkania. Powiem tak, że to jest po prostu nie do przyjęcia. Te propozycje są po prostu żenujące. Ale istotniejsze jest, jak mi się wydaje, jeśli chodzi o ustawę modernizacyjną, o której tak długo się mówi, że jesteśmy zobligowani podjąć pewne działania do piątku. Szanowni państwo, tu i teraz nie może być takiej sytuacji, że mamy cos robić na kolanie. Nie możemy sobie na to pozwolić w sytuacji, która dotyczy pracowników Policji. Oczywiście stawimy się w piątek. Będziemy rozmawiać z panem ministrem, ale też nie może on od nas oczekiwać – my od wielu miesięcy próbujemy rozmawiać z panem ministrem natomiast te rozmowy ciągle były odkładane z uwagi na brak możliwości… Również tak naprawdę nie wiemy, co jest zawarte w programie modernizacji. Dokumentu nam nie przedstawiono. Przypomnę państwu pierwszą modernizację. Wtedy związki zawodowe rzeczywiście czynnie brały udział w tworzeniu programu modernizacji. Tu nie chodziło o to, żebyśmy czuli się docenieni. Nie o to tutaj chodzi. To nie tędy droga. Przede wszystkim szacunek, ale też nasza wiedza była większa, co się w tej formacji dzieje. Teraz ten dokument jest owiany tajemnicą. Ma nam wystarczyć fakt, że się mówi o 328 zł. Przecież nie o to chodzi. My jesteśmy w tej formacji i powinniśmy wiedzieć, gdzie i jakie środki będą przekazywane. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję. Z informacji pana dyrektora wynika, że tego dokumentu jeszcze nie ma, że on jest na etapie kształtowania.
Przewodnicząca Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Cywilnych Policji, ABW, SG Iwona Adamczyk-Rosinka:
Pytanie, dlaczego jesteśmy w taki sposób dyscyplinowane. W piątek będzie przekazywany projekt do procedowania. My cały czas byliśmy pod ręką. Chciałam jeszcze zwrócić uwagę na to, że te wszystkie problemy dotyczą również pracowników innych służb, czyli między innymi Straży Granicznej. Tam jest również taka sama sytuacja. Tam różnica w wynagrodzeniach jest tylko o 300 zł, może aż, jeśli patrzymy z perspektywy pracowników Policji, ale też nie ma kokosów w tej służbie, a jest tak bardzo odpowiedzialna, istotna w ramach naszego państwa. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, będziemy musieli wrócić do tej sprawy w krótkim czasie. Widzę pewien optymizm w informacji, którą podał pan dyrektor, jeżeli prawdziwa jest ta zakładana kwota ponad 10 mld zł. Musimy rozmawiać w tych globalnych ramach o tych możliwościach. Wydaje się, że jest tu pole do rozmów na temat wysokości podwyżek, między innymi właśnie wynagrodzeń pracowników. To jest kwota znacząca. Ona jest większa niż ta, która była ostatnio. Było 9, 2 mld zł. Pierwsza modernizacja – 6,3 mld. To wzrasta, a więc stwarza to pewne możliwości. Jeżeli byśmy do tego dodali przywołaną po raz kolejny ideę wzmacniania kapitału ludzkiego w służbach, to otwiera się perspektywa rozmowy na temat wysokości. Wydaje mi się, że już i tak sytuacja jest lepsza po dzisiejszym spotkaniu niż przed spotkaniem. To też kolejny powód do optymizmu. Nie załatwia to oczywiście państwa oczekiwań w całości – to rozumiemy – ale w jakimś stopniu jednak prowadzi w dobrą stronę, czyli w górę.
Natomiast prosiłbym, jeśli członkowie podkomisji nie będą mieli nic przeciwko temu i to zaakceptują, żeby panie przesłały nam jak najszybciej pisemnie swoje postulaty, swoje oczekiwania, żebyśmy mogli się z nimi zapoznać. Na pewno jesteście w takiej korespondencji z resortem. To jest jeden wątek, a organ parlamentu, komisja czy podkomisja to drugi wątek. Żebyśmy mogli wyrobić sobie też na spokojnie pogląd na ten temat, zanim wrócimy do tej sprawy na kolejnym posiedzeniu podkomisji. Bo wrócimy do tego. Żebyśmy mogli w sposób racjonalny i obiektywny na to spojrzeć. Żeby było jasne, widzimy te potrzeby, które panie zgłaszają. Trzeba dążyć do tego, żeby w jak największym stopniu móc spełnić oczekiwania płacowe, ale nie tylko – także te, które dotyczą statusu prawnego. O tym jeszcze będziemy rozmawiać. Zawrzyjcie też swoje stanowisko w wystąpieniu do podkomisji również odnośnie do projektu ustawy. Musimy się nad tym zastanowić, skonsultować tę sprawę, poznać wstępne stanowisko resortu, przekonsultować to w klubach parlamentarnych i tak dalej. Musimy to wszystko rozważyć pod kątem woli i możliwości uchwalenia ewentualnego takiego czy innego projektu – czy po korektach – w parlamencie. Musimy liczyć się z realiami. Każdy z nas chyba to rozumie. Proszę, żebyście na piśmie podzieliły się z nami oczekiwaniami, z krótkim uzasadnieniem. Nie chodzi o to, żeby pisać elaboraty, bo znamy to uzasadnienie. Natomiast chodzi o doprecyzowanie pewnych rzeczy. Będziemy się wspólnie zastanawiali nad tym, jakie stanowisko zajmie podkomisja po to, żeby przedłożyć je ministerstwu i rządowi. Możemy wystąpić z dezyderatem czy postulatem podkomisji, ale oczywiście najpierw musimy sami mieć pełny materiał do wyrobienia sobie oceny tej sprawy i zakresu możliwości. Pewien optymizm bym dostrzegał właśnie w tej kwocie. Jeżeli taka kwota jest na 4 lata i tylko z dodatkowych środków, a nie z własnych – jak pan dyrektor powiedział – to daje jednak spore możliwości. Wcześniej proporcje były 4 do 6. To naprawdę jest wielka zmiana na plus. Daje się po prostu więcej pieniędzy na działania, które mają być podjęte. Teraz kwestia, co ma być ramach tego nowego programu rozwoju zrealizowane, w jakim zakresie i w jakim stopniu – będziemy rozmawiać na ten temat. Do końca tygodnia zdążycie, tak?
Głos z sali:
Nawet dzisiaj.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dzisiaj to może nie. Spokojnie. Żeby było uzgodnione wasze spojrzenie, spojrzenie związków zawodowych reprezentujących pracowników cywilnych. My się z tym dokumentem zapoznamy na następnym posiedzeniu podkomisji i wrócimy do sprawy, dobrze? A wy negocjujcie z resortem tak, jak to wynika z harmonogramu.
Jedno zdanie. Krótkie.
Poseł Magdalena Sroka (Porozumienie):
Chciałabym poprosić pana dyrektora, żeby przedstawić nam stanowisko resortu co do postulatu dotyczącego włączenia pracowników cywilnych do ustawy o Policji. Jeżeli panie mówią, że przedstawiły już konkretne zapisy, to bardzo prosiłabym do tej informacji, o której mówił pan przewodniczący, również dołączyć stanowisko resortu dla tych propozycji.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Jeśli jest takowe…
Poseł Magdalena Sroka (Porozumienie):
Niech panie nie przepraszają za emocje. One są absolutnie zrozumiałe. Przez to, że pracowałam przez 15 lat w mundurze, wiem, że bez was nie byłoby nas. Absolutnie, wasze postulaty są słuszne. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Panie dyrektorze, czy jest stanowisko resortu w tej sprawie? Bo nie wiem, czy jest.
Dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA Władysław Budzeń:
Wczoraj na spotkaniu omawiana była inna koncepcja stworzenia ustawy dotyczącej tylko pracowników cywilnych. Dlatego, panie przewodniczący, po tym spotkaniu mam propozycję, żeby strona związkowa… Czy wracamy do tej koncepcji, czy idziemy w kierunku ustawy odrębnej, tak jak było mówione wczoraj na spotkaniu? To jest ta różnica.
Przewodnicząca Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Cywilnych Policji, ABW, SG Iwona Adamczyk-Rosinka:
Panie przewodniczący, chciałabym, by tu wybrzmiała jedna rzecz. Z dzisiejszego spotkania mogłyśmy wywnioskować, że jeżeli nie przystaniemy na warunki, które są nam proponowane, to nas po prostu w ustawie modernizacyjnej nie będzie. W takim razie zastanawiam się, dla kogo ta ustawa jest stworzona.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Pani przewodnicząca, nie wyobrażam sobie takiej sytuacji... Zatem spokojnie.
Przewodnicząca Organizacji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Cywilnych Policji, ABW, SG Iwona Adamczyk-Rosinka:
Ale panie przewodniczący, my to usłyszałyśmy dzisiaj.
Przewodniczący poseł Jarosław Zieliński (PiS):
To są negocjacje. W negocjacjach padają różne stanowiska.
Dziękuję bardzo. Zamykam posiedzenie podkomisji. Dziękuję bardzo za udział.